EPS-95 પેન્શનમાં વધારાની તાતી જરૂરિયાત: સંસદીય સમિતિનો રિપોર્ટ
ભારતની સંસદીય સ્થાયી સમિતિએ તાજેતરમાં તેના રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે, કર્મચારી પેન્શન યોજના (EPS-95) હેઠળ મળતું લઘુત્તમ ₹1,000નું પેન્શન આજના મોંઘવારીના જમાનામાં મજાક સમાન છે. સમિતિએ ભારપૂર્વક કહ્યું છે કે જીવનધોરણના વધતા ખર્ચ અને મોંઘવારીને જોતા આ રકમથી એક વ્યક્તિનું ગુજરાન ચલાવવું અશક્ય છે. સમિતિએ શ્રમ મંત્રાલયને ભલામણ કરી છે કે આ રકમમાં તાત્કાલિક સુધારો કરવામાં આવે જેથી પેન્શનધારકો સન્માનજનક જીવન જીવી શકે.
સમિતિના મતે, વર્ષો સુધી ખાનગી ક્ષેત્રમાં સેવા આપ્યા બાદ જ્યારે કર્મચારી નિવૃત્ત થાય છે, ત્યારે તેને મળતું વળતર એટલું હોવું જોઈએ કે તે તેની પાયાની જરૂરિયાતો જેવી કે ખોરાક અને દવાઓ માટે કોઈની પર નિર્ભર ન રહેવું પડે. હાલની સ્થિતિમાં, ₹1,000 માં દૂધ અને શાકભાજીનો ખર્ચ પણ નીકળવો મુશ્કેલ છે, ત્યારે આવાસ અને આરોગ્યની સુવિધાઓ તો દૂરની વાત છે.
પેન્શનધારકોની મુખ્ય માંગ: ₹1000 થી ₹7500 સુધીની સફર
દેશભરના લાખો EPS-95 પેન્શનધારકો લાંબા સમયથી લઘુત્તમ પેન્શન વધારીને ₹7,500 કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. આ માટે ‘નેશનલ એજિટેશન કમિટી’ (NAC) દ્વારા સતત આંદોલનો કરવામાં આવી રહ્યા છે. હાલમાં જ જંતર-મંતર પર થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનોએ સરકારનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. પેન્શનરોની દલીલ છે કે તેમણે તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન ઇપીએફ ફંડમાં નિયમિત યોગદાન આપ્યું છે, તેથી નિવૃત્તિ પછી તેમને યોગ્ય રકમ મળવી જ જોઈએ.
₹7,500 ની માંગણી પાછળનું મુખ્ય કારણ એ છે કે આ રકમથી વ્યક્તિ ઓછામાં ઓછી ગરિમા સાથે જીવી શકે. આ ઉપરાંત, પેન્શનરોની અન્ય માંગણીઓમાં પતિ-પત્નીને મફત તબીબી સુવિધા અને જેઓ EPS-95 ના સભ્ય નથી પરંતુ નિવૃત્ત થયા છે તેમને પણ ન્યૂનતમ રાહત આપવાનો સમાવેશ થાય છે. સંસદીય સમિતિએ આ માંગણીઓને ગંભીરતાથી લેવા અને નાણાં મંત્રાલય સાથે પરામર્શ કરીને વહેલી તકે નિર્ણય લેવા જણાવ્યું છે.
સરકાર સામેના પડકારો અને ભવિષ્યની દિશા
જોકે પેન્શન વધારવાની માંગણી ન્યાયિક લાગે છે, પરંતુ સરકાર અને EPFO (કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન) સામે આર્થિક બોજનું મોટું સંકટ છે. જો લઘુત્તમ પેન્શન ₹1,000 થી વધારીને ₹7,500 કરવામાં આવે, તો સરકારી તિજોરી પર હજારો કરોડ રૂપિયાનો વધારાનો બોજ પડી શકે છે. અગાઉના અહેવાલો મુજબ, EPFO એ નાણાં મંત્રાલયને પ્રસ્તાવ મોકલ્યો હતો, પરંતુ ફંડની અછતને કારણે તેને મંજૂરી મળી ન હતી.
પરંતુ હવે જ્યારે સંસદીય સમિતિએ પોતે જ આ અંગે ભલામણ કરી છે, ત્યારે સરકાર પર દબાણ વધ્યું છે. સમિતિએ સૂચવ્યું છે કે જો પેન્શન ફંડમાં પૂરતી રકમ ન હોય, તો સરકારે બજેટરી સહાય દ્વારા આ તફાવતને પૂરવો જોઈએ. 2026-27 ના અનુદાનની માંગણીઓ પરના રિપોર્ટમાં આ બાબતને અગ્રતા આપવામાં આવી છે. આગામી સમયમાં જો સરકાર આ ભલામણો સ્વીકારે છે, તો દેશના અંદાજે 75 લાખથી વધુ પેન્શનધારકોને સીધો ફાયદો થશે.
