“અંડરવેઇટ” થી “ન્યૂટ્રલ”: વિદેશી રોકાણકારો કેમ અચાનક ભારતીય IT શેરો તરફ વળ્યા?
છેલ્લા એક વર્ષથી વૈશ્વિક શેરબજારોમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના નામે જે મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો, તેનો ઉત્સાહ હવે ધીમે ધીમે ઓછો થઈ રહ્યો છે. વિદેશી રોકાણકારો (FPIs) હવે AI પાછળ થઈ રહેલા અબજો ડોલરના ખર્ચ અને તેનાથી મળતા વાસ્તવિક વળતર પર સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે. આ બદલાતા ગ્લોબલ ટ્રેન્ડ વચ્ચે પ્રખ્યાત બ્રોકરેજ ફર્મ જેફરીઝે (Jefferies) ભારતીય શેરબજાર અને ખાસ કરીને આઈટી સેક્ટર પ્રત્યે પોતાનો દૃષ્ટિકોણ બદલ્યો છે.
જેફરીઝે ૫૦ થી વધુ વિદેશી રોકાણકારો સાથેની બેઠક બાદ ભારતીય આઈટી ક્ષેત્ર પર પોતાનું રેટિંગ ‘અંડરવેઇટ’ (Underweight) થી વધારીને ‘ન્યૂટ્રલ’ (Neutral) કરી દીધું છે. એટલું જ નહીં, તેમણે પોતાના મોડેલ પોર્ટફોલિયોમાં દેશની અગ્રણી આઈટી કંપની ઇન્ફોસિસ (Infosys) નો સમાવેશ કર્યો છે અને ‘કોફોર્જ’ (Coforge) નો વજન (Weightage) પણ વધાર્યો છે.
ગ્લોબલ AI ટ્રેડમાં શા માટે ઓસરી રહ્યો છે ઉત્સાહ?
જેફરીઝના રિપોર્ટ અનુસાર, વૈશ્વિક સ્તરે AI પાછળ થતા જંગી કેપેક્સ (Capex) સામે યોગ્ય રિટર્ન મળશે કે નહીં તે અંગે રોકાણકારોમાં ભારે શંકા ઊભી થઈ છે.
-
ચિપ અને ટેક શેરોમાં કડાકો: સાઉથ કોરિયાનો MSCI કોરિયા ઇન્ડેક્સ જૂનના તેના ઉચ્ચ સ્તરથી લગભગ ૩૦% જેટલો ગગડી ગયો છે. સેમસંગ અને એસકે હાઇનિક્સ જેવી મેમરી-ચિપ બનાવતી કંપનીઓ, જે AI બૂમની સૌથી મોટી લાભાર્થી હતી, તેમના શેરોમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી છે.
-
ટોકન પ્રાઇસમાં ઘટાડો: ભલે AI નો વપરાશ વધી રહ્યો હોય, પરંતુ પ્રોસેસિંગ માટેના ‘ટોકન ભાવ’ તેમના ઉચ્ચ સ્તરથી આશરે ૨૫% જેટલા ઘટી ગયા છે.
-
બોન્ડ સ્પ્રેડ અને ધિરાણ ખર્ચ: વિશ્વની મોટી હાઇપરસ્કેલર કંપનીઓ દ્વારા લેવામાં આવતી લોન પર બોન્ડ સ્પ્રેડ વધ્યો છે. આ દર્શાવે છે કે ક્રેડિટ માર્કેટ પણ હવે AI માટે થતા અંધાધૂંધ રોકાણોને શંકાની નજરે જોઈ રહ્યું છે.
આ તમામ પરિબળોના કારણે રોકાણકારો હવે માત્ર વાતો પર નહીં, પણ AI માંથી કંપનીઓને ખરેખર કેટલી કમાણી થાય છે તેના પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે.
વિદેશી રોકાણકારોનું ભારત તરફ પુનઃઆગમન
છેલ્લા એક વર્ષમાં જ્યારે ગ્લોબલ AI શેરોમાં નાણાં વહી રહ્યા હતા, ત્યારે વિદેશી રોકાણકારોએ ભારતીય બજારમાંથી પોતાના પૈસા પાછા ખેંચી લીધા હતા. એક ડર એવો પણ હતો કે AI ના આવવાથી ભારતનો આઈટી અને સર્વિસ ઉદ્યોગ નાશ પામશે.
