ઈરાને દુનિયાને બતાવી પોતાની નવી ‘અંડરગ્રાઉન્ડ મિસાઇલ સિટી’, વિશાળ સુરંગોમાં છુપાવી રાખ્યાં ઘાતક હથિયારો
મધ્ય પૂર્વમાં વધતા સૈન્ય તણાવ વચ્ચે ઈરાને પોતાની સૈન્ય શક્તિનું એક નવું પ્રદર્શન કર્યું છે. ઈરાનની ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)ની એરોસ્પેસ ફોર્સે વિશાળ ભૂગર્ભ સુરંગોમાં બનાવવામાં આવેલી નવી ‘મિસાઇલ સિટી’ દુનિયા સમક્ષ રજૂ કરી છે. આ ભૂગર્ભ ઠેકાણામાં મધ્યમ અને લાંબા અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલો, એન્ટી-શિપ ક્રૂઝ મિસાઇલો અને તેને લોન્ચ કરવા માટેની સિસ્ટમ્સ રાખવામાં આવી છે. આ ખુલાસા સાથે ઈરાને સંકેત આપ્યો છે કે તે પોતાની મિસાઇલ ક્ષમતાને માત્ર વધારી જ રહ્યું નથી, પરંતુ તેને સંભવિત હવાઈ હુમલાઓથી સુરક્ષિત રાખવાની પણ તૈયારી કરી રહ્યું છે.
10 નવેમ્બર, 2026ના રોજ જાહેર કરવામાં આવેલી આ મિસાઇલ સિટીનું નિરીક્ષણ ઈરાનના વરિષ્ઠ સૈન્ય અધિકારીઓએ કર્યું હતું. આ દરમિયાન સશસ્ત્ર દળોના ચીફ ઓફ સ્ટાફ મેજર જનરલ અલી અબ્દોલ્લાહી અને IRGCની એરોસ્પેસ ફોર્સના કમાન્ડર બ્રિગેડિયર જનરલ સૈયદ મજીદ મૌસવી સહિતના અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા. ઈરાની મીડિયા દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા વીડિયો અને તસવીરોમાં ભૂગર્ભ સુરંગોની અંદર ગોઠવવામાં આવેલી મિસાઇલો અને લોન્ચિંગ સિસ્ટમ્સ જોવા મળી રહી છે.
વિશાળ સુરંગોમાં મિસાઇલોનો જથ્થો, વરિષ્ઠ સૈન્ય અધિકારીઓએ કર્યું નિરીક્ષણ
ઈરાનની નવી મિસાઇલ સિટી તેની ભૂગર્ભ સૈન્ય વ્યવસ્થાનો મહત્ત્વપૂર્ણ હિસ્સો હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ સુવિધામાં વિવિધ પ્રકારની બેલિસ્ટિક અને ક્રૂઝ મિસાઇલો રાખવામાં આવી છે. ખાસ કરીને મધ્યમ અને લાંબા અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઇલો ઉપરાંત જહાજોને નિશાન બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી એન્ટી-શિપ ક્રૂઝ મિસાઇલો પણ અહીં પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે.આ મિસાઇલો સાથે તેને લોન્ચ કરવા માટેની સિસ્ટમ્સ પણ સુરંગોમાં ગોઠવવામાં આવી છે. ઈરાને આ સુવિધા દ્વારા પોતાની સૈન્ય તૈયારીઓ અને મિસાઇલ ક્ષમતાનો સંદેશ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.
આ કાર્યક્રમમાં હાજર રહેલા બ્રિગેડિયર જનરલ અલી બલાલીએ દાવો કર્યો હતો કે ઈરાનનું મિસાઇલ ઉત્પાદન હવે સંપૂર્ણપણે આત્મનિર્ભર બની ગયું છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, મિસાઇલ ઉત્પાદન માટે ઈરાન હવે સ્થાનિક સંસાધનો અને ટેક્નોલોજી પર વધુ આધાર રાખે છે. તેમણે હોર્મુઝ મિસાઇલ જેવી નવી સિસ્ટમ્સની ક્ષમતાઓનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.જોકે, ઈરાને આ ભૂગર્ભ સુવિધાનું પ્રદર્શન કર્યું હોવા છતાં તેની કુલ ક્ષમતા, મિસાઇલોની ચોક્કસ સંખ્યા અને તેની સંપૂર્ણ કામગીરી અંગે સ્વતંત્ર રીતે તમામ વિગતોની પુષ્ટિ થઈ નથી.
