મગફળી ખાઈને પ્લેટફોર્મ પર ફેંક્યા છોતરા, ટોકતાં પરિવારે આપ્યો શરમજનક જવાબ!
આપણા દેશમાં સાર્વજનિક સ્થળોની સ્વચ્છતા અને નાગરિક ભાન (Civic Sense) ને લઈને અવારનવાર ચર્ચા થતી રહે છે. સ્વચ્છતા અભિયાનના લાખો પ્રયાસો છતાં હજુ પણ ઘણા લોકોમાં જાહેર જગ્યાઓને પોતાની માલિકીની જેમ સાફ રાખવાની જવાબદારી સમજાય નથી. તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર એક એવો જ વીડિયો વાયરલ થયો છે, જેને જોઈને દરેક જાગૃત નાગરિકનું માથું શરમથી ઝૂકી જાય. આ વીડિયોમાં એક વ્યક્તિ રેલવે પ્લેટફોર્મ પર બેસીને મગફળી ખાઈને તેના છોતરા નીચે ફેંકતા એક પરિવારને અટકાવે છે અને તેમને સવાલો પૂછે છે. આ ઘટનાએ સોશિયલ મીડિયા પર ફરી એકવાર એ ચર્ચા છેડી દીધી છે કે આપણા દેશમાં લોકોમાં સામાજિક જવાબદારી અને સામાન્ય નાગરિક ભાનનો હજુ કેટલો અભાવ છે.
ટિકિટ ખરીદી છે એટલે ગંદકી કરવાનો અધિકાર મળી જાય? પરિવારનો અજીબોગરીબ તર્ક
વાયરલ થઈ રહેલા આ વીડિયોમાં જોઈ શકાય છે કે એક પરિવાર પોતાની ટ્રેનની રાહ જોતો રેલવે પ્લેટફોર્મ પર બેઠો છે. આ દરમિયાન તેઓ મગફળી ખાઈને તેના છોતરા પ્લેટફોર્મ પર જ વેરી રહ્યા છે. આસપાસની જગ્યા એકદમ સાફ હોવા છતાં આ પરિવાર દ્વારા ફેલાવવામાં આવતી ગંદકી જોઈને ત્યાંથી પસાર થતા એક જાગૃત નાગરિકથી રહેવાયું નહીં અને તેણે તેનો વિરોધ કર્યો.
View this post on Instagram
જ્યારે તે વ્યક્તિએ તેમને પ્લેટફોર્મ પર કચરો ન ફેલાવવાની ટકોર કરી અને પૂછ્યું કે, “શું તમે તમારા ઘરની અંદર પણ આવો જ કચરો કરો છો? આ રેલવે સ્ટેશન છે, કોઈનું અંગત ઘર નથી.” ત્યારે તે પરિવારમાંથી એક સભ્યે અત્યંત અસંવેદનશીલ જવાબ આપ્યો. તેણે સામે દલીલ કરતા કહ્યું કે, “અમે અહીં કોઈ મફતમાં નથી બેઠા, અમે ટિકિટના પૈસા ચૂકવ્યા છે!” આ જવાબ સાંભળીને વીડિયો બનાવનાર વ્યક્તિ પણ સ્તબ્ધ થઈ ગઈ હતી અને તેણે પ્રશ્ન કર્યો કે શું ટિકિટ ખરીદી લેવાથી પ્લેટફોર્મ ગંદુ કરવાનો અને જાહેર સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડવાનો અધિકાર મળી જાય છે?
સફાઈ કામદારોના શ્રમ પ્રત્યે અસંવેદનશીલતા અને મહિલાનું બેજવાબદાર વર્તન
તે વ્યક્તિએ વીડિયોમાં આગળ વાત કરતા પ્લેટફોર્મ પર હાજર સફાઈ કામદારોની મહેનત વિશે પણ વાત કરી. તેણે પરિવારને ટકોર કરી કે આસપાસનો આખો પ્લેટફોર્મ એકદમ ચોખ્ખો છે, તો શું તમે એવું ઈચ્છો છો કે તમે ફેલાવેલો કચરો સાફ કરવા માટે કોઈ સફાઈ કર્મચારી ખાસ દોડીને આવે? આટલી સાદી સમજણ આપવા છતાં તે પરિવાર પોતાની ભૂલ સ્વીકારવા તૈયાર ન હતો.
