અમેરિકાએ ફરી હિંમત કરી તો પરિણામ ભયાનક હશે” – ઈરાની વિદેશ મંત્રીની સ્પષ્ટ ચેતવણી
મધ્ય પૂર્વના રાજકારણ પર ફરી એકવાર યુદ્ધના ઘેરા વાદળો ઘેરાઈ રહ્યા છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શબ્દયુદ્ધ અને વધતા તણાવ ખતરનાક સ્તરે પહોંચી ગયા છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના તાજેતરના નિવેદનો બાદ, ઈરાને ફરી એકવાર વિશ્વ સમક્ષ પોતાનું આક્રમક અને મક્કમ વલણ દર્શાવ્યું છે. તેહરાને અમેરિકાને કડક ચેતવણી આપી છે: જો અમેરિકન સૈન્ય ઈરાની લક્ષ્યો પર બીજો હુમલો કરશે, તો તેના પરિણામો વિનાશક હશે, અને ઈરાન કલ્પના બહારનો વિનાશક લશ્કરી જવાબ આપશે.
ટ્રમ્પની ધમકી બાદ ઈરાનનો પલટવાર
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના તે હાલના નિવેદન પછી ઝડપથી બદલાયો છે, જેમાં ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે તેહેરાન સાથે કોઈ સમજૂતી કે કूटનીતિને લઈને તેમનો વિશ્વાસ સતત ઓછો થઈ રહ્યો છે. ટ્રમ્પે અહીં સુધી ધમકી આપી હતી કે જો જરૂર પડશે, તો અમેરિકા ઈરાન પર વધુ મોટા અને સખત હુમલાઓ કરવાથી પાછળ નહીં હટે.
ટ્રમ્પના આ આક્રમક વલણના જવાબમાં ઈરાને પણ હવે પોતાની કમર કસી લીધી છે. ઈરાની વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાગચીએ સ્થિતિની ગંભીરતાને પારખીને કૂટનીતિક મોરચે હલચલ તેજ કરી દીધી છે. અરાગચીએ ક્ષેત્રના પ્રમુખ દેશો—પાકિસ્તાન, તુર્કી અને સાઉદી અરેબિયાના શીર્ષ અધિકારીઓ તેમજ મંત્રીઓ સાથે અલગ-અલગ ફોન પર લાંબી અને મહત્વપૂર્ણ વાતચીત કરી છે. આ દરમિયાન તેમણે અમેરિકાની ધમકીઓ અને ક્ષેત્રમાં વધી રહેલા તણાવ પર ઈરાનનું કડક વલણ સાફ કરી દીધું છે.
પાકિસ્તાની સેના પ્રમુખ અને તુર્કીના વિદેશ મંત્રીને આપી જાણકારી
ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાગચીએ પોતાના સત્તાવાર ટેલિગ્રામ એકાઉન્ટ દ્વારા આ વાતની જાણકારી શેર કરી કે તેમણે પાકિસ્તાનના સેના પ્રમુખ (COAS) જનરલ આસિમ મુનીર અને તુર્કીના વિદેશ મંત્રી હાકન ફિદાન સાથે અલગ-અલગ ફોન કૉલ પર ગંભીર ચર્ચા કરી છે.
અરાગચીએ પાકિસ્તાની અને તુર્કી અધિકારીઓને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે ઈરાન પોતાની સાર્વભૌમત્વ અને સુરક્ષા સાથે કોઈપણ કિંમતે સમજૂતી નહીં કરે. જો અમેરિકા તરફથી કોઈપણ પ્રકારની “આક્રમકતા” અથવા દુસાહસ બતાવવામાં આવે છે, તો ઈરાન તેનો કડક અને નિર્ણાયક જવાબ આપવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે. આ ઉપરાંત, તેમણે અમેરિકાના અસ્થિર કરવાવાળા પગલાં અને ક્ષેત્રમાં સતત વધી રહેલા સુરક્ષા જોખમોના ગંભીર પરિણામો પર પણ ખુલીને ચર્ચા કરી.
