કપરાડાના ખરેડી ગામે ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતીની વ્યવહારુ તાલીમ, દેશી ગાય આધારિત ખેતી પર ભાર

વલસાડ જિલ્લાના ખેડૂતોને ગોબર અને ગૌમૂત્ર આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતીની વિસ્તૃત સમજ

વલસાડ જિલ્લાના કપરાડા તાલુકાના ખરેડી ગામ ખાતે ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતીના વિવિધ આયામોથી માહિતગાર કરવા માટે એક વિશેષ તાલીમ કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. આ તાલીમમાં નિષ્ણાતો દ્વારા રાસાયણિક ખેતી છોડી, ગાય આધારિત ખેતી અપનાવીને કેવી રીતે આત્મનિર્ભર બની શકાય તે અંગે વિસ્તૃત સમજ આપવામાં આવી હતી.

ગાય આધારિત કુદરતી ખાતર અને તેની બનાવટ

કોમ્યુનિટી રિસોર્સ પર્સન કલાવતીબેન અને કૃષિ સખી પૂનમબેન દ્વારા ખેડૂતોને દેશી ગાયના ગોબર અને ગૌમૂત્રના મહત્વ વિશે સમજાવવામાં આવ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું કે ગૌમૂત્ર અને ગોબર એ જમીનને જીવંત રાખવા માટે સૂક્ષ્મ જીવાણુઓ અને પોષક તત્વોનો ખજાનો છે. તાલીમ દરમિયાન નીચે મુજબના ‘ઇનપુટ્સ’ બનાવવાની પદ્ધતિ શીખવવામાં આવી હતી:

• બીજામૃત: વાવણી પહેલાં બીજને પટ આપવા માટે, જેથી બીજ જન્ય રોગો સામે રક્ષણ મળે.

• જીવામૃત: જમીનમાં સૂક્ષ્મ જીવાણુઓની સંખ્યા વધારવા માટેનું સર્વોત્તમ પ્રવાહી ખાતર.

• ઘનજીવામૃત: લાંબા સમય સુધી સંગ્રહ કરી શકાય તેવું સેન્દ્રિય ખાતર.

જમીનનું સ્વાસ્થ્ય અને ખર્ચમાં ઘટાડો

પ્રાકૃતિક ખેતીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ખેડૂતોને બજારમાંથી મોંઘા રાસાયણિક ખાતરો અને જંતુનાશકો ખરીદવામાંથી મુક્તિ અપાવવાનો છે. તાલીમમાં સમજાવવામાં આવ્યું હતું કે:

• ઇનપુટ ખર્ચમાં ઘટાડો: ઘરઆંગણે ઉપલબ્ધ ગાયના અવશેષોમાંથી ખાતર બનાવવાથી ખેતીનો ખર્ચ નહિવત થઈ જાય છે.

• પાક સંરક્ષણ: ગોબર અને ગૌમૂત્ર આધારિત વિવિધ ‘અસ્ત્રો’ (જેમ કે નીમાસ્ત્ર, બ્રહ્માસ્ત્ર) દ્વારા પાકને જીવાતોથી સુરક્ષિત રાખી શકાય છે.

• જમીનની ફળદ્રુપતા: રાસાયણિક મુક્ત ખેતીથી જમીનની જલધારણ શક્તિ વધે છે અને અળસિયા જેવા મિત્ર જીવોની સંખ્યામાં વૃદ્ધિ થાય છે.

તાલીમનો મુખ્ય સંદેશ

ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતીની વૈકલ્પિક પદ્ધતિ અપનાવીને જમીનનું સ્વાસ્થ્ય સુધારવા અને ઝેરમુક્ત ખેત ઉત્પાદનો મેળવવા માટે આહવાન કરવામાં આવ્યું હતું. આ પદ્ધતિથી ખેડૂત પોતે જ પોતાના ખેતરનું ખાતર અને દવા બનાવી શકે છે, જે તેને આર્થિક રીતે સધ્ધર બનાવશે.

વલસાડ ચૂંટણીના શોરમાં દબાયો મૃતાત્માઓનો આક્રંદ: પીએમ મોદીએ શોક વ્યક્ત કર્યો, પણ ગુજરાત મુખ્યમંત્રી પાસે સંવેદના માટે સમય નથી?

ઉમરગામ મામલતદારનો આપઘાત: વહીવટી તંત્રમાં ખળભળાટ અને પ્રશ્નોની હારમાળા