પરંતુ હવે પાસો પલટાઈ રહ્યો છે. ગ્લોબલ AI ટ્રેડ ધીમો પડતાં વિદેશી રોકાણકારો ફરીથી ભારત તરફ વળી રહ્યા છે. છેલ્લા પાંચ સપ્તાહમાં વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારોએ ભારતીય ઇક્વિટી માર્કેટમાં ૩ અબજ યુએસ ડોલરનું શુદ્ધ રોકાણ કર્યું છે. આ અગાઉના ચાર મહિના દરમિયાન થયેલા ૨૯ અબજ ડોલરના જંગી ઉપાડ સામે એક સકારાત્મક સુધારો દર્શાવે છે.
IT સેક્ટર માટે તાત્કાલિક રાહત: ‘ટેક્ટિકલ અપગ્રેડ’
આઈટી ક્ષેત્રે વિતેલા બે વર્ષમાં ભારે નેગેટિવ વાતાવરણ સહન કર્યું છે, પરંતુ જેફરીઝનું માનવું છે કે હવે ખરાબ સમય પૂરો થઈ રહ્યો છે અને આ ક્ષેત્રમાં તાત્કાલિક (Tactical) સુધારાનો અવસર છે.
| વિગત | વર્તમાન પરિસ્થિતિ / આંકડો |
| Nifty IT ઇન્ડેક્સમાં ઘટાડો | ડિસેમ્બર ૨૦૨૪ ના પીકથી ૩૮% નો ઘટાડો |
| મુખ્ય કંપનીઓ (TCS, Infosys, HCLTech, Wipro) | ૨ વર્ષના ઉચ્ચ સ્તરથી ૩૫% થી ૫૦% નીચે |
| સેક્ટરનું વેલ્યુએશન (1-Yr Forward P/E) | ૧૬.૧x (૧૦ વર્ષની સરેરાશ ૨૧.૩x થી નીચે) |
| અપેક્ષિત રેવન્યુ ગ્રોથ (FY28 સુધી) | સિંગલ ડિજિટ (Low-to-mid single digits) |
રિપોર્ટ અનુસાર, ખરાબ સમાચાર આવ્યા પછી પણ હવે આઈટી શેરોમાં મોટો ઘટાડો થતો નથી. આ બાબત સંકેત આપે છે કે સેક્ટરે તેનું તળિયું (Tactical Bottom) બનાવી લીધું છે. વધુમાં, સેક્ટરનું વેલ્યુએશન તેના ૧૦ વર્ષના સરેરાશ હિસ્ટોરિકલ લેવલ કરતાં ઘણું સસ્તું થઈ ગયું હોવાથી હવે જોખમ ઓછું અને વળતરની શક્યતા વધુ છે.
ભારતનું પ્રીમિયમ વેલ્યુએશન અને કમાણીનો આશાસ્પદ દૃષ્ટિકોણ
અન્ય ઉભરતા બજારો (Emerging Markets) ની સરખામણીએ ભારતીય શેરબજાર હંમેશાં પ્રીમિયમ એટલે કે મોંઘા વેલ્યુએશન પર ટ્રેડ કરે છે. હાલમાં MSCI ઇન્ડિયા ૧-ઇયર ફોરવર્ડ કમાણીના ૨૦ ગણા (20x) પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે, જે અન્ય દેશો કરતાં ૯૨% પ્રીમિયમ દર્શાવે છે.
જોકે, જેફરીઝે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો AI બૂમનો સૌથી વધુ લાભ લેનારી માત્ર ત્રણ કંપનીઓને (Samsung, SK Hynix, TSMC) બાકાત રાખવામાં આવે, તો ભારતનું પ્રીમિયમ વેલ્યુએશન તેની ઐતિહાસિક સરેરાશની આસપાસ જ છે. દેશમાં કંપનીઓની કમાણી (Earnings Outlook) સુધરી રહી હોવાના કારણે આ મોંઘું વેલ્યુએશન પણ વ્યાજબી ઠરે છે.
