વૈશ્વિક ગતિવિધિઓ વચ્ચે સોનાના ભાવમાં રેકોર્ડ બ્રેક તેજી
પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલી અસ્થિરતા અને ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ વચ્ચે વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે સોનું ફરી એકવાર સૌથી સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન સાબિત થઈ રહ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે બદલાતા સમીકરણો અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના સંબંધોમાં આવતા વળાંકોની સીધી અસર બુલિયન માર્કેટ પર જોવા મળી રહી છે. આજે શનિવાર, ૧૩ જૂન ૨૦૨૬ના રોજ દેશભરમાં સોનાના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. શનિવાર અને રવિવારના રોજ સત્તાવાર બજાર બંધ રહેતું હોવાથી, શુક્રવારે બંધ થયેલા દરો જ સપ્તાહના અંતે પણ માન્ય રહેશે.
વૈશ્વિક બજારમાં ચાલી રહેલા ઉતાર-ચઢાવની સીધી અસર ભારતીય સોનાના બજાર પર પડી રહી છે. દિલ્હીના બુલિયન બજારમાં ૨૪ કેરેટ શુદ્ધ સોનાનો ભાવ તમામ કર (ટેક્સ) સાથે પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ૧,૫૬,૯૦૦ રૂપિયાના સ્તરે પહોંચી ગયો છે, જે પાછલા દિવસોની સરખામણીએ આશરે ૩,૦૦૦ રૂપિયાનો મોટો ઉછાળો દર્શાવે છે. બીજી તરફ, મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર પણ સોનાનો વાયદા ભાવ સવાર સુધીમાં ૦.૧ ટકા એટલે કે ૧૪૭ રૂપિયા વધીને ૧,૫૦,૬૭૫ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. ઈન્ડિયન બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) ના આંકડા મુજબ, શુક્રવારે માર્કેટ બંધ થવા સુધીમાં શુદ્ધ સોનાનો મૂળ ભાવ ૧,૪૭,૮૦૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ નોંધાયો હતો, જે હવે સોમવાર સવાર સુધી યથાવત રહેશે.
વિવિધ કેરેટ અને શુદ્ધતા અનુસાર દેશમાં સોનાનો દર
સોનાની શુદ્ધતા પ્રમાણે તેના ભાવો અલગ-અલગ નક્કી થાય છે. IBJA ના સત્તાવાર આંકડા મુજબ, ૨૪ કેરેટ (૯૯૯ શુદ્ધતા) વાળા સોનાની કિંમત ૧,૪૭,૮૦૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ છે. જ્યારે ૨૩ કેરેટ (૯૯૫ શુદ્ધતા) વાળા સોનાનો ભાવ પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ ૧,૪૭,૨૦૮ રૂપિયા પર પહોંચ્યો છે. ઘરેણાં બનાવવા માટે સૌથી વધુ વપરાતા ૨૨ કેરેટ (૯૧૬ શુદ્ધતા) સોનાનો ભાવ ૧,૩૫,૩૫ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ છે. આ જ રીતે, ૧૮ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૧૦,૮૫૦ રૂપિયા અને ૧૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૮૬,૪૬૩ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ પર સ્થિર થયો છે. સામાન્ય બુલિયન માર્કેટની એવરેજ ગણતરી કરીએ તો, ૧૦ ગ્રામના એક તોલા સોનાની કિંમત શુદ્ધતાના આધારે ૨૪ કેરેટ માટે ૧,૭૫,૯૯૫ રૂપિયા અને ૨૨ કેરેટ માટે ૧,૬૧,૩૨૯ રૂપિયાની આસપાસ બેસે છે. સૌથી ઓછી શુદ્ધતા ધરાવતું ૧૦ કેરેટ સોનું હાલમાં ૬૨,૮૭૧ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ પર ઉપલબ્ધ છે.
દિલ્હીથી લઈને અમદાવાદ સુધી: જુઓ તમારા શહેરનો ભાવ
શહેરોની ભૌગોલિક સ્થિતિ અને સ્થાનિક જ્વેલર્સ એસોસિએશનના નિયમો મુજબ દેશના મુખ્ય શહેરોમાં ૧૦ ગ્રામ સોનાના ભાવમાં થોડો તફાવત જોવા મળે છે. ગુડરિટર્ન્સના રિપોર્ટ અનુસાર, દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૪૫,૮૨૦ રૂપિયા, ૨૨ કેરેટનો ભાવ ૧,૩૬,૩૫૦ રૂપિયા અને ૧૮ કેરેટનો ભાવ ૧,૧૧,૫૩૦ રૂપિયા છે. મુંબઈ, કોલકાતા, પૂણે અને નાગપુરમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૪૮,૫૮૦ રૂપિયા અને ૨૨ કેરેટનો ભાવ ૧,૩૬,૨૦૦ રૂપિયા ચાલી રહ્યો છે.
ગુજરાતના વેપારી મથક એવા અમદાવાદ, વડોદરા અને મધ્યપ્રદેશના ઈન્દોરમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૪૮,૬૩૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ છે, જ્યારે ૨૨ કેરેટ માટે ગ્રાહકોએ ૧,૩૬,૨૫૦ રૂપિયા ચૂકવવા પડી રહ્યા છે. બિહારના પટનામાં પણ આ જ સમાન ભાવ જોવા મળી રહ્યો છે. ઉત્તર પ્રદેશના લખનૌ, કાનપુર, નોઈડા અને ગાઝિયાબાદ સહિત જયપુરમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૪૫,૮૨૦ રૂપિયાના સ્તરે છે. દક્ષિણ ભારતના ચેન્નાઈમાં સોનું સૌથી મોંઘું છે, જ્યાં ૨૪ કેરેટનો ભાવ ૧,૫૦,૫૫૦ રૂપિયા અને ૨૨ કેરેટનો ભાવ ૧,૩,૦૦૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ પર પહોંચી ગયો છે.
શા માટે અચાનક વધી રહ્યા છે ભાવ? શું કહે છે નિષ્ણાતો?
બજારના ટોચના વિશ્લેષકોના મતે, આ આકસ્મિક તેજી પાછળ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું તાજેતરનું નિવેદન જવાબદાર છે. એચડીએફસી સિક્યોરિટીઝના સિનિયર એનાલિસ્ટ સૌમિલ ગાંધી જણાવે છે કે, યુએસ પ્રમુખ દ્વારા ઈરાન સામે આયોજિત લશ્કરી હુમલા રદ કરવાની જાહેરાત બાદ બજારમાં હકારાત્મક સેન્ટિમેન્ટ બન્યું છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે સંભવિત શાંતિ કરારની આશાઓને કારણે રોકાણકારોનો વિશ્વાસ મજબૂત થયો છે.
બીજી તરફ, શેરખાન કોમોડિટીઝના વડા પ્રવીણ સિંહનું માનવું છે કે વૈશ્વિક બજારે ટ્રમ્પના શાંતિવાદી વલણનું સ્વાગત કર્યું છે, જેના કારણે યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ અને બોન્ડ યીલ્ડમાં ઘટાડો થયો છે અને તેના સીધા ફાયદા તરીકે સોનાની માંગ વધી છે. એનકેપી સિક્યોરિટીઝના રિસર્ચ એનાલિસ્ટ જતીન ત્રિવેદીના મતે, આગામી દિવસોમાં પણ સોનાની ચાલ વૈશ્વિક રાજદ્વારી વાર્તાલાપ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિકાસ પર જ નિર્ભર રહેશે, તેથી રોકાણકારોએ અત્યારે ખૂબ જ સમજી-વિચારીને આગળ વધવું જોઈએ.
