જાવેદ અખ્તરે રામ પર શું કહ્યું કે મચી ગયો હોબાળો? મૌલાના સાજિદ રશીદીએ આપી નામ બદલવાની સલાહ!
બોલિવૂડના જાણીતા ગીતકાર, પટકથા લેખક અને પોતાના બેબાક નિવેદનો માટે જાણીતા જાવેદ અખ્તર ફરી એકવાર નવા વિવાદમાં સપડાયા છે. તાજેતરમાં તેમણે ભગવાન રામને ભારતીય સંસ્કૃતિની જીવનશૈલી ગણાવતા કહ્યું હતું કે ધર્મ ભલે ગમે તે હોય, પરંતુ દરેક ભારતીયના લોહીમાં રામ વસેલા છે. ફિલ્મ ‘રામાયણ’ અને શાહરૂખ ખાન અભિનીત ફિલ્મ ‘સ્વદેસ’ ના એક ગીત અંગે વાત કરતી વખતે તેમણે આપેલા આ નિવેદનથી દેશના ધાર્મિક અને રાજકીય વર્તુળોમાં ભારે ખળભળાટ મચી ગયો છે.
જાવેદ અખ્તરના આ નિવેદન પર ઓલ ઈન્ડિયા ઈમામ એસોસિએશન (AIAA) ના પ્રમુખ મૌલાના સાજિદ રશીદીએ અત્યંત તીખી પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેમણે અખ્તરના ઈરાદાઓ પર સવાલ ઉઠાવતા કટાક્ષમાં ત્યાં સુધી કહી દીધું કે જો તેમને આટલી જ શ્રદ્ધા હોય, તો તેમણે પોતાનું નામ બદલીને ‘રામ પાલ’ રાખી લેવું જોઈએ.

શું કહ્યું હતું જાવેદ અખ્તરે જેના પર મચ્યો છે આટલો હોબાળો?
પોતાની વાત રજૂ કરતી વખતે જાવેદ અખ્તરે ફિલ્મ ‘સ્વદેસ’ માટે પોતે લખેલા પ્રખ્યાત ગીત “પલ પલ હૈ ભારી” ની પંક્તિઓ “મન સે રાવણ જો નિકાલે, રામ ઉસકે મન મેં હૈ” નો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે સમજાવ્યું કે રામનો વિચાર કોઈ એક ધાર્મિક ઓળખ પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ તે તેનાથી ઘણો ઉપર છે.
જાવેદ અખ્તરે કહ્યું હતું કે, “રામ માત્ર કોઈ એક વ્યક્તિ વિશે નથી; રામ એક નૈતિકતા (Morality) છે. રામ એ જીવન જીવવાની એક પદ્ધતિ છે. રામ એ ચોક્કસ સૌંદર્યશાસ્ત્ર અને આદર્શોનું પ્રતીક છે.” ભગવાન રામના સાંસ્કૃતિક મહત્વ પર ભાર મૂકતા આ પીઢ ગીતકારે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, “રામ દરેક ભારતીયના લોહીમાં છે, પછી ભલે તે કોઈ પણ ધર્મનું પાલન કરતા હોય. તેઓ આપણી જીવનશૈલીનો અભિન્ન હિસ્સો છે.”
મૌલાના સાજિદ રશીદીનો પલટવાર: ‘આ બધું ગીતો વેચવાનો ધંધો છે’
જોકે, જાવેદ અખ્તરના આ વિચારો મૌલાના સાજિદ રશીદીને બિલકુલ પસંદ આવ્યા નથી. તેમણે અખ્તર પર વ્યાપારી ફાયદા માટે આવા નિવેદનો આપવાનો ગંભીર આરોપ લગાવ્યો છે. જાવેદ અખ્તર જાહેર મંચો પર પોતાને નાસ્તિક (Atheist) ગણાવતા આવ્યા છે, ત્યારે તેમના આ નવા નિવેદન પર સવાલ ઉઠાવતા AIAA ના વડાએ કહ્યું કે, “જાવેદ અખ્તર એક બિઝનેસમેન છે. બોલિવૂડમાં તેમના ગીતો વેચાય છે; જો તેઓ આવા નિવેદનો નહીં આપે, તો તેમના ગીતો કોણ ખરીદશે?”
