T1 ટર્મિનલ બંધ થશે? મુંબઈ એરપોર્ટમાં થવા જઈ રહ્યો છે દાયકાનો સૌથી મોટો ફેરફાર!
મુંબઈ શહેરમાં મુસાફરી અને વિમાન સેવાઓ હંમેશાં ધમધમતી રહે છે, પરંતુ ટૂંક સમયમાં જ મુંબઈના એરપોર્ટ પરથી ઉડાન ભરતા મુસાફરો માટે એક મોટો અને મહત્વનો ફેરફાર જોવા મળશે. મુંબઈના પ્રસિદ્ધ છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ (CSMIA) ના જૂના ટર્મિનલ-૧ (T1) ના પુનઃવિકાસ અને નવીનીકરણની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવનાર છે. આ કારણે ૧૪ જેટલા મહત્વપૂર્ણ આંતરરાષ્ટ્રીય રૂટ્સની ફ્લાઇટ્સને નવી મુંબઈ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ (NMIA) પર શિફ્ટ કરવાનો એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

સૌથી ખુશીની વાત એ છે કે માત્ર સ્થાનિક એરલાઇન્સ જ નહીં, પરંતુ વિદેશી એરલાઇન્સે પણ આ વ્યૂહાત્મક ફેરફારને પૂર્ણ સમર્થન જાહેર કર્યું છે. આ નિર્ણયથી મુંબઈ અને આસપાસના વિસ્તારના હવાઈ ટ્રાફિકનું સંચાલન વધુ સુચારુ બનશે.
વિદેશી અને ભારતીય એરલાઇન્સનું એકસૂર સમર્થન
મુંબઈ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ લિમિટેડ (MIAL) ના ચીફ એરપોર્ટ ઓફિસર વિષ્ણુ મોહન ઝાએ નાગરિક ઉડ્ડયન સચિવને મોકલેલા પત્રમાં આ ફેરફાર અંગેની તમામ વિગતો સ્પષ્ટ કરી છે. વિદેશી એરલાઇન્સે અદાણી એરપોર્ટ હોલ્ડિંગ્સ લિમિટેડ (AAHL) ને ડેસ્ટિનેશન-આધારિત શિફ્ટિંગની આ યોજના માટે સકારાત્મક ભલામણો કરી છે.
અત્રે નોંધનીય છે કે ભારતની મુખ્ય એરલાઇન્સ જેવી કે ઇન્ડિગો, એર ઇન્ડિયા ગ્રૂપ અને અકાસા એર અગાઉથી જ નવી મુંબઈ ખાતે આ ફ્લાઇટ્સ ખસેડવા માટે સંમતિ દર્શાવી ચૂકી છે. તમામ એરલાઇન્સ તરફથી મળેલો આ સહયોગ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ પ્રોજેક્ટની સ્વીકૃતિ દર્શાવે છે.
ક્યારથી અને કયા ૧૪ આંતરરાષ્ટ્રીય રૂટ્સ બદલાશે?
આ નવું શિડ્યુલ ૨૮ માર્ચ, ૨૦૨૭ થી અમલમાં આવશે, જે IATA (ઇન્ટરનેશનલ એર ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિએશન) ના સમર શિડ્યુલની શરૂઆત સાથે સુસંગત છે. મુંબઈ એરપોર્ટ પરથી ૧૪ ચોક્કસ સ્થળો માટેની આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઇટ્સ કામચલાઉ ધોરણે સ્થગિત કરી નવી મુંબઈથી શરૂ કરવામાં આવશે.
જે ૧૪ ડેસ્ટિનેશન નવી મુંબઈ ખસેડવામાં આવ્યા છે તેમાં મુખ્યત્વે મધ્ય પૂર્વ અને એશિયાના પ્રમુખ શહેરો સમાવિષ્ટ છે:
બહેરીન
દમ્મામ
ઢાકા
દોહા
ફુજૈરાહ
જકાર્તા
જેદ્દાહ
કાઠમંડુ
કુવૈત સિટી
મદીના
મસ્કત
રાસ અલ ખૈમાહ
રિયાધ
શારજાહ
આ ફેરફારને કારણે મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રીજન (MMR) માં આ ચોક્કસ ૧૪ રૂટ્સના મુસાફરોને હવે બે જુદા જુદા એરપોર્ટ વચ્ચે ભટકવું નહીં પડે. એક જ લોકેશનની ફ્લાઇટ એક જ જગ્યાએ ઉપલબ્ધ રહેવાથી કનેક્ટિવિટી સરળ બનશે અને મુસાફરોની મૂંઝવણ દૂર થશે.
