‘૪ મહિનામાં ઈરાનની એરફોર્સ અને નેવી ખતમ, નેતૃત્વ વિખેરાઈ ગયું; હવે તે અમારા પર દબાણ નહીં લાવી શકે’
વૈશ્વિક રાજકારણ અને મધ્ય-પૂર્વ (મિડલ ઈસ્ટ) ના સૈન્ય સમીકરણોમાં ફરી એકવાર ગરમાવો આવી ગયો છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તાજેતરમાં જ વચગાળાના કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા હોવા છતાં, બંને દેશો વચ્ચેનો તણાવ ઘટવાનું નામ નથી લઈ રહ્યો. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથેની ચાલુ વાટાઘાટો વચ્ચે એક અત્યંત આક્રમક અને સનસનાટીભર્યું નિવેદન આપીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચા જગાવી દીધી છે. ટ્રમ્પના આ આકરા વલણથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ભલે કાગળ પર શાંતિ સમજૂતી થઈ હોય, પરંતુ વોશિંગ્ટન હજુ પણ કડક સૈન્ય દબાણ જાળવી રાખવાના મૂડમાં છે.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર ઈરાનને કડક શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે જો તેહરાન પ્રશાસન વચગાળાના કરારની શરતોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ જશે અથવા પૂરતી ગંભીરતા નહીં દાખવે, તો અમેરિકા વળતો અને વિનાશક બદલો લેતા અચકાશે નહીં. ઈરાન-અમેરિકા કરારના ભવિષ્ય અંગે પૂછવામાં આવેલા એક પ્રશ્નના જવાબમાં ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું, “જો ઈરાન તેના કરારનું પાલન નહીં કરે અથવા જો તેઓ યોગ્ય રીતે વર્તન નહીં કરે તો મારે જે કરવાનું છે તે હું ચોક્કસ કરીશ.”
ઈરાનનું સૈન્ય માળખું સંપૂર્ણપણે ભાંગી પડ્યાનો દાવો
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ દાવો કર્યો છે કે છેલ્લા ચાર મહિના દરમિયાન થયેલા સૈન્ય સંઘર્ષમાં ઈરાનને એવો આંચકો લાગ્યો છે જેમાંથી બેઠા થવું તેના માટે અશક્ય છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાનની નૌકાદળ અને વાયુસેના હવે લગભગ નાશ પામી ચુકી છે, જેના કારણે તે હવે અમેરિકા પર કોઈ પણ પ્રકારનું રાજદ્વારી કે સૈન્ય દબાણ લાવવાની સ્થિતિમાં નથી રહ્યું.
તેમણે આંકડાકીય વિગતો આપતા જણાવ્યું કે, બરાબર ચાર મહિના પહેલા ઈરાન પાસે ૧૫૯ યુદ્ધ જહાજોની સજ્જ નૌકાદળ હતી, જે હવે સંપૂર્ણપણે ખતમ થઈ ગઈ છે. આ ઉપરાંત ઈરાનના ૨૫૦ સૈન્ય વિમાનો, તેની આધુનિક વિમાન વિરોધી (એન્ટી-એરક્રાફ્ટ) સિસ્ટમ અને સમગ્ર રડાર નેટવર્કને અમેરિકી દળોએ ધ્વસ્ત કરી દીધું છે.
૮૭ ટકા મિસાઈલ અને ડ્રોન ક્ષમતા નષ્ટ
ટ્રમ્પે પત્રકારો સમક્ષ દાવો કર્યો હતો કે ઈરાન જે ડ્રોન અને મિસાઈલ ટેક્નોલોજીના જોરે પશ્ચિમી દેશોને ડરાવવાનો પ્રયાસ કરતું હતું, તેના સંગ્રહ અને લોન્ચિંગ સુવિધાઓનો મોટાભાગે નાશ કરાયો છે. સૈન્ય ઈન્ટેલિજન્સનો હવાલો આપતા તેમણે કહ્યું કે, ઈરાનની ડ્રોન અને મિસાઈલ ઉત્પાદન ક્ષમતાનો આશરે ૮૭ ટકા જેટલો હિસ્સો સંપૂર્ણપણે નષ્ટ થઈ ચૂક્યો છે. આ નુકસાન એટલું વ્યાપક છે કે ઈરાનને ફરીથી આ સ્તરે પહોંચતા વર્ષોનો સમય લાગી શકે છે. તેની આર્થિક સ્થિતિ પણ ખાડે ગઈ હોવાથી તે નવું સૈન્ય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરવા સક્ષમ નથી.
ટોચનું નેતૃત્વ ખતમ, ત્રીજી હરોળના નેતાઓ સત્તા પર
સૈન્ય નુકસાન ઉપરાંત ટ્રમ્પે ઈરાનના રાજકીય અને સૈન્ય કમાન્ડ માળખા પર થયેલા આઘાત અંગે પણ મોટો દાવો કર્યો છે. તેમણે જણાવ્યું કે ઈરાનના પ્રથમ અને દ્વિતીય સ્તરના (ટોચના) તમામ લશ્કરી અને રાજકીય નેતાઓ માર્યા ગયા છે અથવા નબળા પડી ગયા છે. હવે પરિસ્થિતિ એવી છે કે ઈરાનનું શાસન ચલાવવા કે વાટાઘાટો કરવા માટે ત્યાંના ત્રીજા સ્તરના નેતાઓ પર નિર્ભર રહેવું પડી રહ્યું છે, જેમનામાં કોઈ મોટી સૈન્ય વ્યુહરચના ઘડવાની ક્ષમતા નથી.
અમેરિકી મીડિયાની આકરી આલોચના
આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અમેરિકી મીડિયા આઉટલેટ્સ પર પણ પોતાનો પ્રહાર ચાલુ રાખ્યો હતો. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે પશ્ચિમી મીડિયા ઈરાન પર થયેલા આ ભયાનક સૈન્ય હુમલાની તીવ્રતા અને તેની નબળી પડી ગયેલી સ્થિતિને ઓછી આંકી રહ્યું છે. મીડિયા એવા અહેવાલો બતાવી રહ્યું છે જાણે ઈરાન થોડા મહિના પહેલા જેવી મજબૂત સ્થિતિમાં હતું તેવું જ આજે પણ છે, જે તદ્દન ખોટું છે. ટ્રમ્પે ઉમેર્યું કે, “મારી સામે ૯૨ ટકા નકારાત્મક અને ખોટા સમાચાર ચલાવવામાં આવ્યા છતાં મારો જબરદસ્ત વિજય થયો છે, અને હવે જનતા પ્રેસ પર બિલકુલ વિશ્વાસ કરતી નથી.”
ટ્રમ્પ અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન વચ્ચે થયેલા આ વચગાળાના કરાર પછી પણ, ટ્રમ્પની આ ખુલ્લી ધમકી દર્શાવે છે કે જો તેહરાન સહેજ પણ ચૂક કરશે, તો ખાડી વિસ્તાર ફરી એકવાર ભયાનક યુદ્ધની આગમાં હોમાઈ શકે છે.
