અમેરિકામાં ૧૨ લાખથી વધુ ભારતીય પરિવારો અધ્ધરતાલ: ટ્રમ્પ સરકારે ગ્રીન કાર્ડના નિયમો કડક કરતાં વ્હાઇટ હાઉસના પૂર્વ સલાહકારે વ્યક્ત કરી ચિંતા
અમેરિકામાં સ્થાયી થવા માંગતા અને ત્યાં વર્ષોથી રાત-દિવસ મહેનત કરી રહેલા ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ માટે ફરી એકવાર ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા ઇમિગ્રેશન (નવાગમન) નીતિમાં કરવામાં આવેલા એક મોટા અને આકરા ફેરફારને કારણે અમેરિકામાં રહેતા લાખો ભારતીય પરિવારોના ભવિષ્ય પર અનિશ્ચિતતાના વાદળો ઘેરાયા છે. ખાસ કરીને એવા આઇટી પ્રોફેશનલ્સ અને અન્ય નિષ્ણાતો જેઓ ગ્રીન કાર્ડ (કાયમી રહેવાસી દરજ્જો) મેળવવા માટે વર્ષો લાંબી રાહ જોઈ રહ્યા છે, તેમની મુશ્કેલીઓમાં મોટો વધારો થયો છે.
રાષ્ટ્રપતિ જો બાઇડનના સમયમાં વ્હાઇટ હાઉસના પૂર્વ સલાહકાર અને જાણીતા ઇમિગ્રેશન એડવોકેટ અજય ભુટોરિયાએ આ અંગે ચેતવણી આપતા જણાવ્યું છે કે, અમેરિકાના આ નવા પગલાથી અંદાજે ૧૨ લાખથી વધુ ભારતીય-અમેરિકન પરિવારો સંકટમાં આવી જશે. યુએસ સિટિઝનશિપ એન્ડ ઇમિગ્રેશન સર્વિસેસ (USCIS) દ્વારા તાજેતરમાં જાહેર કરાયેલા એક નવા નીતિ વિષયક મેમોરેન્ડમે અસ્થાયી વિઝા પર રહેતા વિદેશી નાગરિકો માટે ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની આખી પ્રક્રિયા જ બદલી નાખી છે.
શું છે આ નવો નિયમ અને શા માટે ભારતીયોમાં ફફડાટ?
અત્યાર સુધીના નિયમ પ્રમાણે, એચ-૧બી (H-1B) કે અન્ય અસ્થાયી વિઝા પર અમેરિકામાં રહેતા પ્રોફેશનલ્સ ત્યાં રહીને જ પોતાના વિઝાના સ્ટેટસને ગ્રીન કાર્ડમાં બદલવા માટે ‘એડજસ્ટમેન્ટ ઓફ સ્ટેટસ’ (I-485 ફોર્મ) ની અરજી કરી શકતા હતા. પરંતુ નવા નિયમ અનુસાર, હવે ટેમ્પરરી વિઝા ધરાવતા અરજદારોએ અમેરિકામાં રહેવાને બદલે પોતાના વતન (જેમ કે ભારત) પરત ફરવું પડશે અને ત્યાં આવેલી અમેરિકન એમ્બેસી કે કોન્સ્યુલેટ (દૂતાવાસ) મારફતે જ ગ્રીન કાર્ડ માટે નવી અરજી કરવી પડશે.
અજય ભુટોરિયાએ આ નીતિને એક ‘બોમ્બશેલ’ ગણાવતા કહ્યું કે, “આ નિર્ણયથી ૧૨ લાખથી વધુ ભારતીયો અધ્ધરતાલ થઈ ગયા છે. આ એવા લોકો છે જેમણે અમેરિકાના તમામ કાયદાઓનું ચુસ્ત પાલન કર્યું છે, પ્રામાણિકતાથી ટેક્સ ચૂકવ્યો છે અને દાયકાઓ સુધી કાયદેસર રીતે પોતાની લાઇન પ્રતીક્ષામાં ઊભા રહ્યા છે.” તેમના મતે, આ નવો મેમો સરકારી અધિકારીઓને એટલી બધી અનિયંત્રિત સત્તા આપે છે કે તેઓ કાયદાકીય લાયકાત પૂરી કરતા હોવા છતાં પણ સ્થાનિક સ્તરે થતી ગ્રીન કાર્ડની અરજીઓને સીધી જ ફગાવી શકે છે.
