Gen Z નો ચોંકાવનારો સર્વે: જો શીખવા મળે તો યુવાનો પગારમાં બાંધછોડ કરવા તૈયાર, HR લીડર્સ મૂંઝવણમાં
આજના સમયમાં નોકરીનો અર્થ માત્ર દર મહિને આવતા પગાર પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી. ખાસ કરીને Gen Z (1997 થી 2012 વચ્ચે જન્મેલા યુવાનો) માટે નોકરી એ માત્ર કમાણીનું સાધન નહીં, પરંતુ શીખવા અને આગળ વધવાની એક તક છે. તાજેતરમાં બહાર આવેલા ‘અનસ્ટોપ ટેલેન્ટ 2026’ ના રિપોર્ટમાં અત્યંત ચોંકાવનારા તથ્યો સામે આવ્યા છે. રિપોર્ટ મુજબ, 90% યુવાનો જો તેમને શીખવા માટે સારો માહોલ અને કરિયર ગ્રોથ મળતો હોય, તો તેઓ ઓછી સેલરી સ્વીકારવા પણ તૈયાર છે.
પહેલાંના સમયમાં લોકો વધુ પગાર પાછળ દોડતા હતા, પરંતુ હવે પ્રાથમિકતા બદલાઈ છે. આજના યુવાનો એ જુએ છે કે કામ દરમિયાન તેમને નવું શું શીખવા મળશે અને તેમનું કરિયર કેટલી ઝડપથી આગળ વધશે. આ સર્વેમાં એ પણ જાણવા મળ્યું છે કે 49 થી 59% કર્મચારીઓ માત્ર એટલા માટે નોકરી છોડી દે છે કારણ કે તેમને ત્યાં આગળ વધવાની કોઈ તક દેખાતી નથી. આ આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે જો કંપનીઓ પ્રતિભાશાળી યુવાનોને જાળવી રાખવા માંગતી હોય, તો તેમણે માત્ર પગાર વધારા પર નહીં પણ સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ પર ધ્યાન આપવું પડશે.
કંપનીઓ અને Gen Z વચ્ચે વધતી જતી ખાઈ: HR લીડર્સની તૈયારીમાં ઉણપ
એક તરફ નવી પેઢીની અપેક્ષાઓ બદલાઈ રહી છે, તો બીજી તરફ કંપનીઓ હજુ પણ જૂની પદ્ધતિઓ વળગી રહી હોય તેમ લાગે છે. સર્વેમાં સૌથી મોટું પાસું એ બહાર આવ્યું છે કે માત્ર 36% HR લીડર્સ જ એવું અનુભવે છે કે તેઓ Gen Z પેઢીને મેનેજ કરવા માટે તૈયાર છે. આ એક મોટી ખામી દર્શાવે છે. કંપનીઓ અને નવી પેઢી વચ્ચે વિચારધારાનો તફાવત (Expectation Gap) વધી રહ્યો છે.
આજના યુવાનોને કામમાં પારદર્શિતા જોઈએ છે. તેઓ જાણવા માંગે છે કે તેમનું કરિયર પાથ કેવું હશે, તેમને ક્યારે પ્રમોશન મળશે અને તેમની મહેનતની કંપનીમાં કેટલી કિંમત છે. જો કોઈ કંપની ભરતી પ્રક્રિયા દરમિયાન પગાર કે ગ્રોથ વિશે સ્પષ્ટ માહિતી નથી આપતી, તો ઘણા ઉમેદવારો વચ્ચેથી જ ઇન્ટરવ્યુ પ્રક્રિયા છોડી દે છે. Gen Z એ એવી પેઢી છે જેમને ‘સીધું અને સ્પષ્ટ’ વાતચીત પસંદ છે. જો કંપનીઓ આ બદલાવને નહીં સમજે, તો તેઓ સારા ટેલેન્ટને ગુમાવી શકે છે.
ઇન્ટર્નશીપ અને નોકરી શોધવાની પદ્ધતિમાં ક્રાંતિકારી ફેરફાર
હવે ઇન્ટર્નશીપ માત્ર ડિગ્રી મેળવવા માટેની ઔપચારિકતા રહી નથી, પરંતુ તે કરિયરની પહેલી સીડી બની ગઈ છે. વિદ્યાર્થીઓ હવે એવી ઇન્ટર્નશીપ શોધે છે જ્યાં તેમને અસલી પ્રોજેક્ટ્સ પર કામ કરવા મળે અને વરિષ્ઠો તરફથી યોગ્ય માર્ગદર્શન મળે. રિપોર્ટ મુજબ, વિદ્યાર્થીઓ ઇન્ટર્નશીપને ફૂલ-ટાઈમ નોકરીમાં બદલવાના રસ્તા તરીકે જુએ છે. જો ઇન્ટર્નશીપ દરમિયાન તેમને માત્ર સામાન્ય કામો આપવામાં આવે, તો તેઓ ત્યાંથી જલ્દી મોઢું ફેરવી લે છે.
નોકરી શોધવાની રીતમાં પણ મોટો બદલાવ આવ્યો છે. હવે વિદ્યાર્થીઓ માત્ર કોલેજ પ્લેસમેન્ટ પર નિર્ભર નથી રહ્યા. લગભગ તમામ વિદ્યાર્થીઓ ‘ઓફ-કેમ્પસ’ તકો પણ શોધી રહ્યા છે જેથી તેઓ તેમની પસંદગીની કંપનીમાં પહોંચી શકે. જોકે, અહીં એક મોટો પડકાર એ છે કે જે મોટી કોલેજો છે ત્યાં વધુ કંપનીઓ આવે છે, જ્યારે નાની કોલેજોના વિદ્યાર્થીઓએ વધુ સંઘર્ષ કરવો પડે છે. આ અસમાનતા છતાં, યુવાનોમાં પોતાની સ્કિલ્સના દમ પર સારી નોકરી મેળવવાની ધગશ જોવા મળી રહી છે.
કઈ કંપનીઓ છે Gen Z ની ડ્રીમ ડેસ્ટિનેશન?
નવી પેઢી માટે આજે પણ ટેક જાયન્ટ્સ (Tech Companies) સૌથી વધુ આકર્ષક છે. આ ઉપરાંત બેંકિંગ, કન્સલ્ટિંગ અને FMCG (ફાસ્ટ મૂવિંગ કન્ઝ્યુમર ગુડ્સ) સેક્ટરની કંપનીઓ પણ યુવાનોની પસંદગીમાં મોખરે છે. ભારતમાં ટાટા, રિલાયન્સ અને આદિત્ય બિરલા જેવા મોટા કોર્પોરેટ ગ્રુપ્સ યુવાનો માટે ડ્રીમ કંપનીઓ બની રહી છે, કારણ કે આ કંપનીઓ સારા મેનેજમેન્ટ રોલ અને ગ્રોથની ગેરંટી આપે છે.
Gen Z માટે વર્ક-લાઇફ બેલેન્સ પણ એક અનિવાર્ય ભાગ છે. તેઓ એવા કામમાં રહેવા માંગે છે જ્યાં તેમને માનસિક શાંતિ મળે અને પર્સનલ લાઇફ માટે પણ સમય મળે. અંતે, આ રિપોર્ટ કંપનીઓ માટે એક જાગૃત કરનારો સંદેશ છે: જો તમારે ભવિષ્યના લીડર્સને તમારી સાથે રાખવા હોય, તો તમારે સેલરી પેકેજની સાથે સાથે ‘ગ્રોથ પેકેજ’ પર પણ કામ કરવું પડશે.
