શેરબજારના ઉતાર-ચઢાવથી છો પરેશાન? પોસ્ટ ઓફિસ MIS સ્કીમમાં એકવાર પૈસા રોકી આજીવન મેળવો દર મહિને વ્યાજ!
શેરબજારના ઉતાર-ચઢાવ અને અસ્થિરતાના સમયમાં પોતાના હાર્ડ-અર્ન્ડ મની (મહેનતની કમાણી) નું ક્યાં રોકાણ કરવું તે દરેક સામાન્ય રોકાણકાર માટે એક મોટો કોયડો હોય છે. શેરબજારમાં રોકાણ ઊંચું રિટર્ન ચોક્કસ આપી શકે છે, પરંતુ તેની સાથે જોખમ પણ એટલું જ રહેલું હોય છે. આવી સ્થિતિમાં જો તમે સુરક્ષિત અને જોખમમુક્ત રોકાણનો માર્ગ શોધી રહ્યા છો, તો ભારતીય ડાક વિભાગ (India Post) ની એક અત્યંત લોકપ્રિય અને શાનદાર બચત યોજના તમારા માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.
આ યોજનાનું નામ છે પોસ્ટ ઓફિસ મંથલી ઈનકમ સ્કીમ (Post Office MIS Scheme). આ યોજનાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તેમાં તમારે માત્ર એક જ વાર એકમટી રકમ (Lump sum) રોકવાની રહે છે અને ત્યારબાદ તમને દર મહિને નિયમિત વ્યાજ પેટે એક નિશ્ચિત આવક મળતી રહે છે.
પોસ્ટ ઓફિસ MIS યોજના શું છે અને કેટલું વ્યાજ મળે છે?
પોસ્ટ ઓફિસ મંથલી ઈનકમ સ્કીમ એ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સંચાલિત એક સરકારી સ્મોલ સેવિંગ્સ યોજના છે. આ સંપૂર્ણપણે રિસ્ક-ફ્રી (જોખમમુક્ત) સ્કીમ છે, જેનો અર્થ એ થાય છે કે તમારા રોકેલા નાણાં ૧૦૦% સુરક્ષિત રહે છે અને તેના પર મળતું વ્યાજ પણ સરકાર દ્વારા દર મહિને ગેરંટી સાથે ચૂકવવામાં આવે છે.
ઈન્ડિયા પોસ્ટની સત્તાવાર વેબસાઈટ પર આપેલી તાજેતરની માહિતી મુજબ, આ યોજના હેઠળ રોકાણકારોને વાર્ષિક ૭.૪ ટકા (7.4%) ના દરે આકર્ષક વ્યાજ આપવામાં આવે છે. આ યોજનામાં રોકાણની મુદત ૫ વર્ષની હોય છે.
રોકાણ માટેની મર્યાદા: સિંગલ અને જોઈન્ટ એકાઉન્ટ
પોસ્ટ ઓફિસ આ યોજના હેઠળ રોકાણકારોને તેમની જરૂરિયાત મુજબ ખાતું ખોલાવવાની સુવિધા આપે છે. તમે આ યોજનામાં ઓછામાં ઓછા રૂ. ૧,૦૦૦ થી રોકાણની શરૂઆત કરી શકો છો.
સિંગલ એકાઉન્ટ (Single Account): જો તમે એકલા પોતાના નામે ખાતું ખોલાવો છો, તો તમે વધુમાં વધુ રૂ. ૯ લાખ સુધીનું રોકાણ કરી શકો છો.
જોઈન્ટ એકાઉન્ટ (Joint Account): જો તમે પતિ-પત્ની કે પરિવારના અન્ય સભ્ય સાથે મળીને જોઈન્ટ ખાતું ખોલાવો છો, તો મહત્તમ રોકાણ મર્યાદા વધીને રૂ. ૧૫ લાખ થઈ જાય છે.
રૂ. ૧૫ લાખના રોકાણ પર દર મહિને કેટલી થશે કમાણી? (સચોટ ગણતરી)
ચાલો એક વ્યવહારુ ઉદાહરણ દ્વારા સમજીએ કે આ યોજનામાંથી તમને દર મહિને કે વર્ષે કેટલી આવક થઈ શકે છે:
માની લો કે તમે તમારા પરિવારના સભ્ય સાથે મળીને પોસ્ટ ઓફિસમાં એક જોઈન્ટ એકાઉન્ટ ખોલાવ્યું અને તેમાં મહત્તમ મર્યાદા મુજબ રૂ. ૧૫ લાખ નું એકસાથે રોકાણ કરી દીધું.
૭.૪% ના વાર્ષિક વ્યાજ દર મુજબ, ૧૫ લાખ રૂપિયા પર એક વર્ષનું કુલ વ્યાજ રૂ. ૧,૧૧,૦૦૦ થાય છે.
જો આ વાર્ષિક વ્યાજને ૧૨ મહિનામાં વિભાજિત કરવામાં આવે, તો તમને દર મહિને રૂ. ૯,૨૫૦ નું વ્યાજ સીધું તમારા ખાતામાં મળશે.
આનો અર્થ એ થયો કે એકવાર ૧૫ લાખ રૂપિયા રોક્યા પછી તમને આગામી ૫ વર્ષ સુધી દર મહિને રૂ. ૯,૨૫૦ ની ગેરંટીડ આવક મળતી રહેશે, અને ૫ વર્ષ પૂરા થયા બાદ તમારી મૂળ ૧૫ લાખની રકમ પણ તમને પરત મળી જશે.
મુદત પહેલાં ખાતું બંધ કરવાના નિયમો: આ ૩ બાબતો ખાસ જાણો
પોસ્ટ ઓફિસ મંથલી ઈનકમ સ્કીમમાં ૫ વર્ષનો લોક-ઈન પિરિયડ હોય છે, પરંતુ જો રોકાણકારને ઈમરજન્સીમાં પૈસાની જરૂર પડે, તો ખાતું વહેલું બંધ કરવા માટે અમુક ચોક્કસ નિયમો અને પેનલ્ટી નક્કી કરવામાં આવી છે:
૧. પ્રથમ વર્ષમાં લોક-ઈન: ખાતું ખોલાવ્યાની તારીખથી લઈને ૧ વર્ષ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી તમે આ એકાઉન્ટ કોઈ પણ સંજોગોમાં બંધ કરાવી શકતા નથી.
૨. ૧ થી ૩ વર્ષની વચ્ચે ખાતું બંધ કરવા પર: જો તમે ખાતું ખોલ્યાના ૧ વર્ષ પછી પણ ૩ વર્ષ પૂરા થતાં પહેલાં ખાતું બંધ કરો છો, તો તમે જમા કરેલી મૂળ રકમમાંથી ૨ ટકા (2%) રકમ કાપી લેવામાં આવશે અને બાકીના પૈસા પરત મળશે.
૩. ૩ થી ૫ વર્ષની વચ્ચે ખાતું બંધ કરવા પર: જો તમે ૩ વર્ષ પૂર્ણ થયા પછી અને ૫ વર્ષની મુદત પૂરી થતાં પહેલાં ખાતું બંધ કરાવશો, તો મૂળ રકમમાંથી ૧ ટકો (1%) રકમ કાપીને બાકીના નાણાં પરત કરવામાં આવશે.