વીડિયોમાં સ્પષ્ટ જોઈ શકાય છે કે તે વ્યક્તિ શાંતિથી અને નમ્રતાપૂર્વક તેમને કચરો જાતે જ સાફ કરી લેવા અથવા કચરાપેટીમાં નાખવાની વિનંતી કરી રહ્યો હતો, જેથી માહોલ વધુ ન બગડે. પરંતુ તેના બદલે તે પરિવારની એક મહિલા તો સામે દલીલ કરતી વખતે વધુ મગફળીના છોતરા પ્લેટફોર્મ પર ફેંકતી જ રહી. આ દર્શાવે છે કે કેટલાક લોકો પોતાની ભૂલ સુધારવાને બદલે અહમ અને બેજવાબદાર વલણ અપનાવવામાં માને છે.
સોશિયલ મીડિયા પર નેટીઝન્સનો રોષ: “ભારતમાં નાગરિક ભાન શીખવવું ખૂબ મુશ્કેલ છે”
ઈન્સ્ટાગ્રામ પર શેર કરવામાં આવેલો આ વીડિયો આગની જેમ વાયરલ થઈ ગયો છે અને તેના પર યુઝર્સ તરફથી ભારે પ્રતિક્રિયાઓ આવી રહી છે. સોશિયલ મીડિયા યઝર્સે આ પરિવારના બેજવાબદાર વર્તનની આકરી ટીકા કરી છે. જ્યારે પ્લેટફોર્મ પર કચરો ન હોવા છતાં આ લોકોએ જાણી જોઈને ગંદકી ફેલાવી, તેનાથી લોકોમાં ભારે રોષ જોવા મળ્યો છે.
એક સોશિયલ મીડિયા યુઝરે કમેન્ટ કરતા લખ્યું, “ભારતમાં લોકોને નાગરિક ભાન (Civic Sense) શીખવવું એ ખરેખર એક જંગલ જીતવા જેવું અઘરું કામ છે ભાઈ!” અન્ય એક યુઝરે લખ્યું કે, “ટિકિટ મુસાફરી કરવા માટે છે, સ્ટેશનને કચરાપેટીમાં ફેરવી નાખવા માટે નહીં. આવા લોકો સામે દંડની કડક કાર્યવાહી થવી જ જોઈએ.” મોટાભાગના યુઝર્સે તે જાગૃત નાગરિકના વખાણ કર્યા છે કે જેણે એકલા હાથે પણ આ ખોટી બાબત સામે અવાજ ઉઠાવવાનું સાહસ દાખવ્યું.
આપણી નૈતિક જવાબદારી: રેલવે સ્ટેશનો અને જાહેર સ્થળો આપણી રાષ્ટ્રીય સંપત્તિ છે
આ ઘટના માત્ર એક નાની તકરાર નથી, પરંતુ તે આપણા સમાજની માનસિકતાનો એક કાળો ચહેરો દર્શાવે છે. આપણા દેશમાં આજે પણ મોટી વસતી એવું માને છે કે સરકારી કે સાર્વજનિક સ્થળો (જેવા કે રેલવે સ્ટેશન, બસ સ્ટેન્ડ, બગીચા કે રસ્તાઓ) ને ગંદા કરવાનો આપણને પૂરો અધિકાર છે કારણ કે તેના માટે આપણે ટેક્સ કે ટિકિટના પૈસા ચૂકવ્યા છે. આ માનસિકતા અત્યંત જોખમી અને શરમજનક છે.
રેલવે સ્ટેશનો કે ટ્રેનો એ આપણા દેશની કરોડરજ્જુ અને રાષ્ટ્રીય સંપત્તિ છે. જો આપણે જ તેને ગંદા કરીશું, તો સ્વચ્છ ભારતનું સપ્નું ક્યારેય સાકાર નહીં થઈ શકે. વિદેશોમાં લોકો જાહેર સ્થળોની સ્વચ્છતા બાબતે કેટલા સભાન હોય છે, તેનું ઉદાહરણ આપણે આપીએ છીએ, પરંતુ પોતાના દેશમાં આવીને કચરો ફેંકતી વખતે આપણો હાથ કેમ નથી થંભી જતો?
આ ઘટના આપણને શીખવે છે કે માત્ર સરકાર કે સફાઈ કર્મચારીઓ દેશને સ્વચ્છ નહીં રાખી શકે, જ્યાં સુધી દેશનો દરેક નાગરિક પોતાની અંદર ‘નાગરિક ભાન’ અને પ્રામાણિકતા નહીં કેળવે. જો આપણે સુધરીશું નહીં, તો કોઈ કાયદો કે કોઈ સફાઈ અભિયાન દેશને સ્વચ્છ નહીં બનાવી શકે. સમય આવી ગયો છે કે આપણે આપણી આ માનસિકતા બદલીએ અને સાર્વજનિક સ્થળોને પણ આપણા ઘર જેટલા જ સ્વચ્છ રાખવાની નૈતિક જવાબદારી સ્વીકારીએ.
