ગુજરાતમાં સર્પદંશથી થતા માનવ મૃત્યુ ઘટાડવા દિશામાં મોટું પગલું: ધરમપુર સ્થિત સ્નેક રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ દ્વારા રાજ્ય આધારિત એન્ટિવેનમ તૈયાર

ગુજરાતમાં જોવા મળતા ઝેરી સાપોના ઝેરમાંથી બનશે એન્ટિવેનમ

ગુજરાત રાજ્યમાં સર્પદંશથી થતા મૃત્યુદરને ઘટાડવા માટે સરકાર એક મહત્વકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહી છે. હવે ટૂંક સમયમાં જ ગુજરાતમાં જોવા મળતા ઝેરી સાપોના ઝેરમાંથી તૈયાર કરેલું એન્ટિવેનમ (સાપના ઝેર વિરોધી રસી) રાજ્યની હોસ્પિટલોમાં ઉપલબ્ધ થશે. આ માટે વલસાડ જિલ્લાના ધરમપુર ખાતે ‘સ્નેક રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ’ (SRI) ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે, જ્યાં અત્યારે ૪૬૦ જેટલા ઝેરી સાપોની વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી દેખરેખ રાખવામાં આવે છે.

સ્થાનિક ઝેરથી બનતી રસી વધુ અસરકારક નીવડશે

સર્પદંશની સારવારમાં સૌથી મોટો પડકાર એ હોય છે કે સાપનું ઝેર પ્રદેશ પ્રમાણે અલગ-અલગ હોય છે. બીજા રાજ્યના સાપના ઝેરમાંથી બનેલી રસી ઘણીવાર ગુજરાતના સાપ કરડ્યા હોય ત્યારે ઓછી અસર કરે છે. ધરમપુર સંસ્થાના ઉપાધ્યક્ષ ડૉ. ડી.સી. પટેલે જણાવ્યું કે, ગુજરાતના જ કોબ્રા, રસેલ્સ વાયપર અને અન્ય ઝેરી સાપોમાંથી ઝેર મેળવીને જો એન્ટિવેનમ બનાવવામાં આવે, તો તે દર્દીઓનો જીવ બચાવવામાં વધુ કારગત સાબિત થશે.

ઈ-હરાજી દ્વારા ઉચ્ચ ગુણવત્તાના ઝેરનું વેચાણ

તાજેતરમાં આ સંસ્થા દ્વારા ઝેરની ઈ-હરાજી કરવામાં આવી હતી, જેમાં ઉંચી કિંમતો મળી છે. ઈન્ડિયન કોબ્રાના ઝેર માટે પ્રતિ ગ્રામ ૪૪,૦૦૦ રૂપિયા અને સૉ-સ્કેલ્ડ વાયપરના ઝેર માટે ૫૬,૫૦૦ રૂપિયા જેટલી કિંમત મળી હતી. આ ઝેર પાવડર સ્વરૂપમાં ઉત્પાદકોને આપવામાં આવે છે, જેમાંથી બનેલું એન્ટિવેનમ ગુજરાત સરકાર ખરીદીને સરકારી હોસ્પિટલોમાં મફત અથવા રાહત દરે પૂરૂ પાડશે.

ધરમપુર સંસ્થાને વર્લ્ડ ક્લાસ સેન્ટર બનાવવાનું આયોજન

ગુજરાત સરકાર આ સંસ્થાને વિશ્વ કક્ષાની બનાવવા માટે ૧૧.૬૮ કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે નવું કેમ્પસ તૈયાર કરી રહી છે. આ માટે વલસાડ કલેક્ટર દ્વારા ૨.૨૫ હેક્ટર જમીન પણ ફાળવવામાં આવી છે. તમિલનાડુ પછી ધરમપુરની આ સંસ્થા દેશની બીજી એવી સંસ્થા બની છે જે સાપમાંથી ઝેર કાઢવાની કામગીરી કરે છે. ભારત સરકારના વર્ષ ૨૦૩૦ સુધીમાં સર્પદંશથી થતા મૃત્યુમાં ૫૦ ટકા ઘટાડો કરવાના લક્ષ્યમાં ગુજરાતની આ પહેલ પાયાનો પથ્થર સાબિત થશે.

વલસાડ ચૂંટણીના શોરમાં દબાયો મૃતાત્માઓનો આક્રંદ: પીએમ મોદીએ શોક વ્યક્ત કર્યો, પણ ગુજરાત મુખ્યમંત્રી પાસે સંવેદના માટે સમય નથી?

ઉમરગામ મામલતદારનો આપઘાત: વહીવટી તંત્રમાં ખળભળાટ અને પ્રશ્નોની હારમાળા

ડૉક્ટરોને તાલીમ અને જનજાગૃતિ અભિયાન

સર્પ સંશોધન કેન્દ્ર દ્વારા અત્યાર સુધીમાં ૧,૪૯૫થી વધુ ડૉક્ટરો અને મેડિકલ ઓફિસરોને સર્પદંશના કેસ કેવી રીતે હેન્ડલ કરવા તેની ખાસ તાલીમ આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સાપ અંગેની અંધશ્રદ્ધા દૂર કરવા અને લોકોને જાગૃત કરવા માટે શિક્ષકો અને પંચાયતો સાથે મળીને કાર્યક્રમો કરવામાં આવે છે. સંસ્થાએ ‘સ્નેક્સ ઓફ વલસાડ’ નામની માર્ગદર્શિકા પણ બહાર પાડી છે જેથી લોકો સાપને ઓળખી શકે અને સાવચેત રહી શકે.