દિલ્હીમાં વાગ્યો ગુજરાતનો ડંકો: અંગદાન ક્ષેત્રે મેળવી ઐતિહાસિક સિદ્ધિ, કેબિનેટ બેઠકમાં CM ભૂપેન્દ્ર પટેલે બિરદાવી કામગીરી
તબીબી જગતમાં અને ખાસ કરીને માનવતાના સૌથી મોટા કાર્ય એવા ‘અંગદાન’ (ઓર્ગન ડોનેશન) ના ક્ષેત્રમાં ગુજરાતે સમગ્ર દેશમાં એક નવો ઈતિહાસ રચી દીધો છે. તાજેતરમાં નવી દિલ્હી ખાતે યોજાયેલા એક ભવ્ય રાષ્ટ્રીય સમારોહમાં ગુજરાતની ત્રણ સરકારી હોસ્પિટલોને તેમના ઉત્કૃષ્ટ પ્રદાન બદલ રાષ્ટ્રીય કક્ષાના એવોર્ડ્સથી નવાજવામાં આવી છે. આ ગૌરવપૂર્ણ સિદ્ધિ માત્ર આરોગ્ય વિભાગની સફળતા નથી, પરંતુ ગુજરાતના નાગરિકોમાં વ્યાપેલી સેવાભાવના અને તબીબોની રાત-દિવસની મહેનતનું પરિણામ છે.
ગુજરાતને રાષ્ટ્રીય સ્તરે મળેલા આ ત્રણેય પ્રતિષ્ઠિત એવોર્ડ્સને રાજ્યની કેબિનેટ બેઠકમાં મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ અને સમગ્ર મંત્રીમંડળ સમક્ષ આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયા દ્વારા અત્યંત ગર્વ સાથે પ્રસ્તુત કરવામાં આવ્યા હતા. આ અવસરે મુખ્યમંત્રી, ગૃહ રાજ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી અને સમગ્ર મંત્રીમંડળે ઊભા થઈને આરોગ્ય ક્ષેત્રની આ અભૂતપૂર્વ સિદ્ધિને બિરદાવી હતી અને સમગ્ર ટીમને હૃદયપૂર્વક અભિનંદન પાઠવ્યા હતા.
૧૬મો ઇન્ડિયન નેશનલ ઓર્ગન ડોનેશન ડે: નવી દિલ્હીમાં ગુજરાતનો દબદબો
દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ ૩ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ના રોજ દેશભરમાં ‘નેશનલ ઓર્ગન ડોનેશન ડે’ (રાષ્ટ્રીય અંગદાન દિવસ) ની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. આ નિમિત્તે નવી દિલ્હી ખાતે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ‘૧૬મા ઇન્ડિયન નેશનલ ઓર્ગન ડોનેશન ડે’ સમારોહનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. દેશભરમાંથી અંગદાન ક્ષેત્રે શ્રેષ્ઠ કામગીરી કરનારી સંસ્થાઓ અને હોસ્પિટલોની પસંદગી કરવામાં આવી હતી, જેમાં ભારતના તમામ રાજ્યોને પાછળ છોડીને ગુજરાતે ત્રણ-ત્રણ કેટેગરીમાં એવોર્ડ્સ પોતાના નામે કર્યા હતા.
અંગદાન એ એક એવું પવિત્ર કાર્ય છે જે મૃત્યુ પામેલી વ્યક્તિના અંગો થકી અન્ય કોઈ લાચાર દર્દીને નવું જીવન આપે છે. ગુજરાત સરકાર અને રાજ્યની સિવિલ હોસ્પિટલોએ આ દિશામાં જે સાયન્ટિફિક મોડલ અને કાઉન્સેલિંગ નેટવર્ક ઊભું કર્યું છે, તેની નોંધ આજે કેન્દ્ર સરકારે પણ લેવી પડી છે.
વિજેતા હોસ્પિટલો અને તેમને મળેલા એવોર્ડ્સની વિગતવાર માહિતી
ગુજરાતની જે ત્રણ હોસ્પિટલોએ રાષ્ટ્રીય સ્તરે ડંકો વગાડ્યો છે, તેમની કામગીરી ખરેખર પ્રશંસાને પાત્ર છે. આ ત્રણેય સંસ્થાઓએ અલગ-અલગ ક્ષેત્રમાં પોતાની નિપુણતા સાબિત કરી છે:
૧. IKDRC, અમદાવાદ: અંગ પ્રત્યારોપણમાં દેશની સર્વશ્રેષ્ઠ હોસ્પિટલ
અમદાવાદની કિડની હોસ્પિટલ તરીકે જાણીતી IKDRC (ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ કિડની ડિસીઝ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર) ને રાષ્ટ્રીય સ્તરે “Excellence in Leading Government Hospital in Organ Transplantation” નો એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યો છે.
-
કામગીરી: IKDRC એ માત્ર ગુજરાત જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ભારતમાં કિડની, લિવર અને અન્ય અંગોના પ્રત્યારોપણ (ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન) માટેનું સૌથી મોટું અને આધુનિક કેન્દ્ર બની ગયું છે. અહીં અત્યંત ઓછી કિંમતે અથવા સરકારી યોજનાઓ હેઠળ ગરીબમાં ગરીબ દર્દીઓનું સફળ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવામાં આવે છે. આ સંસ્થાએ હજારો લોકોને નવજીવન આપ્યું છે.
