રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં ‘પરમ વીર દીર્ઘા’નું ઉદ્ઘાટન: બ્રિટિશ માનસિકતાના પ્રતીકો હટાવી હવે ઝળકશે ભારતના 21 પરમવીરોની શૌર્યગાથા
ભારતના રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં એક ઐતિહાસિક પરિવર્તન જોવા મળ્યું છે. જે ગલિયારામાં અત્યાર સુધી બ્રિટિશ શાસકો અને અંગ્રેજ અધિકારીઓના ચિત્રો જોવા મળતા હતા, ત્યાં હવે ભારતમાતાના રક્ષણ માટે સર્વોચ્ચ બલિદાન આપનારા વીર સપૂતોની તસવીરો ઝળકશે. ‘વિજય દિવસ’ના પાવન અવસરે રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં ‘પરમ વીર દીર્ઘા’ (Param Vir Dirgha) ગેલેરીનું ઉદ્ઘાટન કર્યું છે. આ પહેલ દેશની સંસ્થાઓમાંથી ‘ગુલામીની માનસિકતા’ દૂર કરવા તરફનું એક મહત્વનું પગલું માનવામાં આવે છે.
21 પરમ વીર ચક્ર વિજેતાઓનું સન્માન
આ ખાસ ગેલેરીમાં અત્યાર સુધીના તમામ 21 પરમ વીર ચક્ર (PVC) વિજેતા શૂરવીરોની તસવીરો પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે. પરમ વીર ચક્ર એ ભારતનું સર્વોચ્ચ લશ્કરી સન્માન છે, જે યુદ્ધના મેદાનમાં અદમ્ય સાહસ અને શૌર્ય બતાવનાર સૈનિકોને આપવામાં આવે છે. આ દીર્ઘામાં આવનારા મુલાકાતીઓ માત્ર આ વીરોની તસવીરો જ નહીં, પરંતુ તેમના અદમ્ય સાહસ અને બલિદાનની ગાથાઓ વિશે પણ માહિતી મેળવી શકશે.
બ્રિટિશ પ્રતીકોની જગ્યાએ રાષ્ટ્રીય નાયકો
રાષ્ટ્રપતિ ભવનના જે કોરિડોરમાં આ ગેલેરી તૈયાર કરવામાં આવી છે, ત્યાં અગાઉ બ્રિટિશ વાઈસરોયના સહાયક અધિકારીઓ (ADCs) ના ચિત્રો લાગેલા હતા. આ અંગે સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે,
“બ્રિટિશ અધિકારીઓની તસવીરો હટાવીને ભારતીય રાષ્ટ્રીય નાયકોના ચિત્રો લગાવવાનો નિર્ણય વસાહતી માનસિકતા (Colonial Mindset) ને ત્યાગવા અને ભારતની ભવ્ય સંસ્કૃતિ તથા વારસાને ગર્વ સાથે અપનાવવાની દિશામાં એક સાર્થક પ્રયાસ છે.”
વિજય દિવસનું મહત્વ
આ ગેલેરીનું ઉદ્ઘાટન 16 ડિસેમ્બર એટલે કે ‘વિજય દિવસ’ ના રોજ કરવામાં આવ્યું છે. વર્ષ 1971 માં આ દિવસે ભારતીય સેનાએ પાકિસ્તાન સામે નિર્ણાયક વિજય મેળવ્યો હતો, જેના પરિણામે બાંગ્લાદેશનો ઉદય થયો હતો. આ યુદ્ધમાં પાકિસ્તાની સેનાના 93,000 સૈનિકોએ ભારત સામે આત્મસમર્પણ કર્યું હતું. આ ઐતિહાસિક દિવસને સન્માન આપવા માટે જ પરમ વીર દીર્ઘાનું ઉદ્ઘાટન પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું.
નવી પેઢી માટે પ્રેરણાનું કેન્દ્ર
આ પ્રસંગે રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહ, ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) જનરલ અનિલ ચૌહાણ અને ત્રણેય પાંખના વડાઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આ ગેલેરીનો મુખ્ય હેતુ રાષ્ટ્રપતિ ભવનની મુલાકાતે આવતા યુવાનો અને નાગરિકોને દેશના રક્ષકો વિશે શિક્ષિત કરવાનો છે. મેજર સોમનાથ શર્માથી લઈને કેપ્ટન વિક્રમ બત્રા સુધીના તમામ યોદ્ધાઓની કહાનીઓ અહીં મુલાકાતીઓમાં દેશભક્તિનો જુસ્સો જગાવશે.
રાષ્ટ્રપતિ ભવન હવે માત્ર એક ઈમારત નથી, પરંતુ તે ભારતના સ્વાભિમાનનું પ્રતીક બની રહ્યું છે. બ્રિટિશ વારસાને પાછળ છોડીને ભારત પોતાના અસલી નાયકોને જે સન્માન આપી રહ્યું છે, તે આધુનિક અને આત્મનિર્ભર ભારતની નવી ઓળખ છે. આ ગેલેરી આવનારા દાયકાઓ સુધી ભારતીય સેનાના શૌર્યની સાક્ષી પૂરશે.
