ભણવાનું છૂટ્યું પણ ભવિષ્ય નહીં! ડિગ્રી વગર લાખો કમાવવાની આ છે 5 બેસ્ટ રીત
જિંદગી હંમેશા આપણે જેવી યોજના બનાવીએ છીએ તેવી નથી ચાલતી. ક્યારેક આર્થિક તંગી, ક્યારેક પારિવારિક જવાબદારીઓ તો ક્યારેક ઘરની પરિસ્થિતિ—કારણ ગમે તે હોઈ શકે, પરંતુ જ્યારે 12મા પછી ભણવાનું છૂટી જાય છે, ત્યારે સૌથી પહેલા મનમાં એક જ વિચાર આવે છે: “હવે મારું શું થશે? શું મને ક્યારેય સારી નોકરી મળશે?”
આજના યુગનું એક બહુ મોટું સત્ય એ છે કે ડિગ્રી માત્ર એક કાગળનો ટુકડો છે, અસલી તાકાત ‘સ્કિલ’ (હુનર) માં છે. દુનિયા બદલાઈ રહી છે. મોટી-મોટી કંપનીઓ હવે એ નથી પૂછતી કે તમે કઈ કોલેજમાં ભણ્યા છો, પણ એ પૂછે છે કે તમને કામ શું આવડે છે. જો તમારી પાસે સાચું હુનર હોય, તો તમે ઘરે બેઠા પણ એટલું કમાઈ શકો છો જેટલું એક એન્જિનિયર કે મેનેજર નથી કમાઈ શકતા.
જો તમારો અભ્યાસ છૂટી ગયો હોય, તો નિરાશ થવાને બદલે આ 5 હાઈ-ડિમાન્ડ સ્કિલ્સ પર નજર નાખો, જે તમારી લાઈફ બદલી શકે છે.
1. ગ્રાફિક ડિઝાઇનિંગ (Graphic Designing): શબ્દોને ચિત્રમાં બદલો
આજે દરેક નાની-મોટી દુકાન, સ્ટાર્ટઅપ કે કંપનીને પોતાની ઓળખ બનાવવા માટે લોગો (Logo), સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ અને જાહેરાતોની જરૂર હોય છે. આ માટે તેમને જોઈએ છે એક ગ્રાફિક ડિઝાઇનર.
-
કેમ પસંદ કરવું: આ માટે તમારે કોઈ ડિગ્રીની નહીં, પણ સર્જનાત્મકતા અને ‘ફોટોશોપ’ કે ‘કેનવા’ જેવા ટૂલ્સની સમજ હોવી જોઈએ.
-
કેવી રીતે શીખવું: યુટ્યુબ પર હજારો ફ્રી ટ્યુટોરિયલ્સ ઉપલબ્ધ છે. તમે 3-6 મહિનાની મહેનતથી પ્રોફેશનલ લેવલ શીખી શકો છો.
-
કમાણી: એક ફ્રીલાન્સ ડિઝાઇનર એક લોગો બનાવવાના 2,000 થી 10,000 રૂપિયા સુધી ચાર્જ લે છે. અનુભવ સાથે મહિને 40-50 હજાર કમાવા ખૂબ જ સરળ છે.
2. ડિજિટલ માર્કેટિંગ (Digital Marketing): ઓનલાઇન બજારના રાજા બનો
આજના સમયમાં જાહેરાતો અખબારોમાં ઓછી અને મોબાઈલ સ્ક્રીન પર વધુ દેખાય છે. ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ગૂગલ પર જાહેરાતો કેવી રીતે ચલાવવી, તેને જ ડિજિટલ માર્કેટિંગ કહેવાય છે.
-
કેમ પસંદ કરવું: આ કામ તમે તમારા મોબાઈલ કે લેપટોપથી ગમે ત્યાં બેસીને કરી શકો છો. નાના બિઝનેસ માલિકોને પોતાનું કામ ઓનલાઇન વધારવું હોય છે અને તેઓ આ માટે નિષ્ણાતોની શોધમાં હોય છે.
-
કેવી રીતે શીખવું: ગૂગલ પોતે ફ્રીમાં ડિજિટલ માર્કેટિંગના કોર્સ કરાવે છે. આ સિવાય ઘણા શોર્ટ-ટર્મ ડિપ્લોમા કોર્સ પણ ઉપલબ્ધ છે.
-
કમાણી: જેમ જેમ તમારો અનુભવ વધે છે, તેમ કંપનીઓ તમને લાખોનું પેકેજ આપવા તૈયાર થઈ જાય છે.
3. વીડિયો એડિટિંગ (Video Editing): યુટ્યુબ અને રીલ્સનો જમાનો
જો તમે સોશિયલ મીડિયા પર એક્ટિવ હોવ, તો તમને ખબર જ હશે કે વીડિયો કન્ટેન્ટની કેટલી ડિમાન્ડ છે. યુટ્યુબર્સ હોય કે મોટી કંપનીઓ, દરેકને પોતાના વીડિયો એડિટ કરાવવા માટે સારા એડિટરની જરૂર હોય છે.
