માત્ર સોફ્ટવેર જ નહીં, હવે હાર્ડવેર અને AIનો સંગમ એટલે ઓટોમોબાઈલ એન્જિનિયરિંગ, જાણો કેમ છે બેસ્ટ
આજથી થોડા વર્ષો પહેલા સુધી જો કોઈ વિદ્યાર્થી એન્જિનિયરિંગ કરવાનું વિચારતો, તો તેના મગજમાં સૌથી પહેલું નામ કમ્પ્યુટર સાયન્સ (CS) આવતું. ઊંચા સેલરી પેકેજ, AC ઓફિસની નોકરી અને ‘વર્ક ફ્રોમ હોમ’ની સુવિધાએ CS ને સદાબહાર બ્રાન્ચ બનાવી દીધી હતી. પરંતુ, શું તમે નોંધ્યું છે કે છેલ્લા કેટલાક સમયથી પવનની દિશા બદલાઈ છે?
આજની દુનિયા હવે માત્ર કોડિંગ પૂરતી મર્યાદિત નથી રહી, પરંતુ તે રસ્તાઓ પર દોડતા મશીનોને ‘સ્માર્ટ’ બનાવવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે. આ જ કારણ છે કે હવે ઓટોમોબાઈલ એન્જિનિયરિંગ માત્ર મિકેનિકલનો એક ભાગ નથી રહી, પરંતુ એક હાઈ-ટેક કરિયર વિકલ્પ બની ગઈ છે જે CS ને કડી ટક્કર આપી રહી છે. ચાલો જાણીએ આ બદલાવ પાછળના અસલી કારણો શું છે.
આખરે શું છે ઓટોમોબાઈલ એન્જિનિયરિંગ?
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આ એન્જિનિયરિંગની એવી શાખા છે જે વાહનો (કાર, બાઈક, બસ, ટ્રક) ને જન્મ આપે છે. તેમાં વાહનની ડિઝાઇન (Design), ઉત્પાદન (Production), પરીક્ષણ (Testing) અને તેની જાળવણી (Maintenance) વિશે વિગતવાર શીખવવામાં આવે છે.
પહેલા આમાં માત્ર લોખંડ, એન્જિન અને ગિયર વિશે જ વાતો થતી હતી, પરંતુ આજના યુગમાં તેમાં સોફ્ટવેર, સેન્સર, બેટરી ટેકનોલોજી અને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) નો એક મોટો હિસ્સો ઉમેરાઈ ગયો છે.
કેમ અચાનક વધી રહી છે આની ડિમાન્ડ?
ઓટોમોબાઈલ સેક્ટરમાં આવેલા ‘ક્રાંતિકારી ફેરફારોએ’ આ બ્રાન્ચનું ભાગ્ય બદલી નાખ્યું છે. તેની પાછળ મુખ્ય ત્રણ મોટા કારણો છે:
1. ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EV)ની સુનામી
સમગ્ર વિશ્વ હવે પેટ્રોલ-ડીઝલને અલવિદા કહી રહ્યું છે અને વીજળીથી ચાલતા વાહનો તરફ વળી રહ્યું છે. ભારતમાં પણ ટાટા નેક્સન EV કે ઓલા ઈલેક્ટ્રિક જેવા નામ ઘરે-ઘરે જાણીતા બન્યા છે. EV બનાવવા માટે પરંપરાગત મિકેનિકલ એન્જિનિયર કરતા પણ એવા સ્માર્ટ ઓટોમોબાઈલ એન્જિનિયરની જરૂર છે જે લિથિયમ-આયન બેટરી, ઈલેક્ટ્રિક મોટર અને રિજનરેટિવ બ્રેકિંગ સિસ્ટમને સમજી શકે.
2. સ્માર્ટ અને સેલ્ફ-ડ્રાઈવિંગ કાર (AI અને સેન્સર)
આજની કાર માત્ર ટાયર પર ચાલતું ખોખું નથી, પણ તે ‘ટાયર પર ચાલતું કમ્પ્યુટર’ છે. ADAS જેવી ટેકનોલોજી, જે કારને આપોઆપ બ્રેક મારવામાં કે લેન બદલવામાં મદદ કરે છે, તેમાં મોટા પાયે કોડિંગ અને સેન્સરનો ઉપયોગ થાય છે. જ્યારે એક કાર પોતાની જાતે ચાલે છે, ત્યારે ત્યાં મિકેનિકલ એન્જિનિયરિંગ અને કમ્પ્યુટર સાયન્સનો સંગમ થાય છે. આ સંગમને જ ‘ઓટોમોબાઈલ એન્જિનિયરિંગ’ કહેવાય છે.
