બિહારના રાજ્યપાલ અને વિદેશ રાજ્ય મંત્રી ઈરાનના દિવંગત સુપ્રીમ લીડરને આપશે શ્રદ્ધાંજલિ
પશ્ચિમ એશિયાના બદલાતા રાજદ્વારી સમીકરણો વચ્ચે ભારત અને ઈરાનના ઐતિહાસિક સંબંધો વધુ એક વખત ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યા છે. ઈરાનના પૂર્વ સુપ્રીમ લીડર ગ્રાન્ડ આયાતુલ્લા સૈયદ અલી ખામૈનેઈના નિધન બાદ, ભારતે તેમના સન્માનમાં અને બંને દેશોના મજબૂત સંબંધોને રેખાંકિત કરવા માટે એક ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળ તેહરાન મોકલવાનો મોટો નિર્ણય લીધો છે. ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ ૩ જુલાઈ, ૨૦૨૬ના રોજ ઈરાનની મુલાકાતે રવાના થશે, જે બંને દેશો વચ્ચેની સભ્યતા અને સંસ્કૃતિના ઊંડા જોડાણને દર્શાવે છે.
ભારતીય હાઈ-પ્રોફાઈલ પ્રતિનિધિમંડળમાં કોણ સામેલ છે?
- લેફ્ટનન્ટ જનરલ (રિટાયર્ડ) સૈયદ અતા હસનૈન: જેઓ હાલમાં બિહારના રાજ્યપાલ (ગવર્નર) તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે. તેઓ ભારતીય સેનાના એક પ્રતિષ્ઠિત પૂર્વ અધિકારી છે અને પશ્ચિમ એશિયાની વ્યુહાત્મક બાબતો પર ઊંડી પકડ ધરાવે છે.
- પવિત્ર માર્ગેરિટા: ભારત સરકારના વિદેશ રાજ્ય મંત્રી, જેઓ આ મુલાકાત દરમિયાન ભારતના સત્તાવાર રાજદ્વારી પક્ષનું નેતૃત્વ કરશે.

આ બંને નેતાઓ ગ્રાન્ડ આયાતુલ્લા સૈયદ અલી ખામૈનેઈના અંતિમ સંસ્કાર અને શોક સભામાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે.
વિદેશ મંત્રાલયનું સત્તાવાર નિવેદન: સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક કડી
ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે આ મુલાકાત અંગે માહિતી આપતા જણાવ્યું છે કે, આ મુલાકાત માત્ર એક રાજદ્વારી ઔપચારિકતા નથી, પરંતુ તે ભારત અને ઈરાન વચ્ચેના સદીઓ જૂના સભ્યતાગત (Civilizational) સંબંધો અને બંને દેશોના લોકો વચ્ચેના પરસ્પર સ્નેહનું પ્રતીક છે.
મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું:
“ભારત અને ઈરાન વચ્ચેના ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક સંબંધો અત્યંત મજબૂત છે. આ જ સાંસ્કૃતિક પાયો બંને દેશો વચ્ચેના વર્તમાન રાજકીય, વ્યાપારી અને આર્થિક સહયોગને વધુ દ્રઢ બનાવે છે. આ મુલાકાત દર્શાવે છે કે ભારત પોતાના પરંપરાગત અને મિત્ર દેશો સાથેના સંબંધોને કેટલી પ્રાથમિકતા આપે છે.”
આ અગાઉ મીડિયામાં એવી અટકળો ચાલી રહી હતી કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતે પણ આ અંતિમ સંસ્કારમાં હાજરી આપી શકે છે, કારણ કે ઈરાન તરફથી તેમને આમંત્રણ મળ્યાની ચર્ચા હતી. જો કે, ઈરાન સરકાર દ્વારા કોઈ વિદેશી રાષ્ટ્રાધ્યક્ષ (Head of State)ને સત્તાવાર નિવેદન દ્વારા આમંત્રિત કરવાની પુષ્ટિ ન કરાતા, ભારતે આ ઉચ્ચ સ્તરીય ડેલીગેશન મોકલવાનું નક્કી કર્યું છે.

અંતિમ સંસ્કારનો વિગતવાર કાર્યક્રમ: ગ્રાન્ડ મોસાલામાં જનમેદની ઉમટશે
ઈરાનના સરકારી પ્રસારણ માધ્યમો અને સત્તાવાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, અયાતુલ્લા ખામૈનેઈના અંતિમ સંસ્કારની પ્રક્રિયા અત્યંત ભવ્ય અને વ્યવસ્થિત રીતે આયોજિત કરવામાં આવી છે:
- ૪ અને ૫ જુલાઈ, ૨૦૨૬: આયાતુલ્લા ખામૈનેઈના પાર્થિવ દેહને તેહરાનના પ્રખ્યાત ‘ગ્રાન્ડ મોસાલા કોમ્પ્લેક્સ’ (Grand Mosalla Complex) ખાતે અંતિમ દર્શન માટે રાખવામાં આવશે. અહીં ઈરાનની સામાન્ય જનતા તેમજ વિશ્વભરમાંથી આવેલા તેમના અનુયાયીઓ શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી શકશે.
- ૬ જુલાઈ, ૨૦૨૬: આ દિવસે તેહરાનમાં ભવ્ય અને સત્તાવાર રાજકીય અંતિમ સંસ્કાર સરઘસ (State Funeral Procession) કાઢવામાં આવશે. ઈરાન સરકારે આ શોકના માહોલ વચ્ચે તેહરાન પ્રાંતમાં જાહેર રજા પણ જાહેર કરી છે.
- ૯ જુલાઈ, ૨૦૨૬: અંતિમ સંસ્કારની આ લાંબી પ્રક્રિયા ઈરાનના પવિત્ર શહેર ‘મશહદ’ ખાતે તેમને દફનાવવાની વિધિ સાથે પૂર્ણ થશે.