વજન ઘટાડવા પાછળ દવાઓનો ખર્ચ બંધ કરો! આ પાંચ આદતોથી મેળવો કાયમી સ્લિમ બોડી
જ્યારે પણ વજન ઘટાડવાની (Weight Loss) વાત આવે છે, ત્યારે આપણા મગજમાં સૌથી પહેલા કડક ડાયેટ પ્લાન, કલાકો સુધી જીમમાં પરસેવો પાડવો અથવા કોઈ શોર્ટકટ રીતો જ યાદ આવે છે. પરંતુ એક વ્યક્તિએ સાબિત કરી બતાવ્યું છે કે, રોજિંદા જીવનની સાદી અને સરળ આદતોમાં ફેરફાર કરીને પણ વજનમાં કાયમી અને ચમત્કારિક ઘટાડો કરી શકાય છે.
કુવર કપૂર નામના એક યુવકે તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર પોતાની ફિટનેસ જર્ની શેર કરી છે, જેમાં તેણે કોઈ પણ પ્રકારના ક્રેશ ડાયેટ વિના ૬૦ કિલોથી વધુ વજન ઘટાડીને પોતાનું આખું જીવન બદલી નાખ્યું છે. કુવરના જણાવ્યા અનુસાર, તેની આ અદભુત સફળતા પાછળ કોઈ અશક્ય લક્ષ્ય નહીં, પરંતુ માત્ર નિયમિતતા (Consistency) જવાબદાર હતી. સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતો પણ માને છે કે વજન ઘટાડવાની પ્રક્રિયા દરેક વ્યક્તિ માટે અલગ હોઈ શકે છે, પરંતુ કુવરની આ પાંચ આદતો વૈજ્ઞાનિક રીતે પણ ખૂબ જ અસરકારક સાબિત થાય છે.
દરેક ભોજનમાં પ્રોટીનને મુખ્ય સ્થાન આપવું
કુવર કપૂરની જીવનશૈલીમાં સૌથી મોટો ફેરફાર તેના આહારમાં પ્રોટીનનું પ્રમાણ વધારવાનો હતો. ભૂતકાળની આદતોને યાદ કરતા તેણે જણાવ્યું કે, “હું પહેલા નાના બાળકની જેમ માત્ર કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ (રોટલી, ભાત, જંક ફૂડ) જ ખાધા કરતો હતો. પરંતુ જેવું મેં મારા દરેક ભોજનમાં પ્રોટીનને મુખ્ય સ્થાન આપવાનું શરૂ કર્યું, કે તરત જ મારી અતિશય ભૂખ શાંત થઈ ગઈ અને રાત્રે કસમયે કંઈક ખાવાની મારી આદત પણ કાયમ માટે ગાયબ થઈ ગઈ.”
બ્રિટિશ ડાયેટિક એસોસિએશન (BDA) ના જણાવ્યા અનુસાર, સંતુલિત આહારમાં પ્રોટીનનો સમાવેશ કરવાથી બિનજરૂરી નાસ્તા (Snacking) કરવાની ઈચ્છા ઘટે છે, સ્નાયુઓ મજબૂત રહે છે અને પેટ લાંબા સમય સુધી ભરેલું લાગે છે. જો કે, નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે માત્ર પ્રોટીન પર નિર્ભર રહેવાને બદલે લીન પ્રોટીનની સાથે લીલા શાકભાજી, ફળો અને આખા અનાજનો પણ આહારમાં સમાવેશ કરવો જોઈએ.
જમ્યા પછી માત્ર ૧૦ મિનિટ ચાલવાનો જાદુ
મોટાભાગના લોકો જમ્યા પછી તરત જ સોફા પર બેસી જાય છે કે પલંગ પર આડા પડે છે, પરંતુ કુવરે એક ખૂબ જ સાદી આદત અપનાવી – જમ્યા પછી વૉકિંગ કરવું. કુવર લખે છે કે, “આ સાંભળવામાં ખૂબ જ સામાન્ય અને કંટાળાજનક લાગે છે, અને કદાચ એટલે જ લોકો તેને નજરઅંદાજ કરે છે. પરંતુ જમ્યા પછીની માત્ર ૧૦ મિનિટની હળવી ચાલ મારૂ પાચન સુધારવામાં અને બ્લડ શુગરને નિયંત્રિત કરવામાં કોઈ પણ વેઇટ લોસ પિલ્સ (દવાઓ) કરતાં વધુ અસરકારક સાબિત થઈ છે.”
અમેરિકન ડાયાબિટીસ એસોસિએશન દ્વારા પ્રકાશિત એક સંશોધન પણ આ વાતને સમર્થન આપે છે કે ભોજન લીધા પછી થોડી મિનિટોનું હળવું શારીરિક શ્રમ લોહીમાં ગ્લુકોઝના સ્તરને ઘટાડે છે અને મેટાબોલિક હેલ્થને ઉત્તમ રાખે છે.
