કેનેડાના અર્થતંત્રમાં મંદી અને ઈમિગ્રેશન પોલિસી: વડાપ્રધાન કાર્નીનું વિશ્લેષણ
કેનેડાના અર્થતંત્રમાં હાલમાં જે મંદીનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે, તે દેશના રાજકીય અને આર્થિક વર્તુળોમાં ચર્ચાનો મુખ્ય વિષય બન્યો છે. કેનેડાના વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ તાજેતરમાં દેશમાં જોવા મળેલી ‘ટેકનિકલ મંદી’ (Technical Recession) પાછળ સરકારની ઈમિગ્રેશન પોલિસીમાં કરવામાં આવેલા ફેરફારોને જવાબદાર ગણાવ્યા છે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે દેશના આંકડાકીય વિભાગ (StatCan) એ રિપોર્ટ આપ્યો છે કે ચાલુ વર્ષના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં અર્થતંત્રમાં 0.1% નો ઘટાડો થયો છે. સળંગ બે ત્રિમાસિક ગાળામાં અર્થતંત્રમાં ઘટાડો થવાને કારણે તેને તકનીકી મંદી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે.
ઈમિગ્રેશન પોલિસીમાં ફેરફાર અને વસ્તીમાં ઘટાડો
વડાપ્રધાન કાર્નીએ જણાવ્યું હતું કે, સરકારે ઈમિગ્રેશન પરનું નિયંત્રણ પોતાના હાથમાં લીધું છે, જેના પરિણામે વસ્તી વૃદ્ધિ દર સ્થગિત થઈ ગયો છે, અને વાસ્તવમાં છેલ્લા બે ત્રિમાસિક ગાળામાં તે નકારાત્મક રહ્યો છે. કેનેડાના ઈતિહાસમાં 150 વર્ષમાં પહેલીવાર 2025માં વસ્તીમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ અને કામચલાઉ કામદારો જેવા ‘નોન-પરમનન્ટ રેસિડન્ટ્સ’ (બિન-કાયમી રહેવાસીઓ) ની સંખ્યામાં ઘટાડો છે.
આંકડાકીય વિગતો મુજબ, 1 જાન્યુઆરી 2025 થી 1 જાન્યુઆરી 2026 વચ્ચે કેનેડાની વસ્તીમાં 102,436 લોકોનો ઘટાડો થયો છે. આ ઘટાડો મુખ્યત્વે વર્ષ 2025ના છેલ્લા છ મહિનામાં જોવા મળ્યો હતો, જ્યાં ઈમિગ્રેશનના આંકડા નીચે ગયા હતા. ખાસ કરીને, બિન-કાયમી રહેવાસીઓની સંખ્યા જે ઓક્ટોબર 2024માં 31 લાખથી વધુ હતી, તે ઘટીને જાન્યુઆરી 2026 સુધીમાં 26.7 લાખ જેટલી થઈ ગઈ છે.
ભારત અને કેનેડાના સંબંધો પર અસર
ઈમિગ્રેશનમાં થયેલો આ ઘટાડો ભારત જેવા દેશો માટે પણ મહત્વનો છે, કારણ કે ભારત કેનેડામાં ઈમિગ્રન્ટ્સ અને વિદ્યાર્થીઓનો સૌથી મોટો સ્ત્રોત છે. કેનેડામાં નવા કાયમી ઈમિગ્રન્ટ્સની સંખ્યામાં 19% નો ઘટાડો થયો છે, જે 2024માં 4.83 લાખ હતી તે ઘટીને 2025માં 3.93 લાખ થઈ ગઈ છે. આમાં ભારતીયોની સંખ્યામાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
સૌથી વધુ અસર વિદ્યાર્થી વિઝા પર પડી છે, જ્યાં સ્ટડી પરમિટમાં લગભગ 25% જેટલો ઘટાડો થયો છે. આ ઘટાડામાં ભારતનો હિસ્સો 72% જેટલો મોટો છે, કારણ કે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા જે 2024માં 1.88 લાખ હતી, તે ઘટીને 2025માં 94,605 પર આવી ગઈ છે. આ આંકડાઓ સ્પષ્ટ કરે છે કે કેનેડાની સરકાર હવે વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ અને કામદારોના પ્રવેશ માટે વધુ સાવધ અને કડક બની છે.
ભવિષ્યની તૈયારીઓ અને આર્થિક વ્યૂહરચના
વડાપ્રધાન કાર્નીએ સ્વીકાર્યું કે આ પ્રક્રિયા “સ્થાયી” થઈ રહી છે અને હાલના ડેટામાં અસમાનતા જોવા મળશે, પરંતુ સરકાર કેનેડાના અર્થતંત્રને વધુ મજબૂત અને સ્વતંત્ર પાયા પર ઊભું કરવા માંગે છે. કેનેડા હાલમાં અમેરિકા અને મેક્સિકો સાથે મુક્ત વેપાર કરારને નવીકરણ કરવા માટે મથામણ કરી રહ્યું છે, જે એક અનિશ્ચિતતાનો સમય છે.
આ સ્થિતિમાં સરકાર નવા આર્થિક ભાગીદારો શોધી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, ભારત સાથેના સંભવિત ‘કોમ્પ્રિહેન્સિવ ઈકોનોમિક પાર્ટનરશિપ એગ્રીમેન્ટ’ ને કાર્નીએ કેનેડિયન વ્યવસાયો અને કામદારો માટે ‘ગેમ ચેન્જર’ ગણાવ્યો છે. ગયા મહિને કેનેડાના વ્યાપાર મંત્રી સાથેની મુલાકાત દરમિયાન કાર્નીએ આ કરારને આર્થિક ભવિષ્ય માટે અત્યંત મહત્વનો ગણાવ્યો હતો અને એવી અપેક્ષા છે કે આ વર્ષના અંત સુધીમાં આ વાટાઘાટો પૂર્ણ થઈ શકે છે.