જૂની ભૂલો પર રાખવામાં આવશે બાજ નજર: બેવડા હેતુવાળા વિઝા પણ અસુરક્ષિત
નવા નીતિ નિયમો હેઠળ હવે વિઝા આપનારા અધિકારીઓને સ્પષ્ટ સૂચના આપવામાં આવી છે કે તેઓ અરજદારના આખા અમેરિકન ઇમિગ્રેશન ઇતિહાસની બારીકાઈથી તપાસ કરે. જો ભૂતકાળમાં વિઝા સ્ટેટસમાં થોડો પણ ગેપ (સમયગાળો) રહ્યો હશે અથવા અજાણતામાં પણ કોઈ અનધિકૃત કામ થયું હશે, તો ગ્રીન કાર્ડની અરજી સીધી જ નામંજૂર કરી દેવામાં આવશે.
ભુટોરિયાએ ઉમેર્યું કે, સામાન્ય રીતે એચ-૧બી (H-1B) અને એલ-૧ (L-1) વિઝાને ‘ડ્યુઅલ-ઇન્ટેન્ટ’ (બેવડા હેતુવાળા) વિઝા માનવામાં આવે છે, જેનો અર્થ એ થાય છે કે વ્યક્તિ અમેરિકામાં કામ પણ કરી શકે છે અને ભવિષ્યમાં ત્યાં કાયમી વસવાટ માટે અરજી પણ કરી શકે છે. પરંતુ નવી ગાઇડલાઇન મુજબ, માત્ર વિઝા સ્ટેટસ જાળવી રાખવું પૂરતું નહીં ગણાય. જે લોકોની અરજી નકારવામાં આવશે, તેમણે ફરજિયાતપણે અમેરિકા છોડીને પોતાના દેશ પાછા જવું પડશે.
ભારે વિરોધ બાદ અમેરિકી સરકારે લીધો ‘યુ-ટર્ન’: કેટલીક બાબતોમાં આપી મોટી રાહત
નવી ઇમિગ્રેશન નીતિની જાહેરાત થતાં જ અમેરિકાની મોટી આઇટી કંપનીઓ અને ભારતીય સમુદાય તરફથી આકરો વિરોધ શરૂ થઈ ગયો હતો. આ દબાણની સીધી અસર એ થઈ કે, આ આકરા નિયમો જાહેર કર્યાના ગણતરીના કલાકોમાં જ અમેરિકી સત્તાવાળાઓએ (USCIS) પોતાના પગલાં આંશિક રીતે પાછા ખેંચવા પડ્યા છે, જેનાથી ભારતીય આઇટી કર્મચારીઓ સહિતના આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાવસાયિકોને બહુ મોટી રાહત મળી છે.
યુએસસીઆઈએસ (USCIS) એ વ્યાપક વિરોધને જોતા આ નવા નિયમોમાં તાત્કાલિક બે મોટા અપવાદો ઉમેર્યા છે: ૧. આર્થિક લાભ (Economic Benefit) અને ૨. રાષ્ટ્રીય હિત (National Interest).
યુએસસીઆઈએસના પ્રવક્તા ઝેક કાહલરે આ અંગે સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું હતું કે, “અમેરિકી કોંગ્રેસ (સંસદ) ના મૂળ હેતુને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે આ પગલું લેવાયું હતું. જો કે, અમે આ નીતિને અમલમાં મૂકી રહ્યા છીએ ત્યારે જે લોકોની અરજીઓ અમેરિકાને સીધો આર્થિક લાભ પહોંચાડે છે અથવા દેશના રાષ્ટ્રીય હિતમાં છે, તેઓ અગાઉની જેમ જ અમેરિકામાં રહીને પોતાની પ્રક્રિયા ચાલુ રાખી શકશે.” જ્યારે અન્ય સામાન્ય કેસોમાં વ્યક્તિગત પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને વિદેશથી અરજી કરવા માટે કહેવામાં આવી શકે છે. સરકારના આ આંશિક યુ-ટર્નથી હાલ પૂરતો લાખો ભારતીય પરિવારોનો મોટો જીવ હેઠે બેઠો છે.
