ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદ કેનેડાની સુરક્ષા માટે ગંભીર ખતરો: CSIS ના 2025 ના રિપોર્ટમાં મોટો ખુલાસો
કેનેડા અને ભારત વચ્ચેના સંબંધોમાં છેલ્લા લાંબા સમયથી જે મુદ્દો સૌથી વધુ વિવાદિત રહ્યો છે, તે છે ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદ. અત્યાર સુધી કેનેડા સરકાર આ મુદ્દે નરમ વલણ અપનાવતી હોવાના આક્ષેપો થતા રહ્યા છે, પરંતુ હવે કેનેડાની પોતાની જ પ્રીમિયર ઇન્ટેલિજન્સ એજન્સી, કનેડિયન સિક્યુરિટી ઇન્ટેલિજન્સ સર્વિસ (CSIS) એ તેના 2025 ના વાર્ષિક રિપોર્ટમાં આ અંગે અત્યંત ગંભીર ચેતવણી આપી છે. આ અહેવાલમાં સ્વીકારવામાં આવ્યું છે કે ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદ હવે કેનેડાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે સીધો ખતરો બની ગયો છે.
‘CBKE’ શબ્દનો પ્રથમવાર પ્રયોગ
આ રિપોર્ટની સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે એજન્સીએ પ્રથમ વખત ‘કેનેડા-આધારિત ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદી’ (CBKE) શબ્દનો સત્તાવાર રીતે ઉપયોગ કર્યો છે. એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, આ જૂથો કેનેડાના લોકતાંત્રિક માળખા અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનો ગેરફાયદો ઉઠાવી રહ્યા છે. તેઓ કેનેડાની ધરતી પર બેસીને કટ્ટરપંથી વિચારધારા ફેલાવી રહ્યા છે અને અલગતાવાદી પ્રવૃત્તિઓ માટે મોટા પાયે ફંડ એકત્ર કરી રહ્યા છે.
ગેરકાયદેસર ફંડિંગ અને ગુપ્ત નેટવર્ક
CSIS એ અહેવાલમાં ફંડિંગ નેટવર્ક અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. રિપોર્ટ મુજબ:
લોકોને ગેરમાર્ગે દોરવા: આ નેટવર્ક્સ સામાન્ય લોકોને ભાવનાત્મક રીતે ગેરમાર્ગે દોરીને તેમની પાસેથી પૈસા ઉઘરાવે છે.
હિંસક પ્રવૃત્તિઓમાં વપરાશ: એકત્ર કરાયેલા આ નાણાંનો ઉપયોગ વિદેશોમાં હિંસક અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કરવામાં આવે છે.
સંસ્થાઓમાં ઘૂસણખોરી: એજન્સીએ એ પણ જણાવ્યું છે કે આ જૂથો સાથે જોડાયેલા કેટલાક લોકો સ્થાનિક નાગરિકો અને રાજકીય નેતાઓ સાથે ગાઢ સંબંધો બનાવીને કેનેડાની સંસ્થાઓ સુધી પહોંચ બનાવી રહ્યા છે, જેથી તેઓ પોતાના એજન્ડાને આગળ વધારી શકે.
વિચારધારા અને હિંસા વચ્ચેનો તફાવત
કેનેડાની એજન્સીએ તેના રિપોર્ટમાં એક પાતળી ભેદરેખા પણ સ્પષ્ટ કરી છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ખાલિસ્તાનના સમર્થનમાં શાંતિપૂર્ણ અને અહિંસક પ્રવૃત્તિઓ કરવી એ કેનેડાના કાયદા હેઠળ ગુનો નથી. પરંતુ, જે લોકો હિંસા, આતંકવાદ, હથિયારોની હેરાફેરી કે ગેરકાયદેસર ફંડિંગ સાથે જોડાયેલા છે, તેઓ જ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો છે. એજન્સી હવે આવા લોકો પર કડક નજર રાખી રહી છે.
એર ઈન્ડિયા બ્લાસ્ટનો કાળો ઇતિહાસ
પોતાના દાવાને મજબૂત કરવા માટે CSIS એ 1985 ના એર ઈન્ડિયા બોમ્બ બ્લાસ્ટ (Air India Flight 182) નો ઉલ્લેખ કર્યો છે. આ હુમલામાં 329 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા, જે કેનેડાના ઇતિહાસનો સૌથી મોટો આતંકવાદી હુમલો માનવામાં આવે છે. એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, તે સમયે પણ આવી જ ઉગ્રવાદી વિચારધારા જવાબદાર હતી અને વર્તમાન સમયમાં પણ તે જ પ્રકારનું માનસિક સ્તર ફરીથી સક્રિય થતું દેખાઈ રહ્યું છે, જે કેનેડા માટે ચિંતાનો વિષય છે.
ભારત-કેનેડા સંબંધો પર શું અસર પડશે?
આ રિપોર્ટ એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે ભારત અને કેનેડા વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધો અત્યંત નાજુક તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. 2023 માં તત્કાલીન વડાપ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડોના એક વિવાદાસ્પદ નિવેદન બાદ બંને દેશો વચ્ચે તિરાડ પડી હતી. જોકે, હવે વડાપ્રધાન માર્ક કેરની ના નેતૃત્વમાં કેનેડા ફરીથી ભારત સાથે સંબંધો સુધારવા તરફ આગળ વધી રહ્યું હોય તેમ લાગે છે.
CSIS નો આ રિપોર્ટ સંકેત આપે છે કે કેનેડા હવે ભારતની વર્ષો જૂની ચિંતાઓને ગંભીરતાથી લઈ રહ્યું છે. ભારત લાંબા સમયથી કેનેડાને પુરાવા આપી રહ્યું હતું કે તેની ધરતીનો ઉપયોગ ભારત વિરોધી પ્રવૃત્તિઓ માટે થઈ રહ્યો છે. હવે કેનેડાની પોતાની એજન્સીએ આ વાત સ્વીકારી લેતા, બંને દેશો વચ્ચે આતંકવાદ વિરોધી સહયોગ વધવાની શક્યતા છે.