⚡️BREAKING: Iran’s Revolutionary Guards have unveiled a new Underground Missile City located deep inside a Mountain
The video shows Hundreds of Ballistic Missiles https://t.co/zMCZ7DITRW
— Iran Observer (@IranObserver0) November 10, 2026
હવે માત્ર મિસાઇલોનો સંગ્રહ નહીં, ભૂગર્ભમાં ઉત્પાદન કરવાની પણ તૈયારી
ઈરાનની આ નવી મિસાઇલ સિટી પાછળની વ્યૂહરચના માત્ર હથિયારોનો સંગ્રહ કરવાની નથી. ઈરાન હવે મિસાઇલો અને ડ્રોનનું ઉત્પાદન પણ જમીનની નીચે આવેલી સુરક્ષિત સુવિધાઓમાં ખસેડી રહ્યું હોવાનો દાવો કરી રહ્યું છે.
7 નવેમ્બરે IRGCના પ્રવક્તા બ્રિગેડિયર જનરલ હુસૈન મોહેબીએ જણાવ્યું હતું કે મિસાઇલ અને ડ્રોન ઉત્પાદનની લાઇનોને ઝડપથી જમીન ઉપરથી ભૂગર્ભ સુવિધાઓમાં ખસેડવામાં આવી છે. તેમણે કહ્યું હતું કે ઈરાન હવે માત્ર સુરંગો અને બંકરોમાં મિસાઇલો રાખવા સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ ભૂગર્ભમાં ઉત્પાદન કેન્દ્રો પણ વિકસાવી રહ્યું છે.
ઈરાનના જણાવ્યા અનુસાર, આ વ્યવસ્થાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સંભવિત હવાઈ હુમલાઓ દરમિયાન પણ હથિયારોનું ઉત્પાદન અને સંગ્રહ ચાલુ રાખવાનો છે. જો જમીન ઉપર આવેલી ફેક્ટરીઓ અથવા સૈન્ય ઠેકાણાઓને નુકસાન પહોંચે તો પણ ભૂગર્ભ સુવિધાઓની મદદથી ઉત્પાદન ચાલુ રાખી શકાય તેવો ઈરાનનો દાવો છે.અલબત્ત, આ દાવાઓની સંપૂર્ણ સ્વતંત્ર પુષ્ટિ ઉપલબ્ધ નથી. તેમ છતાં, ઈરાનની આ જાહેરાત દર્શાવે છે કે તે પોતાની સૈન્ય વ્યવસ્થાને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા અને વિદેશી ટેક્નોલોજી પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા પર ધ્યાન આપી રહ્યું છે.
A new missile city has been unveiled today in the presence of Major General Abdollahi, Chief of the General Staff of the Armed Forces, and Brigadier General Mousavi, Commander of the IRGC Aerospace Force. https://t.co/QUB8xeInbB
— Seyed Mohammad Marandi (@s_m_marandi) November 10, 2026
મધ્ય પૂર્વના તણાવ વચ્ચે ઈરાનનો સ્પષ્ટ સૈન્ય સંદેશ
ઈરાનની નવી મિસાઇલ સિટીનું પ્રદર્શન એવા સમયે થયું છે જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન, અમેરિકા અને ઇઝરાયલ વચ્ચે તણાવ યથાવત્ છે. અગાઉના સૈન્ય સંઘર્ષોમાં ઈરાનની મિસાઇલ અને ડ્રોન ક્ષમતાઓ ચર્ચામાં રહી હતી. હવે ભૂગર્ભમાં મિસાઇલ સંગ્રહ અને ઉત્પાદનની સુવિધાઓ રજૂ કરીને તેહરાન પોતાની સૈન્ય ક્ષમતાને વધુ મજબૂત બતાવવા માગે છે.
ભૂગર્ભ સૈન્ય ઠેકાણાઓનો એક મોટો ફાયદો એ છે કે તેને શોધવા અને નિશાન બનાવવાનું કામ સામાન્ય જમીન ઉપરના ઠેકાણાઓની સરખામણીએ વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે. ખાસ કરીને મિસાઇલો અને લોન્ચિંગ સિસ્ટમ્સને સુરંગોમાં રાખવાથી સંભવિત હવાઈ હુમલાઓ સામે વધારાનું રક્ષણ મળી શકે છે.ઈરાન માટે આ વ્યવસ્થા સૈન્ય દૃષ્ટિએ મહત્ત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે લાંબા સમય સુધી પોતાની મિસાઇલ ક્ષમતા જાળવી રાખવા માગે છે. બીજી તરફ, આવી સુવિધાઓનું પ્રદર્શન ક્ષેત્રના અન્ય દેશો માટે પણ વ્યૂહાત્મક સંકેત બની શકે છે.
