પેસેન્જર વાહન ધિરાણમાં NBFCs નો દબદબો: ૨.૫ કરોડે પહોંચ્યો કાર લોન લેનારાઓનો આંકડો
ભારતીય ઓટોમોબાઇલ અને ધિરાણ ક્ષેત્રમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં જબરદસ્ત પરિવર્તન જોવા મળ્યું છે. ગ્રાહકોની પસંદગી, વાહનોની કિંમતો અને ધિરાણ (ફાઇનાન્સ) લેવાની પદ્ધતિમાં માતબર ફેરફારો થયા છે. અગ્રણી ક્રેડિટ બ્યુરો ‘TransUnion CIBIL’ ના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં પેસેન્જર વ્હીકલ (કાર/પેસેન્જર વાહન) માટે લેવાતી સરેરાશ લોનની રકમમાં છેલ્લા ૭ વર્ષ દરમિયાન ૪૯ ટકાનો નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.
આ વધારા પાછળનું મુખ્ય કારણ ગ્રાહકોની સુવિકસિત પસંદગી છે. દેશમાં હવે નાની કે હેચબેક કારના બદલે સ્પોર્ટ્સ યુટિલિટી વ્હીકલ (SUV) અને અદ્યતન ફિચર્સ ધરાવતી પ્રીમિયમ કાર ખરીદવાનો ક્રેઝ સતત વધી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, ઉત્પાદન ખર્ચ વધવાને કારણે વાહનોની મૂળ કિંમતોમાં થયેલો વધારો પણ આ લોન ગ્રોથ માટે જવાબદાર છે. પરિણામે, નવી કાર ખરીદવા માટે ફાઇનાન્સિયલ્સ (ધિરાણ) હવે ગ્રાહકો માટે માત્ર એક વિકલ્પ નથી, પરંતુ વાહન માલિકીનું મુખ્ય સાધન બની ગયું છે.
ગ્રાહકોની બદલાતી માનસિકતા અને ક્રેડિટ હિસ્ટ્રીનું મહત્વ
ગ્રાહકો હવે પોતાના બજેટને સહેજ લંબાવીને પણ ઉચ્ચ સેગમેન્ટની અને નવી ટેકનોલોજીવાળી કાર ખરીદવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિ અંગે વાત કરતા TransUnion CIBIL ના એમડી અને સીઈઓ (MD & CEO) ભાવેશ જૈને જણાવ્યું હતું કે, “પ્રથમ વખત કાર ખરીદનાર વ્યક્તિ, ટુ-વ્હીલરમાંથી કાર પર અપગ્રેડ થનાર ગ્રાહક, બીજી વાર કાર ખરીદનાર વ્યક્તિ અથવા તો નવી ઉચ્ચ કિંમતની પ્રીમિયમ ગાડી લેનાર ગ્રાહક – આ તમામની ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી અને નાણાકીય પ્રોફાઇલ એકબીજાથી સાવ અલગ હોય છે.”
તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે, “ક્રેડિટ ઇન્ફર્મેશન (ધિરાણ સંબંધિત માહિતી) બેંકો અને ફાઇનાન્સ કંપનીઓને ગ્રાહકની નાણાકીય સ્થિતિ સમજવામાં સ્પષ્ટતા પૂરી પાડે છે. આનાથી બેંકો અને ધિરાણકર્તાઓ ગ્રાહકની ક્ષમતા મુજબ વધુ સચોટ, જવાબદાર અને યોગ્ય લોન આપવાના નિર્ણયો લઈ શકે છે, જે આખા ઓટો ફાઇનાન્સ ક્ષેત્ર માટે હકારાત્મક છે.”
