પંજાબી મખાણા ખીર
મખાણા ખીર એક પરંપરાગત અને અત્યંત સ્વાદિષ્ટ ભારતીય મીઠાઈ છે. અન્ય ખીરો જેવી જ તેની બનાવવાની રીત હોય છે, પરંતુ સ્વાદમાં તે અનોખી અને ખાસ હોય છે. ખાસ કરીને નવરાત્રી, એકાદશી અથવા ઉપવાસના દિવસોમાં પંજાબી મખાણા ખીર બનાવવાની પરંપરા છે. ઉપવાસ દરમિયાન આપણે સાબુદાણા અને સમા ચોખા વધુ બનાવીએ છીએ, પરંતુ મખાણા ખીર પણ એટલી જ સ્વાદિષ્ટ અને પૌષ્ટિક હોય છે.
મખાણા, જેને કમળના બીજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેના ફૂલેલા અને હળવા ટેક્સ્ચરના કારણે બાળકો થી લઈને મોટા સુધી સૌને ગમે છે. સામાન્ય રીતે મખાણાથી નમકીન નાસ્તો બનાવવામાં આવે છે, પરંતુ મીઠાઈમાં તેનો ઉપયોગ ખાસ સ્વાદ આપે છે. મખાણા ખીર બનાવવી ખૂબ સરળ છે અને તે દેખાવમાં પણ આકર્ષક લાગે છે.
જરૂરી સામગ્રી
- 1 કપ મખાણા
- 1 ટીસ્પૂન ઘી
- 4½ કપ લો-ફેટ દૂધ
- 1 ટેબલસ્પૂન શુગર સબસ્ટિટ્યૂટ (અથવા સ્વાદ મુજબ ખાંડ)
- થોડા કેસરના તાર
- ¼ ટીસ્પૂન જાયફળ પાઉડર
સજાવટ માટે:
- 1 ટીસ્પૂન પિસ્તાના કાપેલા ટુકડા
બનાવવાની રીત
1. મખાણા શેકવા
એક ઊંડા નોન-સ્ટિક પેનમાં ઘી ગરમ કરો. તેમાં મખાણા ઉમેરો અને ધીમા તાપ પર 2 થી 3 મિનિટ સુધી શેકો, જ્યાં સુધી તે કરકરા ન થઈ જાય.
2. પાઉડર બનાવવું
શેકેલા મખાણાને ઠંડા થવા દો. પછી મિક્સરમાં નાખીને થોડું કરકસરું પાઉડર બનાવી લો. બહુ બારીક પાઉડર ન બનાવવું.
3. દૂધ ઉકાળવું
બીજા ઊંડા પેનમાં દૂધ ગરમ કરો અને ઉકળવા દો. પછી તેમાં શુગર સબસ્ટિટ્યૂટ અથવા ખાંડ ઉમેરો અને મિક્સ કરો.
4. મખાણા ઉમેરવું
ઉકળતા દૂધમાં તૈયાર કરેલું મખાણાનું પાઉડર ઉમેરો. મધ્યમ તાપ પર 2 થી 3 મિનિટ સુધી હલાવતા રાંધો.
5. સુગંધિત મસાલા ઉમેરવા
હવે તેમાં કેસર અને જાયફળ પાઉડર ઉમેરો. ફરીથી 3 થી 4 મિનિટ સુધી રાંધો, જ્યાં સુધી ખીર થોડું ઘટ્ટ અને ક્રીમી ન બની જાય.
6. પીરસવાની રીત
ગેસ બંધ કરો અને ખીરને થોડી ઠંડી થવા દો. પછી ઓછામાં ઓછા 1 કલાક માટે ફ્રિજમાં રાખી ઠંડી પીરસો. ઉપરથી પિસ્તાના કાપેલા ટુકડા નાખીને સજાવો.
ખાસ સૂચનો
- ખીર વધુ ઘટ્ટ ગમે તો થોડું વધારે સમય સુધી ઉકાળો.
- ખાંડની જગ્યાએ ગોળનો ઉપયોગ પણ કરી શકાય.
- નાના બાળકો માટે બનાવતા હોય તો મખાણાનું બારીક પાઉડર બનાવવું અને ખૂબ જ ઘટ્ટ ન કરવું.
- ઠંડી પીરસવાથી તેનો સ્વાદ વધુ માણી શકાય છે.
