સુકાયેલા લીંબુમાંથી બનાવો સ્વાદિષ્ટ ‘કાળું અથાણું’: વર્ષો સુધી ચાલતી ઓઈલ-ફ્રી રેસીપી
લીંબુનું અથાણું ભારતીય રસોડાની શાન છે. ખાસ કરીને જ્યારે પેટમાં ગરબડ હોય કે પાચન શક્તિ નબળી પડી હોય, ત્યારે જૂનું કાળું લીંબુનું અથાણું દવાનું કામ કરે છે. સુકાયેલા લીંબુ ફેંકવાને બદલે તેની આ રેસીપી નોંધી લો, જે તમારા ભોજનનો સ્વાદ બમણો કરી દેશે.
જરૂરી સામગ્રી
- અથાણું બનાવતા પહેલા બધી સામગ્રી તૈયાર કરી લો:
- લીંબુ: 500 ગ્રામ (સુકાયેલા કે તાજા બંને ચાલશે)
- ખાંડ: 500 ગ્રામ (ગળપણ મુજબ ફેરફાર કરી શકાય)
- મીઠું: 3 ચમચી અથવા સ્વાદ મુજબ
- સંચળ (કાળું મીઠું): 1 ચમચી
- મરી પાવડર: 1 ચમચી
- અજમો: 3-4 ચમચી (પાચન માટે ઉત્તમ)
- ઈલાયચી: 5-6 દાણા (ટીચીને પાવડર કરેલો)
લીંબુનું કાળું અથાણું બનાવવાની રીત (સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ)
સ્ટેપ 1: લીંબુની સફાઈ
સૌ પ્રથમ લીંબુને ચોખ્ખા પાણીથી ધોઈ લો. ત્યારબાદ તેને કોરા કપડાથી બરાબર લૂછી લો. ધ્યાન રહે કે લીંબુમાં બિલકુલ ભેજ કે પાણી ન રહેવું જોઈએ, નહીંતર અથાણું લાંબો સમય ટકશે નહીં.
સ્ટેપ 2: લીંબુનું કટિંગ
હવે એક લીંબુના ચાર ટુકડા કરો. જો લીંબુ બહુ સુકાઈ ગયા હોય અને તેના છોતરા જાડા હોય, તો તમે તેની છાલના નાના ટુકડા કરીને પણ વાપરી શકો છો. કાપેલા લીંબુમાં મીઠું નાખીને બરાબર હલાવી લો.
સ્ટેપ 3: મસાલાનું મિશ્રણ
મીઠું ભેળવ્યા પછી તેમાં ખાંડ, સંચળ, મરી પાવડર, ઈલાયચીના દાણા અને અજમો ઉમેરો. અજમો આ અથાણાંનો મુખ્ય સ્વાદ છે, જે ગેસ અને એસિડિટીમાં રાહત આપે છે. આ બધું બરાબર મિક્સ કરો જેથી લીંબુના દરેક ટુકડા પર મસાલો ચડી જાય.
સ્ટેપ 4: કાચની બરણીમાં ભરો
તૈયાર થયેલા મિશ્રણને કાચની બરણીમાં ભરી લો. પ્લાસ્ટિકની બરણી ટાળવી કારણ કે લીંબુની ખટાશ પ્લાસ્ટિક સાથે પ્રતિક્રિયા આપી શકે છે. હવે આ બરણીને 4 થી 5 દિવસ સુધી તડકામાં રાખો. દરરોજ એકવાર બરણીને ઉપર-નીચે હલાવો જેથી ખાંડ ઓગળી જાય અને મસાલા એકરસ થઈ જાય.
સ્ટેપ 5: અથાણું તૈયાર
5-6 દિવસમાં ખાંડની ચાસણી ઘટ્ટ થઈ જશે અને લીંબુ કાળા પડવા લાગશે. જેમ જેમ આ અથાણું જૂનું થશે, તેમ તેમ તેનો રંગ વધુ કાળો થશે અને સ્વાદ વધુ ખીલશે.
આ અથાણાંના અદભૂત ફાયદા
- પાચનમાં મદદરૂપ: અજમો અને સંચળ હોવાને કારણે તે પેટના દુખાવા, અપચો અને ગેસમાં રામબાણ ઈલાજ છે.
- ઓઈલ-ફ્રી: જે લોકો હેલ્થ કોન્શિયસ છે અને તેલ ખાવાનું ટાળે છે, તેમના માટે આ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.
- લાંબુ આયુષ્ય: આ અથાણું 5 થી 10 વર્ષ સુધી પણ બગડતું નથી. ઉલટું, તે જેટલું જૂનું થાય તેટલું વધુ ગુણકારી બને છે.
- ખાટો-મીઠો સ્વાદ: આ અથાણું તમે પરાઠા, પૂરી, ખીચડી કે દાળ-ભાત સાથે ખાઈ શકો છો. બાળકોને પણ તેનો ગળચટ્ટો સ્વાદ ખૂબ ભાવે છે.
ખાસ ટિપ્સ:
- જો તમને વધુ તીખું ભાવતું હોય, તો થોડું લાલ મરચું કે સૂંઠ પાવડર પણ ઉમેરી શકો છો.
- અથાણું કાઢવા માટે હંમેશા કોરી અને સાફ ચમચીનો જ ઉપયોગ કરો.
- જો લીંબુ વધુ પડતા સુકાઈ ગયા હોય અને તેમાં રસ ન હોય, તો ઉપરથી 1-2 તાજા લીંબુનો રસ ઉમેરી શકાય છે જેથી ખાંડ જલ્દી ઓગળે.

