Gold-Silver Price: યુદ્ધને કારણે સોનું અને ક્રૂડ ઓઈલ બંને મોંઘા થયા, જાણો સામાન્ય જનતા પર શું થશે અસર.
Gold-Silver Price વૈશ્વિક રાજકારણમાં અચાનક સર્જાયેલી અસ્થિરતાની સીધી અસર ભારતીય બજાર પર જોવા મળી રહી છે. ઈરાન પર ઈઝરાયેલ અને અમેરિકાના સંયુક્ત હુમલાના સમાચાર આવતાની સાથે જ વૈશ્વિક સ્તરે રોકાણકારોએ શેરબજાર જેવા જોખમી સાધનોમાંથી નાણાં પાછા ખેંચીને સોના (Gold) અને ચાંદી (Silver) માં રોકાણ કરવાનું શરૂ કર્યું છે. ૧ માર્ચની સવારે સોનાના ભાવમાં પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૧,૫૦૦ થી ₹૨,૦૦૦ સુધીનો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
શા માટે યુદ્ધના સમયે સોનું મોંઘું થાય છે?
અર્થશાસ્ત્રના નિયમ મુજબ, જ્યારે પણ વિશ્વમાં યુદ્ધ કે રાજકીય કટોકટી સર્જાય છે, ત્યારે કરન્સી (ચલણ) ના મૂલ્યમાં ઘટાડો થવાની ભીતિ રહે છે. આવી સ્થિતિમાં સોનાને ‘સેફ હેવન’ એટલે કે સૌથી સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન માનવામાં આવે છે. ઈરાન-ઈઝરાયેલ સંઘર્ષને કારણે ડોલર સામે રૂપિયો નબળો પડવાની આશંકા અને વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલા (Supply Chain) ખોરવાવાના ડરથી સોનાની માંગમાં રાતોરાત વધારો થયો છે.
ભારતીય બજારની સ્થિતિ: લગ્નની સીઝન પર ગ્રહણ
ભારતમાં અત્યારે લગ્નની સીઝન પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર સોનાના ભાવ નવા વિક્રમી સ્તરે પહોંચી રહ્યા છે. જો આ તણાવ આગામી એક સપ્તાહ સુધી ચાલુ રહેશે, તો ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ₹૮૫,૦૦૦ થી ₹૯૦,૦૦૦ ની સપાટી વટાવી શકે છે. આ વધારાને કારણે મધ્યમ વર્ગના પરિવારો, જેમણે લગ્ન માટે દાગીના બનાવડાવવાના બાકી છે, તેમના બજેટમાં મોટો ફટકો પડ્યો છે.
ચાંદીની ચમક પણ વધી: ઔદ્યોગિક માંગનો ડર
માત્ર સોનું જ નહીં, ચાંદીના ભાવમાં પણ પ્રતિ કિલો ₹૩,૦૦૦ થી વધુનો વધારો નોંધાયો છે. ચાંદીનો ઉપયોગ માત્ર ઘરેણાંમાં જ નહીં, પણ સેમીકન્ડક્ટર, સોલાર પેનલ્સ અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં વ્યાપકપણે થાય છે. યુદ્ધને કારણે જો આંતરરાષ્ટ્રીય પરિવહન માર્ગો બંધ થાય, તો ચાંદીની અછત સર્જાઈ શકે છે, જે કિંમતોને વધુ ઊંચે લઈ જશે.
ક્રૂડ ઓઈલ અને ફુગાવાનું જોખમ
ઈરાન તેલ ઉત્પાદન કરતો મુખ્ય દેશ છે. હુમલાને કારણે જો હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માંથી તેલનો પુરવઠો અટકે, તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ૧૦૦ ડોલર પ્રતિ બેરલને વટાવી શકે છે. તેલ મોંઘું થતા પરિવહન ખર્ચ વધશે, જે અંતે શાકભાજી, અનાજ અને દૈનિક ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો કરશે. એટલે કે, જનતા પર સોનાની મોંઘવારી સાથે જીવનજરૂરી વસ્તુઓની મોંઘવારીનો બેવડો માર પડશે.
નિષ્ણાતોની સલાહ: અત્યારે શું કરવું?
બજારના વિશ્લેષકો માને છે કે આ સમયે ગભરાટમાં આવીને મોટું રોકાણ કરવું જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
ધીરજ રાખો: યુદ્ધના પ્રથમ થોડા દિવસોમાં બજાર અત્યંત અસ્થિર હોય છે. ભાવમાં મોટા ઉતાર-ચઢાવ આવી શકે છે.
તબક્કાવાર ખરીદી: જો તમારે સોનું ખરીદવું જ હોય, તો બધી રકમ એકસાથે વાપરવાને બદલે થોડા-થોડા અંતરે ખરીદી કરો.
ડિજિટલ ગોલ્ડ: ફિઝિકલ સોનાને બદલે ગોલ્ડ ETF અથવા સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડમાં રોકાણ કરવાનો વિચાર કરી શકાય છે.
૨૦૨૬ના આ વર્ષમાં શાંતિની આશા રાખતા વિશ્વ માટે આ યુદ્ધ એક મોટો આર્થિક ઝટકો છે. જ્યાં સુધી ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે યુદ્ધવિરામની સ્થિતિ સ્પષ્ટ ન થાય, ત્યાં સુધી સોના-ચાંદીના ભાવમાં સ્થિરતા આવવાની શક્યતા ઓછી છે. ગ્રાહકોએ અત્યારે “રાહ જુઓ અને જુઓ” (Wait and Watch) ની નીતિ અપનાવવી શ્રેષ્ઠ રહેશે.
