મેક ઇન ઇન્ડિયાને મોટું પ્રોત્સાહન! જાપાન સાથે થશે ૧૨.૫ અબજ ડોલરનો ઐતિહાસિક કરાર
ભારત અને જાપાન વચ્ચેના સંબંધો હંમેશા વિશ્વાસ અને પરસ્પર સહયોગની એક નવી ગાથા લખતા આવ્યા છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને જાપાનના વડાપ્રધાન સાને તાકાઇચી વચ્ચે ગુરુવારે (૨ જુલાઈ) નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી હાઈ-લેવલ મીટિંગ આ ભાગીદારીને એક નવા શિખર પર લઈ જશે. આ મુલાકાત માત્ર એક ઔપચારિક શિષ્ટાચાર નથી, પરંતુ બંને દેશો વચ્ચેના ભવિષ્યના મોટા આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોનો પાયો છે.
એક ઐતિહાસિક પ્રવાસ અને નવી આશાઓ
જાપાનના વડાપ્રધાન સાને તાકાઇચીનો ત્રણ દિવસીય ભારત પ્રવાસ બુધવારે સાંજે નવી દિલ્હીમાં શરૂ થયો હતો. રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં તેમનું ભવ્ય અને ઔપચારિક સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું, જે બંને દેશો વચ્ચેની ગાઢ મિત્રતાનું પ્રતીક છે. વિદેશ મંત્રાલયે સોશિયલ મીડિયા પર આ પ્રવાસને ભારત માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ગણાવતા ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કર્યું છે. આ પ્રવાસ એવા સમયે થઈ રહ્યો છે જ્યારે વૈશ્વિક રાજકારણ અને અર્થશાસ્ત્રમાં મોટા ફેરફારો આવી રહ્યા છે, અને આવી સ્થિતિમાં ભારત-જાપાનની વધતી જતી નિકટતા વિશ્વ માટે એક મોટો સંદેશ છે.
રોકાણનો વરસાદ: ૧૨.૫ અબજ ડોલરનો સંકલ્પ
આ શિખર સંમેલનના સૌથી ચર્ચિત અને મહત્વપૂર્ણ સમાચાર ૧૨.૫ અબજ ડોલરના భారీ રોકાણના છે. ૧૬મા ભારત-જાપાન વાર્ષિક શિખર સંમેલન દરમિયાન લગભગ ૧૨૦ મોટા સહયોગ કરાર પર હસ્તાક્ષર થવાની અપેક્ષા છે. આ રોકાણ માત્ર ભારતીય બજાર માટે એક મોટું પ્રોત્સાહન નથી, પરંતુ ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ના સ્વપ્નને સાકાર કરવાની દિશામાં એક ક્રાંતિકારી પગલું છે.
જાપાનના વડાપ્રધાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ પ્રવાસ દરમિયાન ‘જાપાન-ભારત જોઈન્ટ ઈકોનોમિક ફોરમ’નું આયોજન કરવામાં આવશે, જેમાં ૧૫૦થી વધુ જાપાની કંપનીઓ અને મોટા વ્યાવસાયિક સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓ ભાગ લેશે. આ ફોરમ પ્રાઈવેટ સેક્ટર વચ્ચે તાલમેલ વધારવા માટે એક મંચ બનશે, જેનાથી નવીનતા (Innovation) અને ટેકનોલોજીનું આદાન-પ્રદાન વધુ સુગમ બનશે.
સહયોગના ત્રણ મુખ્ય સ્તંભ
ટોક્યોથી રવાના થતી વખતે સાને તાકાઇચીએ ભારત સાથે સહયોગના ત્રણ મુખ્ય ક્ષેત્રોને રેખાંકિત કર્યા હતા, જે આવનારા સમયમાં બંને દેશોની પ્રાથમિકતાઓને નક્કી કરશે:
૧. વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી: બદલાતા આંતરરાષ્ટ્રીય સંજોગોમાં બંને દેશોની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવી.
૨. આર્થિક સુરક્ષા: સપ્લાય ચેઈનને સુરક્ષિત બનાવવી અને આર્થિક મોરચે એકબીજાના પૂરક તરીકે ઉભરી આવવું.
૩. રોકાણ અને નવીનતા: વ્યાપારી સંબંધોનો વિસ્તાર કરવો અને ભવિષ્યની ટેકનોલોજીમાં સાથે મળીને રોકાણ કરવું.
હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં શાંતિની ભૂમિકા
આર્થિક મોરચા ઉપરાંત, ભારત અને જાપાનની જવાબદારી હિંદ-પ્રશાંત (Indo-Pacific) ક્ષેત્રમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવાની પણ છે. વડાપ્રધાન તાકાઇચીએ કહ્યું છે કે ‘ફ્રી એન્ડ ઓપન ઈન્ડો-પેસિફિક’ (AFOIP) ના વિઝનને જમીન પર ઉતારવું તેમની પ્રાથમિકતા છે. તેમણે વડાપ્રધાન મોદી સાથે આ વિષય પર વિગતવાર ચર્ચા કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે, જે દર્શાવે છે કે બંને દેશો માત્ર આર્થિક હિતો માટે જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક શાંતિ માટે પણ એકબીજા સાથે ખભેથી ખભા મિલાવીને ઉભા છે.
એક મજબૂત અર્થતંત્ર તરફ
વડાપ્રધાન મોદી અને વડાપ્રધાન તાકાઇચીની આ બેઠક નિશ્ચિતપણે ભારત અને જાપાન વચ્ચેના વ્યાપારી અને રાજદ્વારી અવરોધોને દૂર કરશે. જે રીતે ૧૫૦ કંપનીઓ આ સમિટમાં તેમની રુચિ દાખવી રહી છે, તે ભારતીય અર્થતંત્રમાં વૈશ્વિક વિશ્વાસ દર્શાવે છે. આ ભાગીદારી આવનારા વર્ષોમાં રોજગારની નવી તકો, ટેકનોલોજીનું હસ્તાંતરણ અને માળખાકીય સુવિધાઓના વિકાસમાં સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે.
ભારત અને જાપાન વચ્ચેની આ ‘મિત્રતા’ હવે એક મોટા ‘ભાગીદાર’માં બદલાઈ રહી છે, જે માત્ર એશિયા માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ માટે એક સંતુલિત અને સ્થિર શક્તિનું કેન્દ્ર સાબિત થશે. આ શિખર સંમેલન એ વાતનો પુરાવો છે કે જ્યારે બે મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ એકસાથે મળીને આગળ વધે છે, ત્યારે માત્ર તેઓ જ સમૃદ્ધ નથી થતી, પરંતુ સમગ્ર ક્ષેત્રમાં વિકાસનો એક નવો સૂર્યોદય થાય છે.