-
કેમ પસંદ કરવું: કન્ટેન્ટ ક્રિએશનની દુનિયા અત્યારે ટોચ પર છે. એક સારો વીડિયો એડિટર પડદા પાછળનો અસલી હીરો હોય છે.
-
કેવી રીતે શીખવું: ‘એડોબ પ્રીમિયર પ્રો’ કે ‘દાવિંચી રિઝોલ્વ’ જેવા સોફ્ટવેર શીખો. શરૂઆત તમે મોબાઈલ એપ્સથી પણ કરી શકો છો.
-
કમાણી: એક 10 મિનિટનો વીડિયો એડિટ કરવા માટે એડિટર્સ 5,000 થી 15,000 રૂપિયા સુધી ચાર્જ કરે છે. આ ફિલ્ડ તમને ખૂબ ઝડપથી ‘માલામાલ’ બનાવી શકે છે.
4. કોડિંગ અને વેબ ડેવલપમેન્ટ (Coding & Web Development)
જો તમને ટેકનોલોજીમાં થોડો પણ રસ હોય, તો કોડિંગ તમારા માટે સોનાની ખાણ સાબિત થઈ શકે છે. વેબસાઇટ બનાવવી કે એપ્સ ડેવલપ કરવી એ આજના સમયની સૌથી મોંઘી સ્કિલ્સમાંની એક છે.
-
કેમ પસંદ કરવું: આઈટી સેક્ટરમાં ટેલેન્ટની અછત છે. જો તમે વેબસાઇટ બનાવતા જાણો છો, તો તમારી પાસે કામની ક્યારેય કમી નહીં રહે.
-
કેવી રીતે શીખવું: યુટ્યુબ પર ઘણી ચેનલ્સ છે જે ગુજરાતી અને હિન્દીમાં કોડિંગ શીખવે છે. આ માટે કોલેજ જવાની બિલકુલ જરૂર નથી.
-
કમાણી: એક સામાન્ય વેબસાઇટ બનાવવા માટે માર્કેટમાં 20,000 થી 50,000 રૂપિયા આરામથી મળે છે.
5. ડેટા એન્ટ્રી અને વર્ચ્યુઅલ આસિસ્ટન્ટ (Data Entry & Virtual Assistant)
જો તમે બહુ ટેકનિકલ વસ્તુઓમાં પડવા નથી માંગતા, તો વર્ચ્યુઅલ આસિસ્ટન્ટનું કામ તમારા માટે બેસ્ટ છે. વિદેશી ક્લાયન્ટ્સ પોતાના ઈમેલ મેનેજ કરવા, મીટિંગ શેડ્યૂલ કરવા અને ડેટા મેનેજ કરવા માટે લોકોને હાયર કરે છે.
-
કેમ પસંદ કરવું: આમાં તમારી ટાઈપિંગ સ્પીડ અને બેઝિક અંગ્રેજી સારું હોવું જોઈએ.
-
કેવી રીતે શીખવું: એક્સેલ (Excel) અને ગૂગલ શીટ્સ (Google Sheets) નો ઉપયોગ બરાબર શીખી લો.
-
કમાણી: ‘Upwork’ કે ‘Fiverr’ જેવી વેબસાઇટ્સ પર તમે ડોલરમાં કમાણી કરી શકો છો.
અભ્યાસ છૂટ્યા પછી પોતાને કેવી રીતે સંભાળવા?
મિત્ર, અભ્યાસ છૂટવાનો અર્થ ‘કારકિર્દીનો અંત’ નથી. અહીં કેટલીક બાબતો છે જે તમારે યાદ રાખવી જોઈએ:
-
તમારી જાતને ઓછી ન આંકશો: સ્ટીવ જોબ્સ કે માર્ક ઝુકરબર્ગ જેવા અનેક સફળ લોકો કોલેજ ડ્રોપઆઉટ હતા. સફળતા તમારી મહેનત અને હુનરથી આવે છે, માર્કશીટથી નહીં.
-
સતત શીખતા રહો: જો કોલેજ નથી જઈ શકતા, તો ઇન્ટરનેટને તમારી કોલેજ બનાવી લો. રોજ ઓછામાં ઓછા 2 કલાક નવી સ્કિલ શીખવામાં લગાવો.
-
નેટવર્કિંગ કરો: લિંક્ડઈન (LinkedIn) પર પ્રોફાઈલ બનાવો અને તમારા ફિલ્ડના લોકો સાથે જોડાઓ.
-
નાનું કામ શરૂ કરો: શરૂઆતમાં પૈસા ઓછા મળે તો પણ કામ સ્વીકારો. અનુભવ એ સૌથી મોટો શિક્ષક છે.
12મા પછી અભ્યાસનું છૂટવું એ એક ‘બ્રેક’ હોઈ શકે છે, ‘ફુલ સ્ટોપ’ નહીં. ઉપર જણાવેલ સ્કિલ્સ તમને માત્ર આર્થિક રીતે મજબૂત જ નહીં બનાવે, પણ સમાજમાં એક નવી ઓળખ પણ આપશે. યાદ રાખજો, આજના સમયમાં “જેની પાસે કામનું હુનર છે, તેની પાસે જ દુનિયા નમે છે.”

4. કોડિંગ અને વેબ ડેવલપમેન્ટ (Coding & Web Development)