SBI કે HDFC નહીં, આ નાના મ્યુચ્યુઅલ ફંડે આપ્યું 18.33% નું બમ્પર રિટર્ન!
ભારતીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ માર્કેટમાં રોકાણકારો માટે ઘણા બધા વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ જ્યારે મહત્તમ રિટર્ન મેળવવાની વાત આવે છે ત્યારે ‘ફોકસ્ડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ’ (Focused Mutual Funds) નું નામ સૌથી પહેલાં લેવામાં આવે છે. તાજેતરમાં સામે આવેલા નાણાકીય આંકડાઓ અનુસાર, ફોકસ્ડ ફંડ કેટેગરીમાં છેલ્લા 5 વર્ષ દરમિયાન માત્ર 4 સ્કીમ્સ એવી છે જેમણે રોકાણકારોને 15% થી વધુ SIP રિટર્ન આપ્યું છે.
આ લિસ્ટમાં ઈન્વેસ્કો ઈન્ડિયા ફોકસ્ડ ફંડ (Invesco India Focused Fund) 18.33% ના વાર્ષિક SIP રિટર્ન સાથે પ્રથમ ક્રમે રહ્યું છે. બીજી તરફ, આ જ કેટેગરીના મિરાઈ એસેટ ફોકસ્ડ ફંડ (Mirae Asset Focused Fund) નું પ્રદર્શન સૌથી નબળું રહ્યું છે, જેણે માત્ર 7.92% રિટર્ન આપ્યું છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે યોગ્ય ફંડની પસંદગી રોકાણકારની સંપત્તિ પર કેવો મોટો પ્રભાવ પાડી શકે છે.
શું હોય છે આ ‘ફોકસ્ડ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ’?
સામાન્ય ઈક્વિટી ફંડ્સ અને ફોકસ્ડ ફંડ્સ વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત પોર્ટફોલિયોની રચનામાં હોય છે:
મર્યાદિત શેરોમાં રોકાણ: ફોકસ્ડ ફંડ્સ એવી ઈક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમ્સ છે જે વધુમાં વધુ 30 શેરો (Stocks) ના કન્સન્ટ્રેટેડ (એકત્રિત) પોર્ટફોલિયોમાં જ રોકાણ કરે છે.
હાઈ-કોન્વિક્શન પોઝિશન: અન્ય ડાયવર્સિફાઈડ ઈક્વિટી ફંડ્સ સેંકડો કંપનીઓમાં નાણાં રોકે છે, જ્યારે ફોકસ્ડ ફંડ્સના ફંડ મેનેજરો માત્ર એવી જ લિમિટેડ કંપનીઓ પસંદ કરે છે જેમના પર તેમને સૌથી વધુ ભરોસો (High Conviction) હોય.
વધુ જોખમ, વધુ વળતર: કારણ કે શેરોની સંખ્યા મર્યાદિત હોય છે, તેથી કોઈ એક શેરનું સારું કે ખરાબ પ્રદર્શન સમગ્ર ફંડના એકંદર રિટર્ન પર સીધી અને મોટી અસર પાડે છે.
કયા 4 ફંડ્સે 15% નો આંકડો પાર કર્યો?
ઓગસ્ટ 2026 સુધીના ડેટા અનુસાર, ફોકસ્ડ ફંડ કેટેગરીમાં માત્ર ચાર ફંડ્સ રોકાણકારોને 15% કે તેથી વધુનું સરેરાશ 5-વર્ષનું SIP રિટર્ન આપવામાં સફળ રહ્યા છે.
| ફંડનું નામ (Fund Name) | 5-વર્ષનું SIP રિટર્ન (%) |
| ઈન્વેસ્કો ઈન્ડિયા ફોકસ્ડ ફંડ (Invesco India Focused Fund) | 18.33% |
| ICICI પ્રુડેન્શિયલ ફોકસ્ડ ઈક્વિટી ફંડ (ICICI Pru Focused Equity Fund) | 16.73% |
| HDFC ફોકસ્ડ ફંડ (HDFC Focused Fund) | 16.18% |
| SBI ફોકસ્ડ ફંડ (SBI Focused Fund) | 15.27% |
(સોર્સ: વેલ્યુ રિસર્ચ)
આ ટોપ 4 સ્કીમ્સ સિવાય HSBC ફોકસ્ડ ફંડ 14.97% ના રિટર્ન સાથે 15% ના આંકડાની ખૂબ જ નજીક પહોંચી ગયું હતું. તે પછી કોટક ફોકસ્ડ ફંડ (14.89%) અને મોતીલાલ ઓસવાલ ફોકસ્ડ ફંડ (14.82%) નો નંબર આવે છે.
બીજી તરફ, ક્વોન્ટ ફોકસ્ડ ફંડ 13.98%, મહિન્દ્રા મનુલાઈફ ફોકસ્ડ ફંડ 13.65%, DSP ફોકસ્ડ ફંડ 13.21% અને બંધન ફોકસ્ડ ફંડ 13.17% રિટર્ન આપવામાં સફળ રહ્યા હતા.
