યુદ્ધના મેદાનમાં ઊતરવા તૈયાર નથી Gen-Z યુવાનો! ત્રણ સર્વે રિપોર્ટથી દુનિયાની સરકારોની વધી ચિંતા
એક તરફ Gen-Z યુવાનો દુનિયાના અનેક દેશોમાં સત્તા પરિવર્તન અને સામાજિક આંદોલનોનું કારણ બની રહ્યા છે, તો બીજી તરફ દેશની રક્ષા માટે હથિયાર ઉઠાવવાની વાત આવે ત્યારે તેઓ પાછળ હટી રહ્યા છે. બ્રિટનથી લઈને જર્મની અને NATO દેશો સુધીના સર્વેમાં યુવા પેઢીની યુદ્ધ પ્રત્યેની અનિચ્છા સામે આવી છે.
છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં Gen-Z એટલે કે નવી પેઢીના યુવાનોએ દુનિયાભરમાં પોતાની તાકાત બતાવી છે. બાંગ્લાદેશ, શ્રીલંકા, મેડાગાસ્કર અને સર્બિયા જેવા દેશોમાં યુવાનોના આંદોલનોએ રાજકીય વ્યવસ્થાને હચમચાવી નાખી હતી. અનેક દેશોમાં સરકારો સામે વિરોધ પ્રદર્શનો થયા અને મોટા રાજકીય ફેરફારો પણ જોવા મળ્યા. પરંતુ હવે આ જ Gen-Z યુવાનોને લઈને એક અલગ જ ચર્ચા શરૂ થઈ છે. દેશ પર યુદ્ધનું સંકટ આવે તો શું આ યુવાનો દેશ માટે લડવા તૈયાર થશે? તાજેતરના ત્રણ સર્વેના આંકડા આ સવાલનો ચોંકાવનારો જવાબ આપે છે.
બ્રિટનમાં માત્ર 11 ટકા યુવાનો યુદ્ધ માટે તૈયાર
બ્રિટનને લઈને કરવામાં આવેલા તાજેતરના સર્વેમાં Gen-Z યુવાનોની માનસિકતા સામે આવી છે. સર્વે અનુસાર, માત્ર 11 ટકા યુવાનોએ કહ્યું કે જરૂર પડ્યે તેઓ દેશ માટે હથિયાર ઉઠાવીને યુદ્ધ લડવા તૈયાર છે.
બીજી તરફ, 41 ટકા યુવાનોએ સ્પષ્ટપણે યુદ્ધમાં ભાગ લેવાની ના પાડી દીધી હતી. 15 ટકા યુવાનોએ આ સવાલનો જવાબ આપવાનું ટાળ્યું હતું, જ્યારે 13 ટકા યુવાનોએ કહ્યું કે તેઓ પરિસ્થિતિ પ્રમાણે નિર્ણય લેશે.
આ આંકડા બ્રિટન જેવા વિકસિત અને સૈન્યશક્તિ ધરાવતા દેશ માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.
NATO દેશોમાં પણ યુવાનોની અનિચ્છા
ફોરેન પોલિસી રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ દ્વારા સપ્ટેમ્બર 2026માં NATO દેશોના Gen-Z યુવાનોને લઈને કરવામાં આવેલા સર્વેમાં પણ કંઈક આવું જ ચિત્ર સામે આવ્યું છે.
આ સર્વેમાં સામેલ યુવાનોમાંથી માત્ર 45 ટકા યુવાનોએ સેનામાં જોડાવાની તૈયારી દર્શાવી હતી. જોકે, દેશ પ્રમાણે આ આંકડામાં મોટો તફાવત જોવા મળ્યો હતો.
તુર્કીમાં 80 ટકા યુવાનોએ દેશ માટે સૈન્યમાં જોડાવાની તૈયારી દર્શાવી હતી. તેની સામે ઇટાલીમાં માત્ર 25 ટકા યુવાનો જ યુદ્ધ લડવા તૈયાર હોવાનું સામે આવ્યું હતું.
જર્મની અને શ્રીલંકાના આંકડા પણ ચોંકાવનારા
યુરોપના મહત્વના દેશ જર્મનીમાં પણ યુવાનોની યુદ્ધ પ્રત્યેની માનસિકતા જાણવા માટે સર્વે કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં માત્ર 29 ટકા Gen-Z યુવાનોએ દેશ માટે યુદ્ધ લડવાની તૈયારી દર્શાવી હતી.
બીજી તરફ, શ્રીલંકામાં મે 2026માં પ્રકાશિત થયેલા એક સર્વેમાં 53 ટકા યુવાનોએ દેશ છોડીને અન્યત્ર જવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. આ આંકડો યુવાનોમાં પોતાના ભવિષ્ય અને દેશની પરિસ્થિતિ અંગે રહેલી ચિંતાને પણ દર્શાવે છે.
આખરે યુવાનો યુદ્ધથી કેમ દૂર ભાગી રહ્યા છે?
આ સવાલનો જવાબ માત્ર દેશભક્તિ સાથે જોડીને આપી શકાય તેમ નથી. આજની Gen-Z પેઢી યુદ્ધની અસરોને અલગ દૃષ્ટિકોણથી જુએ છે. સોશિયલ મીડિયા અને ઇન્ટરનેટના કારણે તેમને દુનિયાના વિવિધ યુદ્ધો, તેમાં થતી જાનહાનિ, માનસિક આઘાત અને આર્થિક નુકસાનની સીધી જાણકારી મળે છે.
યુવાનો માટે હવે શિક્ષણ, કારકિર્દી, વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા અને સુરક્ષિત ભવિષ્ય પણ એટલાં જ મહત્ત્વનાં છે. તેઓ દેશપ્રેમ ધરાવતા હોવા છતાં દરેક યુદ્ધને યોગ્ય માનતા નથી. ખાસ કરીને જ્યારે યુદ્ધના કારણો કે તેના હેતુઓ અંગે સ્પષ્ટતા ન હોય ત્યારે તેમની અનિચ્છા વધી શકે છે.
દુનિયાની સરકારો માટે મોટો પડકાર
વર્લ્ડ પોપ્યુલેશન રિપોર્ટના ઉલ્લેખ મુજબ, દુનિયામાં Gen-Zની વસ્તી અંદાજે 204 કરોડ છે, જે વૈશ્વિક વસ્તીના લગભગ 30 ટકા જેટલી છે. આટલી મોટી યુવા વસ્તી કોઈપણ દેશના ભવિષ્ય માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
આજની યુવા પેઢી રાજકીય પરિવર્તન લાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે, પરંતુ સૈન્યમાં જોડાવા માટે તૈયાર ન હોય તો સરકારો સામે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો નવો પડકાર ઊભો થઈ શકે છે.
આખરે, આ સર્વે એક મહત્ત્વપૂર્ણ સંદેશ આપે છે કે આજની પેઢીને માત્ર દેશ માટે લડવાનું કહેવું પૂરતું નથી. તેમની સાથે સંવાદ કરવો, યુદ્ધનાં કારણો સમજાવવાં અને દેશના ભવિષ્યમાં તેમની ભૂમિકા અંગે વિશ્વાસ ઊભો કરવો પણ એટલું જ જરૂરી છે. કારણ કે દેશની સુરક્ષા માત્ર હથિયારોથી નહીં, પરંતુ દેશના નાગરિકોના વિશ્વાસ અને એકતાથી પણ મજબૂત બને છે.
