શેરબજારમાં થયું છે મોટું નુકસાન? ચિંતા છોડો અને કમાણી માટે અજમાવો આ ૭ વિકલ્પો
શેરબજારને લાંબા સમયથી રોકાણકારો માટે ઝડપી અને મોટો નફો કમાવવાનું સૌથી સશક્ત માધ્યમ માનવામાં આવે છે. પરંતુ બજારનો ઈતિહાસ સાક્ષી છે કે તે જેટલી ઝડપથી આકાશને આંબે છે, તેટલી જ ઝડપથી નીચે પણ પછડાય છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં ભારતીય શેરબજારમાં આવેલી અણધારી અસ્થિરતા અને મોટા કડાકાઓએ લાખો નાના તેમજ છૂટક (Retail) રોકાણકારોના કરોડો રૂપિયા ધોઈ નાખ્યા છે. આ સતત નુકસાનના કારણે ઘણા લોકોનો શેરબજાર પરથી ભરોસો ઊઠી ગયો છે. જો તમે પણ શેરોની આ રોજબરોજની વધઘટથી કંટાળી ગયા છો અને શેરબજારમાં પૈસા ગુમાવ્યા વિના તમારી સંપત્તિ વધારવા માંગો છો, તો બજારની બહાર પણ એવા ઘણા કાનૂની અને સ્માર્ટ રસ્તાઓ છે જે તમને લાંબે ગાળે બમ્પર વળતર આપી શકે છે.
વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ ૨૦2૬ માં જે રીતે વૈશ્વિક બજારો દબાણ હેઠળ છે, તે જોતા પરંપરાગત ઇક્વિટી રોકાણ સિવાયના સાધનો તરફ લોકોનો ઝુકાવ વધ્યો છે. જો શેરબજારમાં તમારો પોર્ટફોલિયો લાલ નિશાનમાં છે, તો આ ૭ પદ્ધતિઓ તમારા નાણાકીય સ્વાસ્થ્યને ફરીથી મજબૂત બનાવી શકે છે:
૧. ઉગતા અને નાના વ્યવસાયોમાં ભાગીદારી
શેરબજારની અજાણી કંપનીઓના શેર ખરીદવાને બદલે, તમે તમારી આસપાસના સ્થાનિક અને નાના વ્યવસાયોમાં એન્જલ ઇન્વેસ્ટર તરીકે નાણાં રોકી શકો છો. જેમાં જોખમ ચોક્કસ છે, પરંતુ જો તમે કોઈ એવી દુકાન, સ્ટાર્ટઅપ કે ફેક્ટરીમાં હિસ્સો ખરીદો છો જેના સંચાલકો પર તમને પૂરો ભરોસો હોય અને જેમાં વિકાસની પ્રબળ સંભાવના હોય, તો તે તમને શેરબજાર કરતા પણ વધુ મોટો પ્રોફિટ શેર આપી શકે છે.
૨. પોતાનો નવો વ્યવસાય શરૂ કરવો
બીજાની કંપનીઓ પર નસીબ અજમાવવા કરતાં શ્રેષ્ઠ છે કે તમે પોતે જ ઉદ્યોગસાહસિક બનો. આજના ડિજિટલ યુગમાં એવા અસંખ્ય લઘુ ઉદ્યોગો છે જે માત્ર ૧૫,૦૦૦ થી ૨૦,૦૦૦ રૂપિયાના નજીવા મૂડીરોકાણથી શરૂ કરી શકાય છે. એકવાર આ બિઝનેસ માર્કેટમાં સેટ થઈ જાય પછી તે નિયમિત ધોરણે લાખોની આવક આપવાનું શરૂ કરે છે. આનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે બજારના નિયંત્રણો તમારા હાથમાં હોય છે, જોકે આમાં શરૂઆતમાં સખત મહેનત અને ધીરજ અનિવાર્ય છે.