૨. અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલ: અંગો મેળવવામાં (Retrieval) મોખરે
એશિયાની સૌથી મોટી સિવિલ હોસ્પિટલ તરીકે ઓળખાતી અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલ ને “Best Non-Transplant Organ Retrieval Centre (NTORC)” નો રાષ્ટ્રીય એવોર્ડ મળ્યો છે.
-
કામગીરી: આ એવોર્ડ એવી હોસ્પિટલને આપવામાં આવે છે જ્યાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ ન થતું હોય પરંતુ બ્રેઈન ડેડ દર્દીઓના સ્વજનોને સમજાવીને તેમના શરીરમાંથી અંગો સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવાની (Retrieval) પ્રક્રિયા સૌથી વધુ અને સફળતાપૂર્વક કરવામાં આવતી હોય. અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં બ્રેઈન ડેડ દર્દીઓના અંગદાન મેળવવામાં એક નવો રેકોર્ડ સ્થાપિત કર્યો છે.
૩. નવી સિવિલ હોસ્પિટલ, સુરત: માનવીય અભિગમ અને તબીબી ચોકસાઈનું ઉત્તમ ઉદાહરણ
દક્ષિણ ગુજરાતની જીવાદોરી સમાન સુરતની નવી સિવિલ હોસ્પિટલ (New Civil Hospital, Surat) ને “Best Brain Stem Death Team” નો રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો છે.
-
કામગીરી: જ્યારે કોઈ દર્દી બ્રેઈન ડેડ (મગજ મરી જવું) થાય છે, ત્યારે સમયસર તેની ઓળખ કરવી, તબીબી પ્રોટોકોલનું પાલન કરવું અને સૌથી અગત્યનું- શોકાતુર પરિવારજનોનું અત્યંત સંવેદનશીલતાપૂર્વક કાઉન્સેલિંગ કરીને તેમને અંગદાન માટે રાજી કરવા, આ ખૂબ જ કઠિન કામ છે. સુરત સિવિલની ટીમે આ કામમાં અદભુત માનવીય અભિગમ દાખવ્યો છે, જેના કારણે દક્ષિણ ગુજરાતમાં અંગદાનની પ્રવૃત્તિ વેગવંતી બની છે.
કેબિનેટ બેઠકમાં ગૌરવની ક્ષણો: મંત્રીમંડળ દ્વારા અભિનંદન વર્ષા
દિલ્હીથી પરત ફર્યા બાદ, આરોગ્ય રાજ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાએ આ ત્રણેય રાષ્ટ્રીય એવોર્ડ્સ મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી રાજ્ય મંત્રીમંડળની કેબિનેટ બેઠકમાં રજૂ કર્યા હતા.
બેઠકમાં જ્યારે આ એવોર્ડ્સ ટેબલ પર મૂકાયા, ત્યારે સમગ્ર હોલ તાળીઓના ગડગડાટથી ગુંજી ઊઠ્યો હતો. મુખ્યમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, આ એવોર્ડ્સ દર્શાવે છે કે ગુજરાતની સરકારી હોસ્પિટલો ગરીબોની સેવા કરવાની સાથે-સાથે તબીબી ક્ષેત્રની સર્વોચ્ચ ટેકનોલોજી અને વ્યવસ્થાપનમાં પણ દેશમાં અગ્રેસર છે. નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ પણ સુરત અને અમદાવાદની આ સિદ્ધિને ઐતિહાસિક ગણાવીને ડૉક્ટર્સ, નર્સિંગ સ્ટાફ અને કાઉન્સિલર્સની ટીમને બિરદાવી હતી.
અંગદાન: એક સામાજિક ક્રાંતિ અને જાગૃતિ
ગુજરાતની આ સિદ્ધિ પાછળ માત્ર ડૉક્ટરોની ટીમ જ નહીં, પરંતુ રાજ્યના લોકોની ઉદારતા પણ એટલી જ જવાબદાર છે. ભૂતકાળમાં અંગદાન અંગે લોકોમાં ઘણી ગેરમાન્યતાઓ અને અંધશ્રદ્ધા હતી. પરંતુ સરકારના સતત પ્રયાસો, સેવાભાવી સંસ્થાઓ (NGOs) ની મહેનત અને મીડિયાના માધ્યમથી આજે લોકો સમજી શક્યા છે કે ‘અંગદાન એ જ મહાદાન’ છે.
પોતાના સ્વજનના મૃત્યુના આઘાત વચ્ચે પણ અન્ય કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિને નવું જીવન આપવાનો નિર્ણય લેવા માટે જે કાળજું જોઈએ, તે ગુજરાતીઓએ દાખવ્યું છે. સિવિલ હોસ્પિટલોમાં બનાવવામાં આવેલા સ્પેશિયલ ગ્રીન કોરિડોર અને એર એમ્બ્યુલન્સની સુવિધાને કારણે પણ અંગોને સમયસર એક શહેરમાંથી બીજા શહેરમાં પહોંચાડીને દર્દીઓનો જીવ બચાવવામાં મોટી મદદ મળી છે.
