ગુજરાતમાં સિવિલ એવિએશનનું મજબૂત માળખું: ૧૦ ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગ ઓર્ગેનાઇઝેશન સાથે નેશનલ હબ બન્યું રાજ્ય
આજે ભારતીય એવિએશન ક્ષેત્ર ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. વધતો પેસેન્જર ટ્રાફિક, ‘ઉડાન’ યોજના અંતર્ગત વધેલી કનેક્ટિવિટી અને એરલાઇન્સ દ્વારા કરવામાં આવેલી નવા વિમાનોની વિશાળ ખરીદીને કારણે આગામી વર્ષોમાં અંદાજે ૨૫,૦૦૦થી ૩૦,૦૦૦ કોમર્શિયલ પાઇલટોની મોટી માંગ ઊભી થવાની પૂરી સંભાવના છે. આ પડકાર અને તકને ઝીલીને, મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં ગુજરાતે સિવિલ એવિએશન ક્ષેત્રમાં અદભૂત પ્રગતિ કરી છે અને રાજ્ય આજે કોમર્શિયલ પાઇલટ તાલીમ માટે દેશનું અગ્રેસર નેશનલ હબ બની ગયું છે.
મજબૂત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને પીપીપી મોડલ
ગુજરાત સરકારે સિવિલ એવિએશન વિભાગ અને ‘ગુજરાત સ્ટેટ એવિએશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કંપની લિમિટેડ’ (GUJSAIL)ના માધ્યમથી રાજ્યમાં અત્યાધુનિક એવિએશન માળખું વિકસાવ્યું છે. પબ્લિક-પ્રાઇવેટ પાર્ટનરશિપ (PPP) મોડલ હેઠળ રાજ્યની માલિકીની એરસ્ટ્રિપો અને એરપોર્ટ પર આશરે ૧,૫૦૦ ચોરસ મીટર જમીન પારદર્શક બિડિંગ પ્રક્રિયા દ્વારા પાત્ર ઓપરેટરોને ફાળવવામાં આવી છે. આનાથી માત્ર ખાનગી રોકાણને જ પ્રોત્સાહન મળ્યું નથી, પરંતુ દેશ માટે કુશળ એવિએશન માનવબળ તૈયાર કરવાનો પાયો પણ મજબૂત થયો છે.
FTOs નું વિસ્તરણ અને ગુજરાતનું યોગદાન
હાલમાં ગુજરાતમાં કુલ ૫ ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગ ઓર્ગેનાઇઝેશન (FTO) સફળતાપૂર્વક કાર્યરત છે:
મહેસાણા: સ્કાયનેક્સ એરો પ્રા. લિ. અને બ્લૂ રે એવિએશન પ્રા. લિ.
અમરેલી: વિઝન ફ્લાઇંગ ટ્રેઇનીંગ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ અને ગુજરાત ફ્લાઇંગ ક્લબ.
ભાવનગર: દુનેસ એવિએશન પ્રા. લિ. (એરપોર્ટ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા ફાળવાયેલ જમીન પર).
આ ઉપરાંત, ટૂંક સમયમાં જ વધુ ૫ નવી FTO શરૂ થવા જઈ રહી છે, જેનાથી રાજ્યમાં આ સંસ્થાઓની કુલ સંખ્યા વધીને ૧૦ થઈ જશે. ગુજરાત ફ્લાઇંગ ક્લબ, જેની સ્થાપના વર્ષ ૧૯૫૮માં વડોદરા ખાતે થઈ હતી, તે ભારતની સૌથી જૂની અને ડીજીસીએ (DGCA) માન્યતા પ્રાપ્ત પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓમાંની એક છે. અત્યાર સુધીમાં ગુજરાતની આ સંસ્થાઓએ ૫,૨૦૦થી વધુ વિદ્યાર્થીઓને તાલીમ આપી છે અને ૩,૨૦૦થી વધુ કોમર્શિયલ પાઇલટ લાઇસન્સ (CPL) ધારકો તૈયાર કર્યા છે.
અનુકૂળ હવામાન અને ભૌગોલિક લાભો
ગુજરાતને એવિએશન તાલીમ માટે કેટલાક વિશિષ્ટ કુદરતી અને વહીવટી ફાયદાઓ મળેલા છે. રાજ્યમાં આખું વર્ષ ફ્લાઇંગ માટે અનુકૂળ રહેતું હવામાન પાઇલટ તાલીમની પ્રક્રિયાને ઝડપી અને સતત બનાવે છે. આ ઉપરાંત વ્યાપક એરપોર્ટ નેટવર્ક, મજબૂત રોડ કનેક્ટિવિટી, ઔદ્યોગિક સહાય અને રોકાણકારો માટેની સરળ નીતિઓ ગુજરાતને દેશના અન્ય રાજ્યો કરતા ઘણું આગળ રાખે છે.
આર્થિક વિકાસ અને રોજગારીની વિશાળ તકો
ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગ ઓર્ગેનાઇઝેશનનું આ વિસ્તૃત નેટવર્ક માત્ર પાઇલટ તૈયાર કરવા પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે સમગ્ર રાજ્યની અર્થવ્યવસ્થાને પણ મોટો વેગ આપે છે. FTO શરૂ થવાથી વિમાનો, સિમ્યુલેટર્સ, મેન્ટેનન્સ હેંગર્સ અને ફ્યુઅલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં મોટા પાયે રોકાણ આવે છે.
આ રોકાણોના પરિણામે કોમર્શિયલ ફ્લાઇંગ ઇન્સ્ટ્રક્ટર્સ, એરક્રાફ્ટ મેન્ટેનન્સ એન્જિનિયર્સ, ફ્લાઈટ ડિસ્પેચર્સ, સેફ્ટી પ્રોફેશનલ્સ અને ગ્રાઉન્ડ સપોર્ટ સ્ટાફ માટે રોજગારીની હજારો નવી તકો ઊભી થાય છે. સાથે જ, એરક્રાફ્ટ મેન્ટેનન્સ, રિપેર એન્ડ ઓવરહોલ (MRO), ડ્રોન તાલીમ અને એરોસ્પેસ મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા સંલગ્ન ક્ષેત્રોનો પણ તેજીથી વિકાસ થઈ રહ્યો છે.
ગુજરાત સરકારે લીઝ પ્રીમિયમ, જમીન ભાડું અને ફ્યુઅલ વેચાણ જેવી બાબતો દ્વારા લાંબાગાળાની આર્થિક આવકનું સબળ માળખું પણ ઊભું કર્યું છે, જે રાજ્યને ભવિષ્યમાં ગ્લોબલ એવિએશન મેપ પર એક સીમાચિહ્ન સમાન સ્થાન અપાવશે.
