બાળકના પાસપોર્ટ માટે હવે આપવા પડશે કેટલા રૂપિયા? જાણો નવી ફી અને ડોક્યુમેન્ટ્સની શરતો
જો તમે તમારા નાના બાળકો સાથે વિદેશ પ્રવાસનું આયોજન કરી રહ્યા છો અથવા તેમના માટે નવો પાસપોર્ટ બનાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવા જઈ રહ્યા છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. પાસપોર્ટ ઓથોરિટી દ્વારા બાળકોના પાસપોર્ટ સંબંધિત નિયમોમાં કેટલાક મોટા અને મહત્વના ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. નવા નિયમો અનુસાર, ૧૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે જારી કરવામાં આવતા પાસપોર્ટની માન્યતા (Validity) નો સમયગાળો હવે પાંચ વર્ષ માટે નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.
જોકે, આ માન્યતા સમયગાળા સાથે એક ખાસ શરત પણ જોડવામાં આવી છે. બાળકનો પાસપોર્ટ ૫ વર્ષ માટે અથવા તો બાળક ૧૮ વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ કરે ત્યાં સુધી—આ બેમાંથી જે સમયગાળો પણ પહેલા પૂરો થશે, ત્યાં સુધી જ માન્ય ગણવામાં આવશે. આ નવા ફેરફારથી માતા-પિતાએ બાળકના પાસપોર્ટ રીન્યુઅલ અને વિદેશ પ્રવાસના આયોજન વખતે ખાસ ધ્યાન રાખવું પડશે.
ઉંમર અને માન્યતાનું ગણિત: કઈ રીતે કામ કરશે નવો નિયમ?
નવા નિયમો મુજબ ૧૫ વર્ષથી નાની વયના બાળકોને આપવામાં આવતો પાસપોર્ટ મહત્તમ ૫ વર્ષ માટે વૈધ રહેશે. પરંતુ જો કોઈ બાળક ૧૫ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરનું હોય અને તેનો પાસપોર્ટ બનાવવામાં આવે, તો ૫ વર્ષનો સમયગાળો પૂરો થાય તે પહેલાં જ જો બાળક ૧૮ વર્ષનું થઈ જાય છે, તો તેની માન્યતા બાળકના ૧૮મા જન્મદિવસે જ સમાપ્ત થઈ જશે.
ઉદાહરણ તરીકે, જો ૧૪ વર્ષની ઉંમરે કોઈ બાળકના પાસપોર્ટ માટે અરજી કરીને પાસપોર્ટ મેળવવામાં આવે, તો સામાન્ય રીતે ૫ વર્ષની મુદત ગણતાં તે ૧૯ વર્ષની ઉંમર સુધી ચાલવો જોઈએ. પરંતુ નવા નિયમ મુજબ, બાળક જેવું ૧૮ વર્ષનું થશે કે તરત જ તે પાસપોર્ટની મુદત પૂર્ણ થઈ જશે અને તેને પુખ્ત વયના (Adult) નાગરિક તરીકે નવો પાસપોર્ટ બનાવવો પડશે. બીજી તરફ, જો કોઈ બાળક ૫ કે ૧૦ વર્ષની નાની ઉંમરે પાસપોર્ટ કઢાવે છે, તો તેનો પાસપોર્ટ સીધો ૫ વર્ષ માટે જ માન્ય રહેશે, કારણ કે તે ૫ વર્ષમાં ૧૮ વર્ષનું થવાનું નથી.
બાળકોને પણ હવે મળશે ૩૬ પાનાનો પ્રમાણભૂત પાસપોર્ટ
નિયમોની સાથે સાથે બાળકોના પાસપોર્ટના ફોર્મેટમાં પણ મોટો સાંકળતો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. અત્યાર સુધી બાળકો માટે મર્યાદિત પાના ધરાવતો પાસપોર્ટ જારી કરવામાં આવતો હતો, પરંતુ હવે બાળકોને પણ પુખ્ત વયના લોકોની જેમ જ ૩૬ પાનાનો સ્ટાન્ડર્ડ પાસપોર્ટ આપવામાં આવશે.
આ ફેરફારથી જે બાળકો વારંવાર માતા-પિતા સાથે વિદેશ પ્રવાસ કરે છે તેમને મોટો ફાયદો થશે. પાસપોર્ટમાં વધુ પાના હોવાના કારણે વિદેશી મુસાફરીના ઇમિગ્રેશન સ્ટેમ્પ અને વિઝા લગાવવા માટે પૂરતી જગ્યા મળશે અને વારંવાર પાસપોર્ટ બુકલેટ પૂરી થઈ જવાની મુશ્કેલીમાંથી મુક્તિ મળશે.
માતા-પિતાએ અરજી કરતી વખતે એ બાબતની ખાસ કાળજી રાખવી પડશે કે બાળકના જન્મનું પ્રમાણપત્ર, નામનો સ્પેલિંગ, જન્મતારીખ અને માતા-પિતાની વિગતો તમામ સરકારી દસ્તાવેજોમાં એકસરખી હોય. કોઈપણ નાની ભૂલના કારણે અરજી રદ થઈ શકે છે.
ફી માળખામાં ફેરફાર: અરજી કરતા પહેલાં ચકાસો વિગતો
પાસપોર્ટના નિયમો અને પાનાની સંખ્યા બદલાવાની સાથે તેના ફી માળખામાં પણ સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. બાળકોના પાસપોર્ટ માટેની ફી હવે અરજીના પ્રકાર (સામાન્ય કે તત્કાલ) અને પાસપોર્ટની કેટેગરીના આધારે અલગ-અલગ રહેશે.
નવા ફી માળખા મુજબ અરજી પ્રક્રિયા હાથ ધરવા માટે માતા-પિતાને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ પાસપોર્ટ સેવા સત્તાવાર પોર્ટલ (Passport Seva Portal) પર જઈને જ તાજી ફી અને નિયમોની વિગતો ચકાસે. આનાથી અરજી સબમિટ કરતી વખતે કે પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્ર (PSK) ખાતે વેરીફિકેશન વખતે કોઈ આર્થિક કે ટેકનિકલ અડચણનો સામનો કરવો પડશે નહીં.
