પાયલટ્સ હવે બચી નહીં શકે? સરકાર લાવી રહી છે 100% રેન્ડમ ડોપ ટેસ્ટનો પ્લાન
ફુકેતથી દિલ્હી આવી રહેલી એર ઈન્ડિયાની ફ્લાઈટમાં સર્જાયેલા તાજેતરના વિવાદ અને મુસાફરોને પડેલી અગવડતા બાદ હવે ભારત સરકાર અને નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય એક્શન મોડમાં આવી ગયા છે. એરલાઈન્સમાં પાયલટોની સુરક્ષા અને તેમની શારીરિક-માનસિક ફિટનેસને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકાર હવે દેશના તમામ પાયલટો માટે ૧૦૦ ટકા રેન્ડમ ડોપ ટેસ્ટ (Dope Test) ફરજિયાતપણે લેવાની ગંભીર વિચારણા કરી રહી છે.
હાલના સત્તાવાર નિયમો અનુસાર, એરલાઈન્સમાં કામ કરતા પાયલટોમાંથી માત્ર ૧૦ ટકા પાયલટોનો જ રેન્ડમ ડોપ ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે. પરંતુ ફુકેત ઘટના બાદ એરલાઈન ક્ષેત્રે સલામતીના ધોરણો વધુ કડક બનાવવા માટે આ મર્યાદા વધારીને ૧૦૦ ટકા સુધી લઈ જવાની હિલચાલ શરૂ થઈ ગઈ છે.

ઉડ્ડયન મંત્રી રામ મોહન નાયડુનું મહત્વનું નિવેદન
કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી કે. રામ મોહન નાયડુએ આ અંગે સ્પષ્ટતા કરતાં જણાવ્યું હતું કે, પાયલટોના ડોપ ટેસ્ટની પ્રક્રિયાને વધુ વ્યાપક બનાવવા માટે સંબંધિત તમામ હિસ્સેદારો (Stakeholders) અને એરલાઈન કંપનીઓ સાથે સતત ચર્ચા-વિચારણા ચાલી રહી છે.
સરકારનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે પાયલટોના આ પ્રકારના સઘન મેડિકલ ટેસ્ટિંગથી વિમાની સેવાઓ કે ફ્લાઈટના સમયપત્રક (Operational Impact) પર કોઈ નકારાત્મક અસર ન પડે. હાલમાં નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિર્દેશાલય (DGCA) દ્વારા ૧૦૦ ટકા ડોપ ટેસ્ટ લાગુ કરવાથી ફ્લાઈટ કામગીરી પર શું અસર પડી શકે છે અને તેનું માળખું કેવું હોવું જોઈએ, તે અંગેનો વિગતવાર અભ્યાસ અને ગણતરી કરવામાં આવી રહી છે.
શા માટે જરૂરી બન્યો આ કડક નિર્ણય?
એરલાઈન ઈન્ડસ્ટ્રીમાં પાયલટના હાથમાં સેંકડો મુસાફરોના જીવની જવાબદારી હોય છે. કોઈપણ પ્રકારના નશાકારક પદાર્થો કે પ્રતિબંધિત દવાઓનું સેવન કરીને પ્લેન ઉડાવવું એ અત્યંત ગંભીર ગુનો અને મોટો ખતરો સાબિત થઈ શકે છે.
ફુકેત-દિલ્હી ફ્લાઈટ દરમિયાન બનેલી ઘટના બાદ એરલાઈન્સના સંચાલન અને પાયલટોની શિસ્ત પર અનેક સવાલો ઊભા થયા હતા. આથી, ભવિષ્યમાં આવી કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ન બને અને મુસાફરોની સુરક્ષા સાથે સહેજ પણ સમજૂતી ન થાય, તે માટે સરકાર આ કડક પગલું ભરવા જઈ રહી છે.

અન્ય એરલાઈન્સ પણ મોનિટરિંગ કડક કરશે
એર ઈન્ડિયામાં બનેલી ઘટના બાદ માત્ર એર ઈન્ડિયા જ નહીં, પરંતુ દેશની તમામ ખાનગી અને સરકારી એરલાઈન કંપનીઓ પણ એલર્ટ થઈ ગઈ છે. અન્ય એરલાઈન્સ પણ પોતાના પાયલટો અને ક્રૂ મેમ્બર્સ માટે ડોપ ટેસ્ટની પ્રક્રિયા વધુ સઘન બનાવી રહી છે.
નવા નિયમો અમલમાં આવ્યા બાદ, ફ્લાઈટ ટેક-ઓફ કરતા પહેલા કે લેન્ડિંગ બાદ કોઈપણ પાયલટની સરપ્રાઈઝ રેન્ડમ ચકાસણી કરવામાં આવશે. જો કોઈ પાયલટ આ ટેસ્ટમાં દોષી સાબિત થશે, તો તેનું લાયસન્સ રદ કરવા સુધીની કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
