પૂર્વ PM ડૉ. મનમોહન સિંહની પ્રથમ પુણ્યતિથિ: કોંગ્રેસે ‘આધુનિક ભારતના શિલ્પી’ ને આપી ભાવભીની શ્રદ્ધાંજલિ
ભારતના પૂર્વ વડાપ્રધાન અને ખ્યાતનામ અર્થશાસ્ત્રી ડૉ. મનમોહન સિંહની આજે પ્રથમ પુણ્યતિથિ છે. આ અવસરે દેશભરમાં અને ખાસ કરીને કોંગ્રેસ પક્ષ દ્વારા તેમને ભાવભીની શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવી હતી. કોંગ્રેસે તેમને એક ‘દૂરદ્રષ્ટા નેતા’ અને ‘ભારતીય અર્થતંત્રના શિલ્પકાર’ તરીકે યાદ કર્યા છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, ડૉ. મનમોહન સિંહનું નિધન ગત વર્ષે ૨૬ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૪ના રોજ ૯૨ વર્ષની વયે દિલ્હીની એઈમ્સ (AIIMS) હોસ્પિટલમાં થયું હતું. તેમના નિધનથી દેશના રાજકારણ અને અર્થશાસ્ત્રના એક યુગનો અંત આવ્યો હતો.
આર્થિક કટોકટીના તારણહાર
કોંગ્રેસ પક્ષે સોશિયલ મીડિયા પર તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપતા જણાવ્યું કે, ડૉ. સિંહના નેતૃત્વમાં ભારતની અર્થવ્યવસ્થા અને લોકશાહી બંને મજબૂત બન્યા હતા. કર્ણાટકના નાયબ મુખ્યમંત્રી ડી.કે. શિવકુમારે પણ તેમને યાદ કરતા કહ્યું કે, “જ્યારે દેશ આર્થિક સંકટમાં હતો, ત્યારે ડૉ. મનમોહન સિંહે તેમની સૂઝબૂઝથી ભારતને તેમાંથી બહાર કાઢ્યું હતું.”
૧૯૯૧માં જ્યારે ભારત પાસે વિદેશી હૂંડિયામણની ભારે અછત હતી, ત્યારે નાણામંત્રી તરીકે તેમણે લીધેલા ઉદારીકરણ, ખાનગીકરણ અને વૈશ્વિકીકરણ (LPG) ના નિર્ણયોએ ભારતીય બજારના દ્વાર વિશ્વ માટે ખોલી દીધા હતા. આ સુધારાઓને કારણે જ ભારત આજે વિશ્વની મોટી આર્થિક સત્તા બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.
ઐતિહાસિક સિદ્ધિઓ અને યોજનાઓ
ડૉ. મનમોહન સિંહના ૧૦ વર્ષના (૨૦૦૪-૨૦૧૪) શાસનકાળ દરમિયાન અનેક લોકકલ્યાણકારી યોજનાઓ શરૂ કરવામાં આવી હતી, જે આજે પણ ભારતનો પાયો ગણાય છે:
- નરેગા (MGNREGA): ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રોજગારીની ખાતરી આપતો કાયદો.
- માહિતીનો અધિકાર (RTI): પારદર્શિતા લાવવા માટેનો ઐતિહાસિક નિર્ણય.
- શિક્ષણનો અધિકાર (RTE): દરેક બાળકને મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણની જોગવાઈ.
- ભારત-અમેરિકા પરમાણુ કરાર: આ કરારથી ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રતિષ્ઠા વધી.
સાદગી અને વિદ્વતાનું પ્રતીક
ડૉ. સિંહ તેમના શાંત સ્વભાવ અને ગહન જ્ઞાન માટે જાણીતા હતા. ૨૬ સપ્ટેમ્બર ૧૯૩૨ના રોજ અવિભાજિત ભારતમાં જન્મેલા ડૉ. સિંહે કેમ્બ્રિજ અને ઓક્સફર્ડ જેવી પ્રતિષ્ઠિત યુનિવર્સિટીઓમાંથી શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. તેમણે આરબીઆઈ ગવર્નર અને આયોજન પંચના ઉપાધ્યક્ષ જેવા મહત્વના પદો પર પણ સેવા આપી હતી.
તેમનો અંતિમ સંસ્કાર ૨૮ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૪ના રોજ દિલ્હીના નિગમબોધ ઘાટ પર પૂરા રાજકીય સન્માન સાથે કરવામાં આવ્યો હતો. આજે તેમની પ્રથમ પુણ્યતિથિ પર દેશના તમામ રાજકીય પક્ષોના નેતાઓએ તેમને નમન કર્યા છે.
કોંગ્રેસનો સંદેશ: “તેમનું મૌન તેમની વાણી કરતા પણ વધુ શક્તિશાળી હતું અને તેમના નિર્ણયોએ કરોડો ભારતીયોના જીવનમાં પરિવર્તન લાવ્યું છે.”
