“૧૦ દિવસનો યુદ્ધવિરામ”: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની મોટી જાહેરાત
૨૭ માર્ચ, ૨૦૨૬ની આ સવારે જ્યારે સમગ્ર વિશ્વ રામ નવમીના પવિત્ર પર્વની ઉજવણીમાં વ્યસ્ત છે, ત્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરેથી એક રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિને ગઈકાલે જ આ સંઘર્ષની તુલના કોવિડ-૧૯ સાથે કરી હતી, ત્યારે આજે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એક નિર્ણયે વૈશ્વિક બજાર અને શાંતિ ઈચ્છનારા લોકોમાં નવી આશા જગાવી છે.
મધ્ય-પૂર્વમાં ચાલી રહેલા ભયાનક યુદ્ધ અને વધતા જતા તણાવ વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક મોટો રાજદ્વારી નિર્ણય લીધો છે. ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી છે કે તેહરાનની વિશેષ વિનંતીને ધ્યાનમાં રાખીને અમેરિકા આગામી ૧૦ દિવસ સુધી ઈરાનના ઉર્જા માળખા (Energy Infrastructure) પર કોઈ પણ પ્રકારના હુમલા કરશે નહીં. આ જાહેરાત બાદ વૈશ્વિક સ્તરે તેલના ઉછળતા ભાવો અને આર્થિક અસ્થિરતામાં થોડી રાહત મળવાની અપેક્ષા છે.
ટ્રુથ સોશિયલ પર ટ્રમ્પની મહત્વની પોસ્ટ
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર લખ્યું કે, “ઈરાની સરકારની વિનંતીને માન આપીને, હું ઈરાનના પાવર સ્ટેશનો અને ઉર્જા સંસાધનોના વિનાશને ૧૦ દિવસ માટે મુલતવી રાખું છું. આ સમયગાળો સોમવાર, ૬ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ ના રોજ રાત્રે ૮ વાગ્યા સુધી અમલમાં રહેશે.” ટ્રમ્પે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે બંને દેશો વચ્ચે પડદા પાછળ વાટાઘાટો ચાલી રહી છે અને તે ખૂબ જ સકારાત્મક દિશામાં આગળ વધી રહી છે.
૨૨ માર્ચની ચેતવણી અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનો વિવાદ
આ આખી ઘટના ૨૨ માર્ચના રોજ શરૂ થઈ હતી, જ્યારે ટ્રમ્પે ઈરાનને ૪૮ કલાકનું અલ્ટીમેટમ આપ્યું હતું. ટ્રમ્પની માંગ હતી કે ઈરાન ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ (Strait of Hormuz) ને તાત્કાલિક અસરથી તમામ ખતરાઓથી મુક્ત કરે અને આંતરરાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ ફરીથી ખોલે. જો ઈરાન તેમ ન કરે, તો અમેરિકા તેના સૌથી મોટા પાવર સ્ટેશનો અને ઉર્જા કેન્દ્રોને નષ્ટ કરી દેશે તેવી ધમકી આપવામાં આવી હતી. જોકે, હવે તેહરાન દ્વારા કરવામાં આવેલી સીધી અપીલ બાદ ટ્રમ્પે નરમ વલણ અપનાવ્યું છે.
શાંતિની આશા કે રણનીતિક વિરામ?
રાજકીય વિશ્લેષકો આ ૧૦ દિવસના વિરામને અત્યંત મહત્વનો ગણાવી રહ્યા છે. છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી ઈરાન અને અમેરિકા-ઇઝરાયલ વચ્ચે મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓનો સિલસિલો ચાલી રહ્યો હતો. ઈરાને યુએસ બેઝ અને સાથી દેશોની માળખાગત સુવિધાઓને નિશાન બનાવી હતી, જેનાથી ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધ જેવો માહોલ સર્જાયો હતો. હવે કોઈ પણ શરત વગરનો આ ૧૦ દિવસનો વિરામ ગુપ્ત રાજદ્વારી મંત્રણા (Backdoor Diplomacy) માટે એક સુવર્ણ તક પૂરી પાડી શકે છે.
તેલના ભાવ અને વૈશ્વિક બજાર પર અસર
ગઈકાલે જ રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિને ચેતવણી આપી હતી કે આ યુદ્ધના પરિણામો કોવિડ-૧૯ જેટલા ગંભીર હોઈ શકે છે અને તેલના ભાવમાં ૫ ટકાનો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. પરંતુ ટ્રમ્પની આ ‘૧૦ દિવસની રાહત’ બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ બજારમાં ફરીથી સ્થિરતા આવવાની શક્યતા છે. જો આ ૧૦ દિવસમાં કોઈ નક્કર શાંતિ કરાર થાય છે, તો વૈશ્વિક અર્થતંત્રને મોટું જીવતદાન મળશે.
આજે ૨૭ માર્ચ ૨૦૨૬ના રોજ રામ નવમીના અવસરે મળેલી આ શાંતિની કૂંપણ શું વટવૃક્ષ બનશે? તે તો ૬ એપ્રિલ સુધીમાં જ ખબર પડશે. હાલ પૂરતું, તેહરાન અને વોશિંગ્ટન વચ્ચે સંવાદના દ્વાર ખૂલ્યા છે તે જ સમગ્ર વિશ્વ માટે રાહતના સમાચાર છે.