રશીદીએ વધુમાં દાવો કર્યો હતો કે અખ્તરે ભૂતકાળમાં અનેકવાર જાહેરમાં કહ્યું છે કે તેઓ નાસ્તિક છે અને કોઈ પણ ધર્મમાં માનતા નથી. ગીતકાર પર કટાક્ષ કરતા મૌલાનાએ કહ્યું કે, “છતાં, આ જ નાસ્તિક વ્યક્તિ હવે રામમાં આટલી બધી શ્રદ્ધા બતાવી રહ્યા છે. તેથી, મારી પાસે તેમના માટે એક સલાહ છે: તમે તમારું નામ જાવેદ અખ્તરથી બદલીને ‘રામ પાલ’ રાખી લો. તે તમારા માટે વધુ યોગ્ય રહેશે, અને દેશની ૮૦ ટકા હિન્દુ વસ્તી પણ તમને પૂરતું માન અને સન્માન આપશે.”

‘બે હોડીઓ પર સવારી કરવી યોગ્ય નથી’: મુસ્લિમ નેતાના આકરા પ્રહારો
મૌલાના રશીદી આટલેથી જ અટક્યા ન હતા, તેમણે અખ્તરની વૈચારિક સ્પષ્ટતા પર પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે, “તમારે ખરેખર એક સ્પષ્ટ અને સીધું વલણ અપનાવવું જોઈએ, જેથી તે પક્ષના લોકો તમને સાચા દિલથી સન્માન આપી શકે.” તેમણે એવો પણ આક્ષેપ કર્યો હતો કે જાવેદ અખ્તરનો સમગ્ર પરિવાર ફિલ્મ ઉદ્યોગના વિવિધ પાસાઓ જેમ કે નિર્માણ (પ્રોડક્શન), લેખન અને ગીતલેખન સાથે જોડાયેલો છે.
“જો તેઓ એકબીજાના કામના વખાણ નહીં કરે, તો તેમનો ધંધો કેવી રીતે ચાલશે? આ જ આખી વાતનો સાર છે,” તેમ રશીદીએ ઉમેર્યું હતું. પોતાની ધાર્મિક ઓળખ પર ગર્વ વ્યક્ત કરતા તેમણે કહ્યું કે, “હું એક મુસ્લિમ છું; મને તેનો ગર્વ છે, અને હું એક સન્માનજનક જીવન જીવી રહ્યો છું.” તેમણે અખ્તર પર બંને પક્ષોને ખુશ રાખવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ લગાવતા કહ્યું કે, “તેઓ એકસાથે બે હોડીઓ પર પગ રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, અને મને નથી લાગતું કે આ યોગ્ય છે.”
રાજકીય પ્રતિક્રિયા: સમાજવાદી પાર્ટીના સાંસદ રાજીવ રાયે શું કહ્યું?
જાવેદ અખ્તર અને મૌલાના રશીદી વચ્ચેના આ શાબ્દિક યુદ્ધમાં હવે રાજકારણની પણ એન્ટ્રી થઈ છે. સમાજવાદી પાર્ટી (SP) ના સાંસદ રાજીવ રાયે આ સમગ્ર વિવાદ પર ખૂબ જ સંતુલિત પ્રતિક્રિયા આપી છે. દિલ્હીમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા રાયે જણાવ્યું હતું કે રામાયણ નિઃશંકપણે હિન્દુઓ માટે એક પવિત્ર ગ્રંથ છે, પરંતુ તેની સાથે જ તેમણે એ વાત પણ સ્વીકારી હતી કે દરેક વ્યક્તિનો કોઈ પણ વિષય પ્રત્યે જોવાનો દ્રષ્ટિકોણ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે.
સાંસદ રાજીવ રાયે કહ્યું કે, “રામાયણ ચોક્કસપણે અમારા માટે એક પવિત્ર ગ્રંથ છે. કેટલાક લોકોને તેના અમુક ભાગો સામે વાંધો કે સવાલ હોઈ શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, કોઈ પૂછી શકે છે કે સીતાજીને વનવાસ કેમ મોકલવામાં આવ્યા હતા. દરેક વ્યક્તિની વિચારવાની પોતાની રીત હોય છે અને દરેકને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનો અધિકાર છે; આ બાબતે હું શું ટિપ્પણી કરી શકું?”
એક તરફ જ્યાં જાવેદ અખ્તર ભગવાન રામને ભારતીય સંસ્કૃતિ અને નૈતિકતાનું પ્રતીક ગણાવી રહ્યા છે, ત્યાં બીજી તરફ તેમના જૂના નિવેદનો અને નાસ્તિક હોવાની છબીને આગળ ધરીને ધાર્મિક નેતાઓ તેમને ઘેરી રહ્યા છે. આ સમગ્ર વિવાદે ફરી એકવાર કલાકારોની અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા અને ધાર્મિક આસ્થા વચ્ચેની સંવેદનશીલ ચર્ચાને હવા આપી છે.