સૌથી સારું અને સૌથી નબળું રિટર્ન: 10.41% નો મોટો તફાવત
આ કેટેગરીમાં સૌથી વધુ રિટર્ન આપનાર ઈન્વેસ્કો ઈન્ડિયા (18.33%) અને સૌથી ઓછું રિટર્ન આપનાર મિરાઈ એસેટ ફોકસ્ડ ફંડ (7.92%) વચ્ચે 10.41 ટકા નો મોટો ગેપ જોવા મળ્યો છે.
સૌથી નીચેના સ્તરે રહેલા અન્ય ફંડ્સની વાત કરીએ તો:
ફ્રેન્કલિન ઈન્ડિયા ફોકસ્ડ ઈક્વિટી ફંડ: 9.01%
એક્સિસ ફોકસ્ડ ફંડ: 9.15%
આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે માત્ર એક જ કેટેગરી પસંદ કરી લેવાથી કામ પૂરું નથી થતું, પરંતુ તે કેટેગરીમાં યોગ્ય ફંડ મેનેજર અને સ્કીમ પસંદ કરવી કેટલી મહત્વપૂર્ણ છે.
શું દેશનું સૌથી મોટું ફંડ જ આપે છે સૌથી વધુ રિટર્ન?
ઘણા રોકાણકારો એવું માનતા હોય છે કે જે ફંડની સાઈઝ (AUM – એસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ) સૌથી મોટી હોય, તેનું પ્રદર્શન પણ સૌથી શ્રેષ્ઠ જ હશે. પરંતુ આ ડેટાએ આ માન્યતાને તદ્દન ખોટી સાબિત કરી દીધી છે.
તુલનાત્મક દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો:
| ફંડનું નામ | કુલ સંપત્તિ (Net Assets) | 5-વર્ષનું SIP રિટર્ન |
| SBI ફોકસ્ડ ફંડ | ₹50,041 કરોડ | 15.27% |
| HDFC ફોકસ્ડ ફંડ | ₹27,925 કરોડ | 16.18% |
| ICICI પ્રુડેન્શિયલ ફોકસ્ડ ઈક્વિટી ફંડ | ₹17,764 કરોડ | 16.73% |
| ઈન્વેસ્કો ઈન્ડિયા ફોકસ્ડ ફંડ | ₹6,065 કરોડ | 18.33% |
દેશનું સૌથી મોટું ફોકસ્ડ ફંડ SBI ફોકસ્ડ ફંડ છે, જે ₹50,041 કરોડની માતબર સંપત્તિ ધરાવે છે. પરંતુ રિટર્નની સરખામણીમાં તે 15.27% સાથે 15% ક્રોસ કરનારા ચાર ફંડ્સમાં ચોથા ક્રમે આવે છે. જ્યારે માત્ર ₹6,065 કરોડની સાઈઝ ધરાવતું ઈન્વેસ્કો ઈન્ડિયા રિટર્ન ચાર્ટમાં સૌથી ઉપર રહ્યું છે.
આવો જ તફાવત અન્ય મોટા ફંડ્સમાં પણ દેખાય છે:
ફ્રેન્કલિન ઈન્ડિયા ફોકસ્ડ ઈક્વિટી ફંડ પાસે ₹11,510 કરોડની સંપત્તિ છે, પણ રિટર્ન માત્ર 9.01% છે.
એક્સિસ ફોકસ્ડ ફંડ પાસે ₹11,315 કરોડની સંપત્તિ છે, પરંતુ રિટર્ન 9.15% જ રહ્યું છે.
આદિત્ય બિરલા સન લાઈફ ફોકસ્ડ ફંડ (₹8,017 કરોડ) એ 12.66% અને નિપ્પોન ઈન્ડિયા ફોકસ્ડ ફંડ (₹8,530 કરોડ) એ 11.14% નું રિટર્ન આપ્યું છે.
રોકાણકારો માટે મહત્વનો પાઠ
આ આંકડાઓ પરથી રોકાણકારોને બે મુખ્ય પાઠ શીખવા મળે છે:
AUM પર આંધળો વિશ્વાસ ન કરો: ફંડનું કદ ગમે તેટલું મોટું હોય, તે વાતની કોઈ ગેરંટી નથી હોતી કે તે સૌથી વધુ રિટર્ન આપશે. નાની સાઈઝના ફંડ્સ ઘણીવાર વધુ ફ્લેક્સિબલ રહીને સારો પોર્ટફોલિયો બનાવી શકે છે.
પોર્ટફોલિયો ડાયવર્સિફિકેશનનું ધ્યાન રાખો: ફોકસ્ડ ફંડ્સમાં ઉચ્ચ વળતર મેળવવાની ક્ષમતા ચોક્કસ છે, પણ તેની સાથે જોખમ પણ જોડાયેલું છે. જો ફંડ મેનેજરના ચોક્કસ શેરો પરના દાવ ઊંધા પડે તો રિટર્ન પર ભારે અસર પડે છે.
તેથી, કોઈપણ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમમાં SIP શરૂ કરતા પહેલા તેના ભૂતકાળના રિટર્ન સિવાય તેના પોર્ટફોલિયોની ગુણવત્તા અને ફંડ મેનેજરની વ્યૂહરચના ચકાસવી અત્યંત જરૂરી છે.
