સર્વાઈકલ કેન્સર સામે રક્ષણ હવે બન્યું સરળ: સરકાર શરૂ કરશે ફ્રી વેક્સિન અભિયાન, જાણો તેના ફાયદા અને યોગ્ય ઉંમર
ભારતમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સર્વાઈકલ કેન્સર (ગર્ભાશયના મુખનું કેન્સર) ના કેસોમાં ચિંતાજનક વધારો થયો છે. આ એક એવું કેન્સર છે જેને સમયસર રસીકરણ દ્વારા અટકાવી શકાય છે. આ દિશામાં મોટું કદમ ઉઠાવતા ભારત સરકાર ટૂંક સમયમાં જ HPV (હ્યુમન પેપિલોમા વાયરસ) વેક્સિનેશન અભિયાન શરૂ કરવા જઈ રહી છે. આ અભિયાન હેઠળ સરકારી આરોગ્ય કેન્દ્રો પર આ રસી તદ્દન મફત આપવામાં આવશે, જેનાથી લાખો મહિલાઓને આ જીવલેણ બીમારીથી બચાવી શકાશે.
શું છે આ HPV વેક્સિન અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે?
HPV વેક્સિન શરીરમાં ‘હ્યુમન પેપિલોમા વાયરસ’ સામે લડવાની રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) પેદા કરે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, સર્વાઈકલ કેન્સર માટે મુખ્યત્વે આ વાયરસ જ જવાબદાર હોય છે. આ વાયરસ મોટે ભાગે શારીરિક સંબંધો દ્વારા ફેલાય છે અને જો તેને રોકવામાં ન આવે, તો તે ગર્ભાશયના કોષોને કેન્સરગ્રસ્ત બનાવી શકે છે. અત્યાર સુધી આ વેક્સિન માત્ર ખાનગી હોસ્પિટલોમાં જ ઉપલબ્ધ હતી, જ્યાં તેની કિંમત 2 થી 4 હજાર રૂપિયા જેટલી હોય છે, પરંતુ હવે સરકાર તેને મફત ઉપલબ્ધ કરાવશે.
રસી લેવા માટેની સાચી ઉંમર કઈ?
તબીબી નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, સર્વાઈકલ કેન્સરની રસી લેવા માટેની સૌથી યોગ્ય ઉંમર 9 થી 14 વર્ષની માનવામાં આવે છે.
- કેમ આ ઉંમર? કારણ કે આ ઉંમરે યુવતીઓ વાયરસના સંપર્કમાં આવી હોવાની શક્યતા નહિવત હોય છે.
- ડોઝની સંખ્યા: સામાન્ય રીતે આ રસીના બે ડોઝ (0 અને 6 મહિનાના અંતરે) આપવામાં આવે છે.
- સરકારી યોજના: ભારત સરકારે પણ 14 વર્ષ સુધીની બાળાઓને મફત રસી આપવાની જાહેરાત કરી છે, જેથી ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારો પણ આ સુરક્ષા કવચ મેળવી શકે.
ભારતમાં કઈ રસી અપાશે અને તે કેટલી સુરક્ષિત છે?
ભારતમાં ‘ગાર્ડાસિલ’ (Gardasil) નામની ક્વાડ્રીવેલેન્ટ HPV વેક્સિન આપવામાં આવશે. આ રસી HPV ના પ્રકાર 16 અને 18 (જે કેન્સર માટે જવાબદાર છે) તેમજ પ્રકાર 6 અને 11 (જે મસા જેવી સમસ્યા રોકે છે) સામે રક્ષણ આપે છે. આ રસી સંપૂર્ણપણે સંશોધન બાદ તૈયાર કરવામાં આવી છે અને તદ્દન સુરક્ષિત છે.
ભવિષ્યમાં કેન્સરના કેસોમાં ઘટાડો થવાની આશા
સ્ત્રીરોગ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો મોટા પાયે આ રસીકરણ અભિયાન સફળ રહેશે, તો આગામી વર્ષોમાં ભારતમાં સર્વાઈકલ કેન્સરના કેસોમાં ધરખમ ઘટાડો જોવા મળશે. આ રસી લેવાથી કેન્સર થવાની શક્યતા નહિવત થઈ જાય છે. તેથી, દરેક વાલીઓને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ પોતાની દીકરીઓને આ સુરક્ષા કવચ જરૂર અપાવે.