મુંબઈ એરપોર્ટ પર તેની શું અસર પડશે?
ઘણા મુસાફરોને એવો પ્રશ્ન થાય કે શું આ શિફ્ટિંગથી મુંબઈ એરપોર્ટની ક્ષમતા ઘટી જશે? જવાબ છે ના. આ રૂટ્સના સ્થળાંતર છતાં મુંબઈ એરપોર્ટની હાલની ક્ષમતાના ૯૧ ટકા ભાગને કોઈ જ નકારાત્મક અસર થશે નહીં.
MIAL ના આંકડા મુજબ, આ નિર્ણયથી વાર્ષિક આશરે ૫૦ લાખ (૫ મિલિયન) મુસાફરોનો ટ્રાફિક મુંબઈ એરપોર્ટ પરથી નવી મુંબઈ એરપોર્ટ તરફ શિફ્ટ થશે. આનાથી વર્તમાન મુંબઈ એરપોર્ટ પર ભીડનું દબાણ ઘટી જશે અને મુસાફરોને વધુ સારો અનુભવ મળશે.

T1 ના પુનઃવિકાસની જરૂરિયાત અને ભવિષ્યની યોજના
મુંબઈ એરપોર્ટનું ટર્મિનલ-૧ (T1) ૧૯૬૪માં બનાવવામાં આવ્યું હતું. દાયકાઓ જૂનું આ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સમય જતાં ઘસાઈ ચૂક્યું છે. આઈઆઈટી બોમ્બે (IIT Bombay) અને સ્ટ્રક્ટવેલ (Structwell) દ્વારા કરવામાં આવેલા ઓડિટમાં આ ટર્મિનલના માળખાકીય માળખા (ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર) અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી અને તેને અપગ્રેડ કરવાની ભલામણ કરી હતી.
વર્ષોથી વિલંબમાં પડેલા આ મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ હેઠળ:
તબક્કાવાર કામગીરી: એપ્રિલ ૨૦૨૭ થી T1 ના પુનઃવિકાસની કામગીરી તબક્કાવાર શરૂ થશે.
નવું આધુનિક ટર્મિનલ (૨૦૩૦): ૨૦૩૦ સુધીમાં એકદમ નવું, આધુનિક અને સુસજ્જ ટર્મિનલ તૈયાર થશે.
મોટી ક્ષમતા: નવું ટર્મિનલ એકલું જ વાર્ષિક ૨ કરોડ મુસાફરો ની ક્ષમતા ધરાવતું હશે.
કુલ ક્ષમતામાં વધારો: પુનઃવિકાસ પૂર્ણ થયા બાદ મુંબઈ એરપોર્ટની એકંદર મુસાફર ક્ષમતા ૫.૫ કરોડથી વધીને ૬.૫ કરોડ થઈ જશે.
નવી મુંબઈ એરપોર્ટ (NMIA): આકર્ષક સ્કીમ્સ અને સુવિધાઓ
બીજી તરફ, નવી મુંબઈ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ (NMIA) વિશ્વસ્તરીય સુવિધાઓ સાથે મુસાફરો અને એરલાઇન્સનું સ્વાગત કરવા સજ્જ થઈ રહ્યું છે.
ક્ષમતા વિસ્તરણ: નવી મુંબઈ એરપોર્ટની શરૂઆતની મુસાફર ક્ષમતા ૨ કરોડ છે, જેને તબક્કાવાર વધારીને ભવિષ્યમાં ૯ કરોડ સુધી લઈ જવાનું આયોજન છે.
વિદેશી એરલાઇન્સ માટે લાભ: નવી મુંબઈ તરફ એરલાઇન્સને આકર્ષવા માટે પ્રથમ વર્ષ દરમિયાન વિદેશી એરલાઇન્સ માટે લેન્ડિંગ ફી માફ કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.
મુસાફરો માટે ઓફર્સ: નવા એરપોર્ટથી મુસાફરી કરતા મુસાફરોને પ્રોત્સાહિત કરવા અને આકર્ષવા માટે ખાસ કેશ વાઉચર્સ જેવી સવલતો પણ આપવામાં આવશે.