પરિણામ પાછળ ભાગવાને બદલે પ્રગતિ પર નજર રાખવી
ઘણા લોકો રોજ વજન માપતી વખતે એકાદ કિલો વધી જાય તો નિરાશ થઈને ડાયેટ છોડી દે છે. પરંતુ કુવરે વજનના આંકડાને એક અલગ નજરિયાથી જોવાનું શરૂ કર્યું. તેણે રોજ વજન માપવાનું ચાલુ રાખ્યું પણ તે આંકડાથી ડરવાને બદલે લાંબા ગાળાના ટ્રેન્ડ (Trend) ને સમજવા લાગ્યો.
તેણે જણાવ્યું કે, “તમે જે વસ્તુને માપવાનો જ ઈનકાર કરો છો, તેને તમે ક્યારેય બદલી શકતા નથી. મેં દરરોજના આંકડા પર ગુસ્સે થવાનું કે નિરાશ થવાનું બંધ કર્યું અને મહિના દરમિયાન વજન કઈ તરફ જઈ રહ્યું છે તે ટ્રેક કરવાનું શરૂ કર્યું.” હેલ્થ એક્સપર્ટ્સ પણ સહમત છે કે પાણીની માત્રા કે અન્ય કારણોસર રોજ વજનમાં થોડો ઉતાર-ચઢાવ કુદરતી છે, તેથી લાંબા ગાળાની પ્રગતિ જ મહત્વની છે.
છુપી કેલરીઝ (Hidden Calories) ને જીવનમાંથી દૂર કરવી
પોતાના આહારમાં એકદમ મોટો કાપ મૂકવાને બદલે, કુવરે સૌથી પહેલા પ્રવાહી સ્વરૂપે લેવાતી હાઈ-કેલરી વસ્તુઓ બંધ કરી. તેણે કહ્યું, “મને ખબર પણ નહોતી અને હું રોજની ૬૦૦ થી વધુ કેલરી માત્ર પીણાં દ્વારા લેતો હતો—જેમ કે ઘટ્ટ મિલ્કશેક, ખાંડવાળા કોલ્ડ્રિંક્સ અને ગળ્યા ડેઝર્ટ્સ. મેં કોઈ કઠોર ડાયેટિંગ ન કર્યું, માત્ર આ ગળ્યા પીણાં બંધ કરીને તેની જગ્યાએ શૂન્ય કેલરીવાળા પીણાં અને આર્ટિફિશિયલ સ્વીટનરનો મર્યાદિત ઉપયોગ શરૂ કર્યો. આ મારા જીવનની સૌથી સરળ અને મોટી જીત હતી.”
વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) પણ શરીરનું વજન સંતુલિત રાખવા અને ડાયાબિટીસ જેવી બીમારીઓથી બચવા માટે ખાંડયુક્ત પીણાંનો વપરાશ ન્યૂનતમ કરવાની ભારપૂર્વક સલાહ આપે છે.
મોટિવેશન નહીં, પણ ટાઈમ ટેબલ અને નિયમિતતા મહત્વની છે
કુવરની છેલ્લી અને સૌથી મહત્વની આદત હતી જમવાનો એક ચોક્કસ સમય નક્કી કરવો. તેના મતે, “ભોજનમાં નિયમિત સમયપત્રક એટલે જ ચોક્કસ પરિણામ.” જ્યારે તમે દરરોજ એક જ સમયે જમો છો, ત્યારે શરીરની સિસ્ટમ બરાબર કામ કરે છે અને ભૂખ્યા પેટે રહ્યા વિના પણ કેલરી મેનેજમેન્ટ સરળ બની જાય છે.
પોતાની પોસ્ટના અંતે કુવરે એક ખૂબ જ સુંદર વાત કહી કે, “આ કોઈ અસાધારણ આદતો નથી પરંતુ બેઝિક નિયમો છે. મેં આ ૬૦ કિલો વજન માત્ર કોઈ અસ્થાયી મોટિવેશન (પ્રેરણા) ના સહારે નથી ઘટાડ્યું, મેં એક આખી સિસ્ટમ બનાવી હતી અને તેને વળગી રહ્યો હતો.”
હેલ્થ એક્સપર્ટ્સનો અભિપ્રાય
તમામ સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતો એક વાત પર સહમત છે કે વજન ઘટાડવું એ કોઈ ટૂંકા ગાળાનો પડકાર કે ક્રેશ કોર્સ નથી, પરંતુ એક લાંબા ગાળાની જીવનશૈલી છે. સંતુલિત ભોજન લેવું, સક્રિય રહેવું, પ્રગતિ નોંધવી અને બિનજરૂરી કેલરી કાપી નાખવી—આ બધી આદતો કદાચ રાતોરાત જાદુઈ પરિણામ નહીં આપે, પરંતુ જ્યારે તમે મહિનાઓ સુધી આ સિસ્ટમને અનુસરો છો, ત્યારે તે કાયમી અને તંદુરસ્ત વજન ઘટાડવા તરફ દોરી જાય છે. કુવરની આ સફર એ વાતનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે કે નાની પણ રોજિંદી આદતો જીવનમાં કેટલો મોટો બદલાવ લાવી શકે છે.