૩. રિયલ એસ્ટેટ એટલે કે સ્થાવર મિલકતમાં રોકાણ
ઘણા લોકો રિયલ એસ્ટેટને ધીમું વળતર આપનારું ક્ષેત્ર ગણે છે, પરંતુ જમીન, પ્લોટ, ફ્લેટ કે દુકાન જેવી રહેણાંક અને વ્યાવસાયિક મિલકતોમાં રોકાણ ડબલ ફાયદો કરાવે છે. એક તરફ તમને દર મહિને ફિક્સ ભાડાની આવક (Rental Income) મળે છે અને બીજી તરફ લાંબા ગાળે મિલકતના ભાવમાં મોટો વધારો (Capital Appreciation) થાય છે. યોગ્ય લોકેશન પર ખરીદેલી પ્રોપર્ટી કટોકટીના સમયે શેરબજાર કરતાં વધુ સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે.
૪. નિવૃત્તિ ખાતાઓ (Retirement Accounts) માં યોગદાન વધારવું
લાંબા ગાળાના નાણાકીય લક્ષ્યોને સુરક્ષિત કરવા માટે સરકારી કે અર્ધ-સરકારી નિવૃત્તિ યોજનાઓ જેવી કે નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) અથવા પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF) માં તમારું રોકાણ વધારી દો. જો તમારી કંપની એનપીએસમાં સરખું યોગદાન આપતી હોય, તો તેનો મહત્તમ લાભ લો. આ યોજનાઓ ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજના કમાલથી રિટાયરમેન્ટ સુધીમાં ટેક્સ-ફ્રી મોટું ભંડોળ તૈયાર કરી આપે છે.
૫. પીઅર-ટુ-પીઅર (P2P) ધિરાણ
આજના સમયમાં ટેકનોલોજીની મદદથી P2P લેન્ડિંગ પ્લેટફોર્મ્સ ખૂબ લોકપ્રિય બન્યા છે. અહીં તમે કોઈ મધ્યસ્થી બેંક વગર સીધા જ જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિ કે નાના વેપારીને ધિરાણ (લોન) આપી શકો છો. આનાથી તમને સામાન્ય ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ કરતાં ઘણું ઊંચું વ્યાજ મળે છે. જો કે, આ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરતા પહેલાં તેની આરબીઆઈ (RBI) માન્યતા અને ક્રેડિટ જોખમોનું મૂલ્યાંકન કરવું જરૂરી છે.
૬. કોમોડિટીઝ એટલે કે કિંમતી ધાતુઓ
સોનું અને ચાંદી સદીઓથી ફુગાવા (મોંઘવારી) અને આર્થિક મંદી સામે રક્ષણ આપતા આવ્યા છે. જ્યારે પણ શેરબજાર તૂટે છે, ત્યારે સોનાના ભાવો આસમાને પહોંચે છે. તમારા પોર્ટફોલિયોના ઓછામાં ઓછા ૧૦ થી ૧૫ ટકા નાણાં ફિઝિકલ ગોલ્ડ અથવા ડિજિટલ ગોલ્ડ/સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડમાં રોકવા એ બજારના નુકસાન સામે કવચ સમાન છે.
૭. વૈકલ્પિક રોકાણ સાધનો (Alternative Investments)
જો તમારી પાસે જોખમ લેવાની ક્ષમતા વધુ હોય, તો તમે પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી, પ્રાઇવેટ ડેટ અથવા વેન્ચર કેપિટલ જેવા આધુનિક વૈકલ્પિક સાધનો તરફ નજર દોડાવી શકો છો. આ સાધનો શેરબજાર સાથે સીધા જોડાયેલા ન હોવાથી પરંપરાગત બજારના કડાકાઓથી મુક્ત રહે છે અને લાંબા ગાળે અસાધારણ વળતર આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
શેરબજારમાં નુકસાન થવાનો અર્થ એ નથી કે કમાણીના રસ્તા બંધ થઈ ગયા છે. તમારા નાણાંને જુદા-જુદા પરંપરાગત અને બિન-પરંપરાગત સાધનોમાં વહેંચીને (Diversification) તમે જોખમ ઘટાડી શકો છો અને માનસિક શાંતિ સાથે સંપત્તિનું સર્જન કરી શકો છો.