અર્ધ-શહેરી અને ગ્રામીણ વિસ્તારોનો મોટો ફાળો
આ રિપોર્ટનો સૌથી રસપ્રદ પહેલું એ છે કે ના નાના શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં લોકોની ખરીદશક્તિમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. વર્ષ ૨૦૨૬ ના પ્રથમ છ માસિક ગાળા (H1 2026) માં, બીજી વાર કે તેથી વધુ કિંમતની મોંઘી કાર માટે લોન લેનારા કુલ ગ્રાહકોમાંથી ૫૧% ગ્રાહકો અર્ધ-શહેરી (Semi-urban) અને ગ્રામીણ (Rural) વિસ્તારોના હતા.
વર્ષ ૨૦૧૯ ની સરખામણીએ આ હિસ્સામાં ૬ ટકાનો સીધો વધારો નોંધાયો છે. આ આંકડો સ્પષ્ટ કરે છે કે નાના શહેરો અને ગામડાઓમાં રહેતા લોકો હવે માત્ર બજેટ કાર પૂરતા સીમિત નથી રહ્યા, પરંતુ તેઓ પણ પ્રીમિયમ અને ફિચર-રિચ વાહનો માટે વધુ રકમની લોન લેવા સક્ષમ બન્યા છે. આ વિસ્તારોમાં ડિજિટલ બેંકિંગ, રોડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો વિકાસ અને આવકમાં થયેલો વધારો કારની માંગ વધારવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે.
લોન માર્કેટમાં NBFCs નો વધતો દબદબો
ઓટો ફાઇનાન્સ સેક્ટરમાં બિન-બેંકિંગ નાણાકીય કંપનીઓ (NBFCs) નું યોગદાન ખૂબ જ નિર્ણાયક સાબિત થઈ રહ્યું છે. સસ્તી અને ઝડપી લોન પ્રક્રિયાને કારણે NBFCs ગ્રાહકોમાં વધુ લોકપ્રિય બની રહી છે.
અહેવાલ અનુસાર:
ટુ-વ્હીલર લોન: દેશમાં ટુ-વ્હીલર ખરીદવા માટે લેવાતી કુલ લોનમાં NBFCs નો હિસ્સો ૭૩% જેટલો વિશાળ રહ્યો છે.
પેસેન્જર વ્હીકલ લોન: કાર અને અન્ય પેસેન્જર વાહનોના ફાઇનાન્સિંગમાં પણ NBFCs નો હિસ્સો ૩૭% સુધી પહોંચી ગયો છે.
બેંકોની સરખામણીએ સરળ ડોક્યુમેન્ટેશન અને ઝડપી લોન મંજૂરીના કારણે NBFCs ખાસ કરીને એવા ગ્રાહકો સુધી પહોંચવામાં સફળ રહી છે જેમની પાસે પરંપરાગત આવકના પુરાવા ઓછા હોય છે.
વાહન ધિરાણ લેનારા ગ્રાહકોનો આધાર વધીને ૨.૫ કરોડ થયો
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કાર લોન લેનારા ગ્રાહકોની સંખ્યામાં અભૂતપૂર્વ વૃદ્ધિ થઈ છે. જૂન ૨૦૨૬ સુધીના આંકડા મુજબ, દેશમાં એક્ટિવ પેસેન્જર વ્હીકલ બોરોઅર્સ (જેમની કાર લોન ચાલુ હોય તેવા ગ્રાહકો) ની સંખ્યા વધીને ૨.૫ કરોડ ના આંકડા પર પહોંચી ગઈ છે.
આ સંખ્યા જૂન ૨૦૧૯ ના સ્તર કરતાં ૧.૭ ગણી (પ્રમાણમાં ૭૦% થી વધુ) વધારે છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે મધ્યમ વર્ગના ભારતીય ગ્રાહકોમાં લોન લઈને વાહન ખરીદવાની સ્વીકાર્યતા ઘણી વધી છે. ફાઇનાન્સિંગ સુવિધાઓ સરળ બનવાને કારણે લોકો માટે પોતાની પસંદગીની કાર ખરીદવી વધુ આસાન બની ગઈ છે.
