વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલમાં મોટો ફેરફાર: જાણો ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ પર શું પડી અસર
મંગળવારે દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના રિટેલ ભાવમાં ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ દ્વારા કોઈ જ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. વૈશ્વિક સ્તરે કાચા તેલ (Crude Oil) ની કિંમતોમાં અસ્થિરતા અને કૂટનીતિક હલચલ હોવા છતાં, સ્થાનિક બજારમાં પેટ્રોલિયમ પેદાશોના ભાવ યથાવત જાળવી રાખવામાં આવ્યા છે.
સરકારે તાજેતરમાં ઇંધણની નિકાસ પર વિન્ડફોલ ટેક્સમાં વધારો કર્યો હોવા છતાં દેશના સામાન્ય વાહનચાલકોના ખિસ્સા પર તેની કોઈ સીધી અસર થવા દીધી નથી.
દેશના મુખ્ય મહાનગરો અને શહેરોમાં આજના ઇંધણના ભાવ
અગ્રણી સરકારી તેલ કંપનીઓ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા આજના તાજા આંકડા અનુસાર, દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં પેટ્રોલનો ભાવ રૂ. ૧૦૨.૧૨ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલનો ભાવ રૂ. ૯૫.૨૦ પ્રતિ લિટર પર સ્થિર રહ્યો છે.
અન્ય મહાનગરોની વાત કરીએ તો, દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં આજે પેટ્રોલ રૂ. ૧૧૧.૧૮ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ રૂ. ૯૭.૮૩ પ્રતિ લિટરના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે. પશ્ચિમ બંગાળની રાજધાની કોલકાતામાં પેટ્રોલનો ભાવ રૂ. ૧૧૩.૪૭ અને ડીઝલ રૂ. ૯૯.૮૨ પ્રતિ લિટર છે. તે જ રીતે દક્ષિણ ભારતના ચેન્નાઈ શહેરમાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૦૭.૭૭ અને ડીઝલ રૂ. ૯૯.૫૫ પ્રતિ લિટર પર ઉપલબ્ધ છે.
અન્ય પ્રમુખ શહેરોમાં બેંગલુરુ ખાતે પેટ્રોલ રૂ. ૧૧૦.૯૩ અને ડીઝલ રૂ. ૯૮.૮૦ પ્રતિ લિટર ટ્રેડ થઈ રહ્યું છે. હૈદરાબાદમાં પેટ્રોલનો ભાવ રૂ. ૧૧૫.૬૯ અને ડીઝલનો ભાવ રૂ. ૧૦૩.૮૨ છે. પંજાબના અમૃતસરમાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૦૬.૩૬ અને ડીઝલ રૂ. ૯૬.૨૨ જ્યારે હરિયાણાના ફતેહાબાદમાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૦૪.૫૧ અને ડીઝલ રૂ. ૯૭.૨૦ પ્રતિ લિટર નોંધાયું છે. બિહારની રાજધાની પટનામાં પેટ્રોલ રૂ. ૧૧૩.૩૫ અને ડીઝલ રૂ. ૯૯.૩૬ પ્રતિ લિટરના દરે મળી રહ્યું છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ અને ભૂરાજકીય સ્થિતિ
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં મોટી વધઘટ જોવા મળી રહી છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ હળવો થવાની અને વાટાઘાટો ફરી શરૂ થવાની આશાઓ વધી જતાં વૈશ્વિક તેલ બજારમાં તીવ્ર ઘટાડો નોંધાયો હતો.
અમેરિકી વહીવટીતંત્ર દ્વારા પશ્ચિમ એશિયાઈ સાથી દેશો અને સાઉદી અરેબિયાની મધ્યસ્થતા બાદ ઈરાન પર આયોજિત લશ્કરી કાર્યવાહી રદ કરવાનો સંકેત મળ્યો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) મારફતે તેલનો પુરવઠો સુચારુ રૂપે શરૂ રહેવાની સંભાવનાઓને કારણે બજારનું સેન્ટિમેન્ટ સકારાત્મક બન્યું છે.
આ ઘટનાક્રમ વચ્ચે બ્રેન્ટ ક્રૂડ (Brent Crude) નો ભાવ ઘટીને $૮૩.૮૮ પ્રતિ બેરલ આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. તે જ સમયે, વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI) ક્રૂડ પણ $૮૧ ની નીચે આવી ગયું છે. લાલ સમુદ્ર અને મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવને કારણે અગાઉ કિંમતોમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો હતો, પરંતુ વર્તમાન રાજદ્વારી પ્રયાસોને પગલે ભાવમાં નરમ વલણ જોવા મળી રહ્યું છે.
ઇંધણ નિકાસ પર વિન્ડફોલ ટેક્સમાં વધારો
એક તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડના ભાવમાં ઉથલપાથલ છે, તો બીજી તરફ કેન્દ્ર સરકારે દેશમાંથી બહાર મોકલવામાં આવતા પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) ની નિકાસ પર સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઇઝ ડ્યુટી (SAED) અથવા વિન્ડફોલ ટેક્સ વધારવાનો મોટો નિર્ણય લીધો છે.
નવા નિયમન મુજબ, સરકારે પેટ્રોલની નિકાસ પરની ડ્યુટી રૂ. ૨.૫ પ્રતિ લિટરથી વધારીને રૂ. ૩.૫ પ્રતિ લિટર કરી દીધી છે. આ ઉપરાંત ડીઝલની નિકાસ પરનો વિન્ડફોલ ટેક્સ રૂ. ૧૫.૫ પ્રતિ લિટરથી સીધો વધારીને રૂ. ૨૫.૫ પ્રતિ લિટર કરવામાં આવ્યો છે.
સરકારના આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ દેશની અંદર ઇંધણનો પુરવઠો જાળવી રાખવાનો છે, જેથી સ્થાનિક ગ્રાહકોને મોંઘવારીના આંચકામાંથી ઉગારી શકાય.
