ઈરાન સાથે કરારની નજીક અમેરિકા, ટ્રમ્પે કહ્યું, “જો કરાર પર હસ્તાક્ષર થાય તો હું પાકિસ્તાન જઈશ”
વિશ્વ જ્યારે ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધના ભય નીચે જીવી રહ્યું છે, ત્યારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક આશાસ્પદ જાહેરાત કરી છે. શુક્રવારે, ૧૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ના રોજ વ્હાઇટ હાઉસ ખાતેથી પત્રકારોને સંબોધતા ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી લાંબી ખેંચતાણ હવે અંત તરફ છે. બંને દેશો એક ઐતિહાસિક શાંતિ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવાની અત્યંત નજીક છે. આ નિવેદને વૈશ્વિક બજારો અને રાજદ્વારી વર્તુળોમાં હલચલ મચાવી દીધી છે.
1. પરમાણુ હથિયાર અને ઈરાનનું વલણ: ટ્રમ્પનો મોટો દાવો
લાસ વેગાસની મુલાકાત પર જતા પહેલા ટ્રમ્પે મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે, ઈરાન સાથેની વાટાઘાટો હવે નિર્ણાયક તબક્કે પહોંચી છે. ટ્રમ્પના મતે, ઈરાન તેના વિવાદાસ્પદ પરમાણુ કાર્યક્રમ સહિતના અનેક મુખ્ય મુદ્દાઓ પર અમેરિકાની શરતો સ્વીકારવા સંમત થયું છે.
અમેરિકાની સૌથી મોટી ચિંતા ઈરાન દ્વારા પરમાણુ હથિયાર મેળવવાની હતી. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે, “અમારે ખાતરી કરવી હતી કે ઈરાન ક્યારેય એટમ બોમ્બ ન બનાવી શકે, અને તેઓ હવે લગભગ દરેક બાબત પર સહમત થયા છે.” આ સમજૂતી જો સફળ થાય છે, તો તે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની સૌથી મોટી વિદેશ નીતિની જીત ગણાશે.
2. ઇસ્લામાબાદ બનશે શાંતિ કરારનું સાક્ષી: પાકિસ્તાનની ભૂમિકા
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં સૌથી ચોંકાવનારી બાબત પાકિસ્તાનનું મધ્યસ્થી તરીકે ઉભરી આવવું છે. ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે જો આ શાંતિ કરાર પર અંતિમ મહોર લાગે છે, તો હસ્તાક્ષર સમારોહ પાકિસ્તાનની રાજધાની ઇસ્લામાબાદમાં યોજાઈ શકે છે.
ટ્રમ્પે ઉમેર્યું, “જો ઇસ્લામાબાદમાં કરાર પર હસ્તાક્ષર થાય છે, તો હું વ્યક્તિગત રીતે ત્યાં હાજર રહેવા માટે પાકિસ્તાન જઈ શકું છું.” આ નિવેદન પાકિસ્તાન માટે પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની છબી સુધારવાની મોટી તક સમાન છે. ભૂતકાળમાં ટ્રમ્પ અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધોમાં ઉતાર-ચઢાવ આવ્યા છે, પરંતુ ઈરાન મુદ્દે પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થીએ નવા સમીકરણો રચ્યા છે.
3. શાંતિ કરારની વૈશ્વિક અસરો અને ભાવિ રણનીતિ
જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે કરાર થાય છે, તો તેની સીધી અસર મધ્ય પૂર્વના દેશો, ઈઝરાયેલ અને ભારત પર પણ પડશે. ખાસ કરીને તેલના ભાવ અને દરિયાઈ વેપાર માર્ગો (હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ) પરથી તણાવ ઓછો થશે. ટ્રમ્પે આશા વ્યક્ત કરી છે કે આ કરાર માત્ર બે દેશો વચ્ચેનો સોદો નથી, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં સ્થિરતા લાવવા માટેનું એક મોટું પગલું છે.
જોકે, હજુ પણ કેટલાક મુદ્દાઓ પર આખરી મહોર મારવાની બાકી છે. ઈરાનના કટ્ટરપંથીઓ આ કરારને કેવી રીતે જુએ છે અને અમેરિકાની સંસદમાં આ સોદાને કેવો પ્રતિસાદ મળે છે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. પરંતુ ટ્રમ્પના આત્મવિશ્વાસ પરથી લાગે છે કે આગામી થોડા અઠવાડિયામાં દુનિયા એક મોટા પરિવર્તનની સાક્ષી બનશે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની પાકિસ્તાન યાત્રા અને ઈરાન સાથેનો શાંતિ કરાર ૨૦૨૬ની સૌથી મોટી રાજદ્વારી ઘટના બની શકે છે. શું આ ખરેખર કાયમી શાંતિ લાવશે કે પછી આ માત્ર એક ચૂંટણીલક્ષી રણનીતિ છે, તે તો આવનારો સમય જ કહેશે. પરંતુ હાલ પૂરતું, યુદ્ધના વાદળો વિખેરાતા દેખાઈ રહ્યા છે.
