દેશભરમાં બદલાતા મિજાજ વચ્ચે તાપમાનમાં ઘટાડો અને હવાની ગુણવત્તા પર વિશેષ નજર
દેશભરમાં હવામાનનો મિજાજ હવે ઝડપથી બદલાઈ રહ્યો છે. ઉત્તર ભારતના મોટાભાગના રાજ્યોમાંથી ચોમાસું સંપૂર્ણપણે વિદાય લઈ ચૂક્યું છે અને સવાર-સાંજ હળવી ઠંડીનો અહેસાસ થવા લાગ્યો છે. આકાશ સ્વચ્છ બનવાની સાથે જ તાપમાનમાં ક્રમશઃ ઘટાડો નોંધાઈ રહ્યો છે. જોકે, ઉત્તર ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં ઠંડીની શરૂઆત સાથે જ વાયુ પ્રદૂષણની ગંભીર સમસ્યા પણ વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરી રહી છે.
બીજી બાજુ, દેશના દક્ષિણ ભાગો અને પૂર્વીય દરિયાકાંઠાના રાજ્યોમાં હજુ પણ ચોમાસા જેવો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે અને બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયેલી નવી હવામાન પ્રણાલીને કારણે અનેક રાજ્યોમાં ભારે વરસાદનું એલર્ટ જારી કરવામાં આવ્યું છે.
દિલ્હી-એનસીઆરમાં ઠંડીની એન્ટ્રી અને ઝેરી બનતી હવા
રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હી અને તેની આસપાસના NCR વિસ્તારમાં હવામાનમાં મોટો પલટો આવ્યો છે. ચોમાસાની વિદાય બાદ હવે ધીમે-ધીમે ગુલાબી ઠંડી શરૂ થઈ ગઈ છે, પરંતુ તાપમાનમાં થતી વધઘટની સાથે અહીં પ્રદૂષણનું સ્તર ચિંતાજનક હદે વધી ગયું છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ, આગામી દિવસોમાં તાપમાનમાં સતત ઘટાડો જોવા મળશે અને ૨૬ ઑક્ટોબરથી લઘુત્તમ તાપમાન ૧૭ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી ગગડી શકે છે.
પરંતુ ઠંડીની શરૂઆત સાથે જ દિલ્હી-એનસીઆરની હવા અત્યંત પ્રદૂષિત અને ઝેરી બની ગઈ છે. દિલ્હીના અનેક વિસ્તારોમાં એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) લાલ નિશાનને વટાવી ચૂક્યો છે. અલીપુરમાં AQI ૨૬૦, આનંદ વિહારમાં ૨૧૮, આયા નગરમાં ૨૩૨, બાવનામાં ૨૬૯ અને બુરારી ક્રોસિંગમાં ૨૪૬ નોંધાયો છે, જે ‘ખરાબ’ શ્રેણીમાં આવે છે. આ સ્થિતિમાં ગ્રેટર નોઈડાની સ્થિતિ સૌથી વધુ ચિંતાજનક બની છે, જ્યાં નોલેજ પાર્ક-III માં AQI ૩૩૭ અને નોલેજ પાર્ક-V માં AQI ૩૭૬ પર પહોંચી ગયો છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત જોખમી અને ‘ગંભીર’ શ્રેણી ગણાય છે.
ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર અને રાજસ્થાનમાં હવામાનની સ્થિતિ
ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારમાં હવે વરસાદનો પૂરો થઈ ગયો છે અને ચોમાસુ વિદાય લઈ ચૂક્યું છે. બંને રાજ્યોમાં હાલમાં હવામાન સંપૂર્ણપણે શુષ્ક, સાફ અને સામાન્ય રહેવાની સંભાવના છે. તાપમાનમાં ધીમો ઘટાડો નોંધાઈ રહ્યો છે, જેના કારણે આગામી દિવસોમાં ઉત્તર ભારતમાં ઠંડીનું પ્રમાણ વધુ વધશે.
દરમિયાન, એક સક્રિય વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ (પશ્ચિમી વિક્ષેપ) ની અસરને કારણે રાજસ્થાનના કેટલાક ભાગોમાં હવામાન બદલાયું છે. હવામાન વિભાગના અહેવાલ મુજબ, પશ્ચિમ રાજસ્થાનના બિકાનેર વિભાગ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં ૩૦ થી ૪૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે તોફાની પવનો ફૂંકાવાની સાથે હળવો વરસાદ પડી શકે છે. રાજ્યના બાકીના વિસ્તારોમાં હવામાન મુખ્યત્વે શુષ્ક રહેશે.
બંગાળ અને દક્ષિણ ભારતના ૬ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદનું એલર્ટ
પૂર્વ ભારતમાં પશ્ચિમ બંગાળ પર પણ હવામાનનું સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. બંગાળની ખાડી પર બનેલું નીચાણવાળા દબાણનું ક્ષેત્ર આગામી સમયમાં ચક્રવાતી વાવાઝોડામાં પરિવર્તિત થઈ શકે છે, જેના કારણે ૨૮ ઑક્ટોબરથી પશ્ચિમ બંગાળના દરિયાકાંઠાના અને પશ્ચિમી જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદની પ્રબળ શક્યતા છે. ખાસ કરીને દક્ષિણ ૨૪ પરગણા, પૂર્વ મેદિનીપુર, પશ્ચિમ મેદિનીપુર, ઝારગ્રામ, પુરુલિયા અને બાંકુરા જિલ્લાઓમાં તંત્રને એલર્ટ રહેવા સૂચના અપાઈ છે.
આ ઉપરાંત, દક્ષિણ ભારતમાં મેઘરાજાનું રૌદ્ર સ્વરૂપ હજુ પણ યથાવત છે. હવામાન વિભાગે દેશના ૬ મહત્વપૂર્ણ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે વરસાદનું સત્તાવાર એલર્ટ જારી કર્યું છે. તમિલનાડુ, પુડુચેરી, કેરળ અને લક્ષદ્વીપમાં અતિ ભારે વરસાદની ચેતવણી આપવામાં આવી છે, જ્યારે કર્ણાટક સહિતના વિસ્તારોમાં મધ્યમ વરસાદ તથા આંધ્રપ્રદેશ અને આંદામાન-નિકોબાર ટાપુઓ પર હળવા વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે.