3. ભારત ગ્લોબલ ઓટોમોબાઈલ હબ બન્યું
ભારત આજે દુનિયાનું ત્રીજું સૌથી મોટું ઓટો માર્કેટ બની ગયું છે. ટેસ્લા જેવી વિદેશી કંપનીઓ પણ ભારત આવવાની તૈયારીમાં છે. જ્યારે આટલી મોટી કંપનીઓ અહીં પ્લાન્ટ નાખશે, ત્યારે તેમને હજારોની સંખ્યામાં કુશળ એન્જિનિયરોની જરૂર પડશે.
કરિયરની શાનદાર તકો: માત્ર ગેરેજ સુધી મર્યાદિત નથી
ઘણા લોકોને લાગે છે કે ઓટોમોબાઈલ એન્જિનિયરિંગ એટલે માત્ર ગાડીઓ રીપેર કરવી. આ તદ્દન ખોટી માન્યતા છે. આ કોર્સ કર્યા પછી તમે આ હાઈ-પ્રોફાઈલ હોદ્દા પર કામ કરી શકો છો:
-
-
ડિઝાઇન એન્જિનિયર: કારનો બહારનો દેખાવ અને અંદરની સુવિધા (Comfort) તૈયાર કરવી.
-
EV સ્પેશિયાલિસ્ટ: બેટરી લાઈફ અને ચાર્જિંગ ટેકનોલોજી પર રિસર્ચ કરવું.
-
ક્વોલિટી કંટ્રોલર: વાહન સુરક્ષિત છે કે નહીં તેની ચકાસણી કરવી.
-
R&D (રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ): ભવિષ્યના ઈંધણ (જેમ કે હાઈડ્રોજન સેલ) પર કામ કરવું.
-
શું તમારે CS છોડીને ઓટોમોબાઈલ પસંદ કરવું જોઈએ?
આ એક મોટો પ્રશ્ન છે. જો તમને માત્ર કોડિંગ પસંદ હોય અને તમે સ્ક્રીન સામે બેસીને સોફ્ટવેર બનાવવા માંગતા હોવ, તો CS તમારા માટે બેસ્ટ છે. પરંતુ, જો તમે એવી વસ્તુઓને સ્પર્શવા અને અનુભવવા માંગો છો જે વાસ્તવિક દુનિયામાં ચાલે છે, જો તમને મશીનોના સ્પેરપાર્ટ્સ અને ભવિષ્યની ઊડતી કે આપમેળે ચાલતી કારોમાં રસ છે, તો ઓટોમોબાઈલ એન્જિનિયરિંગ તમારા માટે સુવર્ણ તક છે.
સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે હવે ઓટોમોબાઈલ એન્જિનિયરોએ પણ કોડિંગ શીખવું પડે છે. એટલે કે તમે એવી બ્રાન્ચ પસંદ કરી રહ્યા છો જેમાં હાર્ડવેરની તાકાત અને સોફ્ટવેરનું મગજ બંને સામેલ છે.
ભારતની શ્રેષ્ઠ કોલેજો (Top Institutes)
જો તમે આ ક્ષેત્રમાં ભવિષ્ય બનાવવા માંગતા હોવ, તો આ સંસ્થાઓને તમારી યાદીમાં ચોક્કસ રાખો:
-
IIT દિલ્હી અને IIT મદ્રાસ: અહીં ઓટોમોટિવ રિસર્ચ માટે શ્રેષ્ઠ લેબ ઉપલબ્ધ છે.
-
અન્ના યુનિવર્સિટી (ચેન્નાઈ): ચેન્નાઈને ‘ભારતનું ડેટ્રોઇટ’ કહેવામાં આવે છે, તેથી અહીં ઈન્ડસ્ટ્રીનું ઘણું સારું એક્સપોઝર મળે છે.
-
PSG કોલેજ ઓફ ટેકનોલોજી (કોઈમ્બતુર): આ કોલેજ તેની પ્રેક્ટિકલ ટ્રેનિંગ માટે જાણીતી છે.
કમ્પ્યુટર સાયન્સનો યુગ ક્યારેય ખતમ નહીં થાય, પરંતુ હવે તે એકલો રાજા નથી રહ્યો. ઓટોમોબાઈલ એન્જિનિયરિંગ એક એવી ‘મલ્ટી-ડિસિપ્લિનરી’ બ્રાન્ચ બની ગઈ છે જેમાં મિકેનિકલ, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને સોફ્ટવેર ત્રણેયનું મિશ્રણ છે. આવનારા 10 વર્ષોમાં જ્યારે રસ્તાઓ ઈલેક્ટ્રિક અને સ્માર્ટ કારોથી ભરેલા હશે, ત્યારે તે કારો બનાવનારા એન્જિનિયરોની જ સૌથી વધુ ડિમાન્ડ હશે.

3. ભારત ગ્લોબલ ઓટોમોબાઈલ હબ બન્યું