સાઉદી અરેબિયાને પણ આપી કડક ચેતવણી
માત્ર પાકિસ્તાન અને તુર્કી જ નહીં, પરંતુ ઈરાની વિદેશ મંત્રીએ સાઉદી અરેબિયાના વિદેશ મંત્રી પ્રિન્સ ફૈસલ બિન ફરહાન સાથે પણ વાતચીત કરી. આ દરમિયાન અરાગચીએ સાઉદી નેતૃત્વને ચેતવ્યું કે જો અમેરિકા કે ઇઝરાયેલ તરફથી ઈરાન પર કોઈ સૈન્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે, અથવા તો ક્ષેત્રનો કોઈપણ અન્ય દેશ આ પ્રકારના અભિયાનોમાં પ્રત્યક્ષ કે અપ્રત્યક્ષ રૂપે સામેલ થાય છે, તો તેહેરાન તરફથી તેનો પણ યોગ્ય અને કડક જવાબ આપવામાં આવશે. ઈરાનના આ સંદેશથી સ્પષ્ટ છે કે તે પોતાના પાડોશી દેશોને પણ એ સ્પષ્ટ કરવા માંગે છે કે તેઓ આ સંઘર્ષમાં અમેરિકાનો સાથ આપવાથી બચે, અન્યથા તેના ક્ષેત્રીય પરિણામો ખૂબ ખરાબ હોઈ શકે છે.
કુવૈતમાં ડ્રોન હુમલો અને પાડી પાડવાની ઘટના
આ ઉચ્ચ-સ્તરીય કૂટનીતિક હલચલ અને ચેતવણીઓ તે સનસનાટીભરી ઘટનાના થોડા જ કલાકો પછી સામે આવી, જ્યારે કુવૈતની સેનાએ એક મોટો સુરક્ષા અહેવાલ જારી કર્યો હતો. કુવૈતના સૈન્ય અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે તેમણે ઈરાન તરફથી અનેક મહત્વપૂર્ણ ઠિકાણો તરફ મોકલવામાં આવેલા દુશ્મન ડ્રોન્સને પોતાની રક્ષા પ્રણાલી દ્વારા હવામાં જ રોકીને નષ્ટ કરી દીધા છે.
જોકે કુવૈતના એર ડિફેન્સ સિસ્ટમે આ ડ્રોન્સને તોડી પાડ્યા, પરંતુ આકાશમાં થયેલા આ સંઘર્ષ દરમિયાન પડેલા કાટમાળથી ઉત્તર કુવૈતમાં એક સરકારી ઇમારત અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ બુબિયન ટાપુ પર સામાન્ય નાગરિકોની સંપત્તિને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું છે. સદનસીબ એ રહી કે આ ઘટનામાં કોઈપણ સામાન્ય નાગરિકના જાનહાનિ કે ગંભીર રીતે ઘાયલ હોવાના કોઈ સમાચાર આવ્યા નથી, પરંતુ આ હુમલાએ ખાડી દેશોની રાતોની ઊંઘ ચોક્કસ ઉડાડી દીધી છે.
શું મધ્ય પૂર્વ એક મોટા યુદ્ધ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે?
ઈરાન તરફથી આવેલી આ સખત ચેતવણી અને કુવૈતમાં થયેલી ડ્રોન ગતિવિધિઓએ સમગ્ર મિડિલ ઇસ્ટના ધબકારા વધારી દીધા છે. એક તરફ અમેરિકા સતત તેહેરાન પર દબાણ બનાવવા માટે સૈન્ય વિકલ્પોની વાત કરી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ ઈરાન પણ એ સાબિત કરવામાં લાગેલું છે કે તે કોઈપણ દબાણ સામે ઝૂકવા તૈયાર નથી.
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો આગામી દિવસોમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે કૂટનીતિક વાતચીત દ્વારા આ તણાવ ઓછો કરવામાં નહીં આવે, તો આખો પ્રદેશ એક વિકરાળ અને અનિયંત્રિત મહાયુદ્ધની ચપેટમાં આવી શકે છે. હાલમાં પાકિસ્તાન, તુર્કી અને સાઉદી અરેબિયા જેવા દેશોની ભૂમિકા આ સંકટને ટાળવામાં કેટલી કારગર સાબિત થાય છે, તે જોવાનું રહેશે. સમગ્ર દુનિયાની નજર હવે વ્હાઇટ હાઉસ અને તેહેરાનના આગામી પગલાં પર ટકેલી છે.