કાનને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે તમારા હેડફોન! જાણો સુરક્ષિત સાંભળવા માટેનો ’60/60 નિયમ’ અને ડોક્ટરની ખાસ સલાહ

શું તમે પણ આખો દિવસ હેડફોન વાપરો છો? કાનને સુરક્ષિત રાખવા માટે જાણીતા ડૉક્ટરની આ ટિપ્સ અનુસરો

આજના ડિજિટલ યુગમાં મોબાઈલ, લેપટોપ અને ઓનલાઈન કામને કારણે લોકો કલાકો સુધી હેડફોન કે ઈયરફોનનો ઉપયોગ કરવા લાગ્યા છે. સંગીત સાંભળવું હોય, કોલ એટેન્ડ કરવા હોય કે ઓફિસની મીટિંગ, હેડફોન આપણી રોજિંદી જરૂરિયાત બની ગયા છે. પરંતુ લાંબા સમય સુધી અને ખોટી રીતે હેડફોનનો ઉપયોગ કાનના સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસર કરી શકે છે.

દિલ્હીની મૌલાના આઝાદ મેડિકલ કોલેજના ઈએનટી (ENT) વિભાગના એચઓડી પ્રોફેસર ડૉ. રવિ મેહર જણાવે છે કે કાનની સંભાળ લેવામાં કરવામાં આવેલી નાની ભૂલ પણ ભવિષ્યમાં મોટી સમસ્યા સર્જી શકે છે.

કાનને સ્વસ્થ રાખવા માટે શું કરવું?

ડૉ. રવિ મેહર કાનની સુરક્ષા માટે નીચે મુજબની સલાહ આપે છે:

• અવાજની મર્યાદા: હંમેશા મધ્યમ અવાજમાં સંગીત અથવા કોલ સાંભળો. અવાજ એટલો તેજ ન હોવો જોઈએ કે તે કાનના પડદા પર દબાણ લાવે.
• નિયમિત બ્રેક લો: સતત કલાકો સુધી હેડફોન લગાવી રાખવાને બદલે વચ્ચે-વચ્ચે વિરામ લો. દર કલાકે 10-15 મિનિટ માટે હેડફોન હટાવી કાનને આરામ આપો.
• ગુણવત્તાયુક્ત હેડફોન: હંમેશા સારી ગુણવત્તાના અને આરામદાયક હેડફોન પસંદ કરો. ખરાબ ગુણવત્તાના ઈયરફોન કાનની નસોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
• સફાઈમાં સાવધાની: કાનની નિયમિત સફાઈ જરૂરી છે, પરંતુ ક્યારેય કોઈ અણીદાર વસ્તુ કે ઈયરબડ્સનો અતિશય ઉપયોગ ન કરો. જો જરૂર ન હોય, તો હેડફોન કાઢી નાખવા જ હિતાવહ છે.

બેદરકારીથી કઈ સમસ્યાઓ થઈ શકે?

જો કાનના સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન ન રાખવામાં આવે, તો નીચે મુજબની તકલીફો થઈ શકે છે:

કેન્સર સામે વૈજ્ઞાનિકો જંગ જીત્યા: નવી દવા સ્વાદુપિંડના દર્દીઓનું આયુષ્ય બમણું કરશે

એસીમાં સૂતી વખતે સાંધા જકડાઈ જાય છે? જાણો ડોક્ટર પાસેથી તેનું અસલી કારણ!

1. સાંભળવાની ક્ષમતામાં ઘટાડો: તેજ અવાજને કારણે ધીમે-ધીમે સાંભળવાની શક્તિ ઓછી થઈ શકે છે.
2. કાનમાં અવાજ આવવો (Tinnitus): કાનમાં સતત ઝણઝણાટ અથવા ગુંજવાનો અવાજ સંભળાઈ શકે છે.
3. ઈન્ફેક્શનનું જોખમ: લાંબા સમય સુધી ઈયરફોન કાનમાં ભરાવી રાખવાથી ભેજ પેદા થાય છે, જે બેક્ટેરિયા અને ઈન્ફેક્શનને આમંત્રણ આપે છે.
4. એકાગ્રતામાં ઘટાડો: કાનમાં સતત ભારેપણું અને દુખાવાને કારણે તમારી ઊંઘ અને કામ પરના ફોકસ પર પણ અસર પડી શકે છે.

કાનની સુરક્ષા માટે ક્વિક ટિપ્સ

• ક્યારેય પણ ફૂલ વોલ્યુમમાં મ્યુઝિક ન સાંભળો.
• દર એક કલાકે હેડફોનથી બ્રેક લેવાની આદત પાડો.
• કાનને હંમેશા સુકા અને સાફ રાખો.
• તૂટેલા કે ખરાબ થઈ ગયેલા ઈયરફોનનો ઉપયોગ ટાળો.
• કાનમાં દુખાવો કે ભારેપણું લાગે તો તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો.

ડૉક્ટરની સલાહ: “કાન એ શરીરનું નાજુક અંગ છે. જો તમે શરૂઆતના સંકેતો જેવા કે હળવો દુખાવો કે ઓછું સંભળાવવાને નજરઅંદાજ કરશો, તો તે કાયમી બહેરાશનું કારણ બની શકે છે.”