ચાર વર્ષનો રેકોર્ડ તૂટ્યો: માત્ર પાંચ દિવસમાં ઇંધણના ભાવમાં આશરે ૪ રૂપિયાનો તોતિંગ વધારો, ટ્રાન્સપોર્ટેશન મોંઘું થવાના એંધાણ
વૈશ્વિક બજારમાં કાનૂની અનિશ્ચિતતા અને કાચા તેલ (Crude Oil) ની કિંમતોમાં થઈ રહેલા અવિરત વધારાની સીધી અને આકરી અસર હવે ભારતીય ગ્રાહકો પર પડવાનું શરૂ થઈ ગયું છે. બુધવાર, ૨૦ મે ૨૦૨૬ ના રોજ દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવો મોટાભાગે સ્થિર જોવા મળ્યા છે, પરંતુ આ સ્થિરતા વાસ્તવમાં એક મોટા ઝટકા પછીની શાંતિ છે. તેના બરાબર એક દિવસ પહેલાં જ સરકારી તેલ કંપનીઓએ સામાન્ય જનતા પર મોંઘવારીનો નવો કોરડો વીંઝતા પેટ્રોલ અને ડીઝલની કિંમતોમાં પ્રતિ લિટર અંદાજે ૯૦ પૈસાનો તોતિંગ વધારો ઝીંકી દીધો હતો. નોંધનીય બાબત એ છે કે, છેલ્લા એક અઠવાડિયા કરતાં પણ ઓછા સમયમાં ઇંધણના ભાવમાં કરવામાં આવેલો આ બીજો મોટો વધારો છે, જેણે સામાન્ય પરિવારોના માસિક બજેટને સંપૂર્ણપણે હચમચાવી દીધું છે.
દેશની અગ્રણી સરકારી તેલ કંપનીઓ જેવી કે ઇન્ડિયન ઓઇલ (IOC), ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા સત્તાવાર આંકડા અનુસાર, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલ મોંઘું થવાના કારણે સ્થાનિક સ્તરે આ ભારણ વસૂલવું અનિવાર્ય બન્યું હતું. ભારતના જુદા જુદા રાજ્યોમાં સ્થાનિક વેટ (VAT) અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ અલગ-અલગ હોવાને કારણે, દરેક શહેરમાં આ ભાવવધારાની તીવ્રતા જુદી-જુદી જોવા મળી રહી છે.
રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં સ્થિતિ: દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹૯૮ ને પાર
દેશના હૃદય સમાન રાષ્ટ્રીય પાટનગર નવી દિલ્હીમાં આ ૯૦ પૈસાના વધારા બાદ પેટ્રોલનો ભાવ ₹૯૭.૭૭ થી સીધો કૂદીને ₹૯૮.૬૪ પ્રતિ લિટર પર પહોંચી ગયો છે. જ્યારે વાહનો અને માલસામાનના પરિવહન માટે અત્યંત મહત્વના ગણાતા ડીઝલનો ભાવ પણ ₹૯૦.૬૭ થી વધીને ₹૯૧.૫૮ પ્રતિ લિટર થઈ ગયો છે. દિલ્હીમાં પેટ્રોલની કિંમત હવે ₹૧૦૦ ની સાયકોલોજીકલ સપાટીની અત્યંત નજીક પહોંચી ગઈ હોવાથી વાહનચાલકોમાં ભારે ચિંતા વ્યાપી ગઈ છે.
મહાનગરોમાં ઇંધણનો ભડકો: મુંબઈ અને કોલકાતામાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર
મહાનગરોની વાત કરીએ તો મુંબઈ, કોલકાતા અને ચેન્નાઈમાં વેટનું પ્રમાણ વધારે હોવાથી ત્યાં કિંમતો પહેલેથી જ આસમાને છે. દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં આજે પેટ્રોલ ₹૧૦૭.૫૯ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ ₹૯૪.૦૮ પ્રતિ લિટરના સ્તરે વેચાઈ રહ્યું છે. આ જ રીતે, કોલકાતામાં પેટ્રોલનો ભાવ સૌથી ઊંચો એટલે કે ₹૧૦૯.૭૦ પ્રતિ લિટર પર સ્થિર છે, જ્યારે ત્યાં ડીઝલ માટે ગ્રાહકોએ ₹૯૬.૦૭ ચૂકવવા પડી રહ્યા છે.
ભારતના પ્રમુખ શહેરોમાં ૨૦ મે ૨૦૨૬ ના રોજ લાઈવ ઇંધણ દર:
| શહેરનું નામ | પેટ્રોલનો ભાવ (પ્રતિ લિટર) | ડીઝલનો ભાવ (પ્રતિ લિટર) | સ્થાનિક બજારની અસર |
| નવી દિલ્હી | ₹૯૮.૬૪ | ₹૯૧.૫૮ | ₹૧૦૦ ની સપાટી તરફ અગ્રેસર |
| કોલકાતા | ₹૧૦૯.૭૦ | ₹૯base.૦૭ | દેશના પ્રમુખ શહેરોમાં સૌથી મોંઘું પેટ્રોલ |
| મુંબઈ | ₹૧૦૭.૫૯ | ₹૯૪.૦૮ | ઉચ્ચ વેટ (VAT) ને કારણે ભાવો આકરા |
| ચેન્નાઈ | ₹૧૦૪.૫૦ | ₹૯૬.૧૩ | ડીઝલના ભાવમાં મોખરે |
એક અઠવાડિયામાં જનતા પર બીજો મોટો પ્રહાર
આ આંચકો એટલા માટે વધુ વસમો લાગી રહ્યો છે કારણ કે આના બરાબર પાંચ દિવસ પહેલાં, એટલે કે શુક્રવાર, ૧૫ મે ના રોજ તેલ કંપનીઓએ એકસાથે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹૩ નો ઐતિહાસિક વધારો કર્યો હતો. છેલ્લા ચાર વર્ષના ઇતિહાસમાં એક સિંગલ ડેમાં કરવામાં આવેલો આ સૌથી મોટો વધારો હતો. ૧૫ મે ના તે મોટા વધારા પહેલાં દિલ્હીમાં પેટ્રોલ માત્ર ₹૯0.૭૭ અને ડીઝલ ₹૮૭.૬૭ પ્રતિ લિટરે ઉપલબ્ધ હતું. આમ, ગણતરીના દિવસોમાં જ ઇંધણના ભાવમાં આશરે ₹૪ નો વધારો થઈ ચૂક્યો છે.
સામાન્ય નાગરિકો અને અર્થતંત્ર પર શું થશે અસર?
પેટ્રોલ અને ખાસ કરીને ડીઝલના ભાવ વધવાનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે આગામી દિવસોમાં શાકભાજી, દૂધ, અનાજ અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના પરિવહનનો ખર્ચ (Transportation Cost) પણ આપોઆપ વધી જશે. ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિએશનોએ અત્યારથી જ ભાડામાં વધારો કરવાના સંકેતો આપી દીધા છે, જે આખરે છૂટક મોંઘવારી (Retail Inflation) ને વધુ વેગ આપશે. મધ્યમ વર્ગના પરિવારો જેઓ રોજેરોજ ઓફિસ કે ધંધાર્થે ટુ-વ્હીલર કે ફોર-વ્હીલરનો ઉપયોગ કરે છે, તેમના માટે પણ ખિસ્સાનો બોજ અસહ્ય બની રહ્યો છે. સામાન્ય જનતા હવે સરકાર પાસે વેટ અથવા એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કરીને તાત્કાલિક રાહત આપવાની માંગ કરી રહી છે.
