બાંગ્લાદેશની અક્કલ ઠેકાણે આવી! ભીષણ વીજળી સંકટ વચ્ચે યાદ આવ્યો ભારત
પડોશી દેશ બાંગ્લાદેશ હાલમાં એક ગંભીર અને ભયાનક દોરમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે. એક તરફ જ્યાં રાજકીય ઉથલપાથલ અને ભારત વિરોધી નિવેદનોનો દૌર ચાલી રહ્યો હતો, ત્યાં હવે વાસ્તવિકતા સામે આવતા બાંગ્લાદેશની અક્કલ ઠેકાણે આવતી દેખાઈ રહી છે. દેશમાં વીજળી અને ઊર્જાનું એવું ભીષણ સંકટ ઊભું થયું છે કે સરકારે મજબૂર થઈને પોતાના જ દેશમાં કડક પ્રતિબંધો લગાવવા પડ્યા છે. પરિસ્થિતિ એટલી બેકાબૂ બની ગઈ છે કે બાંગ્લાદેશને પોતાની ઊર્જાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે ફરી એકવાર ભારત આગળ મદદ માટે હાથ ફેલાવવો પડ્યો છે.
શું છે બાંગ્લાદેશનો નવો અને કડક આદેશ?
બાંગ્લાદેશ સરકારે ઘેરાતા ઊર્જા સંકટથી નિપટવા માટે એક નવો અને કટોકટીનો આદેશ જારી કર્યો છે, જે ગુરુવારથી સમગ્ર દેશમાં પ્રભાવી થઈ ગયો છે. આ નવા સરકારી નિર્દેશ મુજબ, હવે દેશભરના તમામ બજારો, દુકાનો અને શોપિંગ મોલ માત્ર સવારે ૧૧ વાગ્યાથી લઈને રાત્રે ૮ વાગ્યા સુધી જ ખુલ્લા રહી શકશે.
સરકારે વીજળીનો વપરાશ ઘટાડવા માટે આ કડક પગલું ભર્યું છે. જોકે, સામાન્ય જનતાને બિનજરૂરી મુશ્કેલી ન પડે તે માટે, કેટલીક આવશ્યક સેવાઓને આ પ્રતિબંધોમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે. હોસ્પિટલો, ફાર્મસીઓ અને કરિયાણાની દુકાનોને આ નિયમમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે, જેથી લોકો કટોકટી દરમિયાન જરૂરી વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરી શકે. તેનાથી વિપરીત, વ્યાપારી અને બિન-આવશ્યક સંસ્થાઓને હવે રાત્રે 8:00 વાગ્યા પછી ફરજિયાત રીતે તેમના દરવાજા બંધ રાખવા પડે છે.
શા માટે બાંગ્લાદેશમાં સર્જાયું આ ગંભીર વીજળી સંકટ?
બાંગ્લાદેશમાં વર્તમાન પરિસ્થિતિ પાછળ એક મુખ્ય આર્થિક અને તકનીકી પરિબળ રહેલું છે. દેશ કુદરતી ગેસની તીવ્ર અછતનો સામનો કરી રહ્યો છે, જેની વીજળી ઉત્પાદન પર સીધી અને વિનાશક અસર પડી છે. ગેસની અછતને કારણે, દેશના ઘણા મુખ્ય પાવર પ્લાન્ટ કાં તો બંધ થઈ ગયા છે અથવા તેમની ઉત્પાદન ક્ષમતાના થોડા અંશે કાર્યરત છે. પરિણામે, રાજધાની ઢાકા સહિત દેશભરમાં બિનઆયોજિત અને લાંબા સમય સુધી વીજળી કાપ સામાન્ય બની ગયો છે. આ ગરમી અને ભેજવાળી ઋતુમાં વીજળીના અભાવે દૈનિક જીવન સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયું છે. ફેક્ટરીઓથી લઈને ઓફિસો સુધીની દરેક વસ્તુનું સંચાલન ઠપ થવાના આરે છે, જેના કારણે અર્થતંત્રને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું છે.
ભારત વિરોધી નિવેદનો છતાં કેમ પડી ભારતની જરૂર?
શેખ હસીનાની સરકાર પટકાઈ ત્યારથી ભારત અને બાંગ્લાદેશના રાજદ્વારી સંબંધોમાં ઘણી ખટાશ આવી ચૂકી છે. બાંગ્લાદેશમાં ઘણા કટ્ટરપંથી અને ભારત વિરોધી સંગઠનોએ સત્તા પરિવર્તન દરમિયાન જબરદસ્ત હિંસા કરી અને ભારત વિરુદ્ધ ઝેર ઓક્યું. ત્યાંના રાજકીય નેતૃત્વનું વલણ પણ લાંબા સમયથી ભારત પ્રત્યે ખૂબ દોસ્તાના રહ્યું નથી.
પરંતુ કહેવાય છે ને કે જરૂર પડવા પર જ સાચા મિત્રો કે પડોશીઓની અસમજણ સમજાતી હોય છે. જ્યારે બાંગ્લાદેશ પર મોટું સંકટ આવ્યું, ત્યારે તેને પોતાની દરેક મુશ્કેલીનો ઉકેલ માત્ર ભારત પાસે જ દેખાયો. વીજળી અને ઇંધણની આ વિકટ અછતમાંથી બહાર આવવા માટે બાંગ્લાદેશી સરકારે આખરે ભારત પાસે વધારાના ડિઝલ પુરવઠા (Diesel Supply)ની અધિકૃત માંગ કરી દીધી છે.
ઉચ્ચ સ્તરે થઈ મુલાકાત, ઊર્જા સહયોગ પર ચર્ચા
આ સંકટના ઉકેલ માટે રાજદ્વારી સ્તરે વાતચીત પણ તેજ થઈ ગઈ છે. તાજેતરમાં, બાંગ્લાદેશમાં ભારતના હાઈકમિશનરે ત્યાંના વીજળી, ઊર્જા અને ખનિજ સંસાધન મંત્રી સાથે મુલાકાત કરી હતી. આ મહત્વપૂર્ણ બેઠક દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે ઊર્જા ક્ષેત્રમાં સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવા તથા બાંગ્લાદેશની તેલ-વીજળીની જરૂરિયાતોને પૂરી કરવા પર વિસ્તારથી ચર્ચા થઈ. ભારત હંમેશા પોતાના પડોશીઓની મદદ માટે આગળ આવ્યું છે, અને આ વખતે પણ બાંગ્લાદેશની આ સંકટની ઘડીમાં ભારત પાસેથી જ અપેક્ષાઓ જોડાયેલી છે.
આ પૂરી ઘટના એ વાતનું જીવંત ઉદાહરણ છે કે રાજદ્વારી મંચો પર ભલે ગમે તેટલા રાજકીય પેંતરા રમવામાં આવે કે ભારત વિરોધનું નાટક કરવામાં આવે, પરંતુ પાયાની અને આર્થિક જરૂરિયાતોના સમયે દરેક દેશને આખરે ભારત જેવા ભરોસાપાત્ર પડોશીનો જ સહારો લેવો પડે છે. બાંગ્લાદેશની આ મજબૂરી સાબિત કરે છે કે પ્રાદેશિક સ્થિરતા અને વિકાસ માટે પરસ્પર સહયોગ કેટલો અનિવાર્ય છે.
