વિદ્યાર્થીઓ માટે ખુશખબર: PM વિદ્યાલક્ષ્મી યોજના દ્વારા 10 લાખ સુધીની લોન પર મળશે વ્યાજમાં છૂટ
ઉચ્ચ શિક્ષણ પ્રાપ્ત કરવું એ દરેક હોશિયાર વિદ્યાર્થીનું સ્વપ્ન હોય છે, પરંતુ ઘણીવાર પૈસાની તંગી અથવા આર્થિક મુશ્કેલીઓના કારણે યોગ્ય વિદ્યાર્થીઓને પોતાના પગ પાછા ખેંચવા પડે છે. આવા જ જરૂરિયાતમંદ અને પ્રતિભાશાળી વિદ્યાર્થીઓની મદદ માટે કેન્દ્ર સરકારે પ્રધાનમંત્રી વિદ્યાલક્ષ્મી યોજના (PM Vidyalaxmi Scheme) ની શરૂઆત કરી છે. આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે દેશનો કોઈ પણ વિદ્યાર્થી માત્ર પૈસાની અછતના કારણે ઉચ્ચ શિક્ષણથી વંચિત ન રહે.
ચાલો જાણીએ કે આ યોજના હેઠળ વિદ્યાર્થીઓને કયા પ્રકારનો લાભ મળે છે, ગેરંટી વગર લોન કેવી રીતે મળે છે અને વ્યાજમાં છૂટના નિયમો શું છે.
શું છે પ્રધાનમંત્રી વિદ્યાલક્ષ્મી યોજના?
પ્રધાનમંત્રી વિદ્યાલક્ષ્મી યોજના કેન્દ્ર સરકારની એક અત્યંત મહત્ત્વાકાંક્ષી પહેલ છે, જેને રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP 2020) ના ઉદ્દેશ્યો હેઠળ તૈયાર કરવામાં આવી છે. તેના દ્વારા દેશના માન્યતા પ્રાપ્ત ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાનો (જેવા કે NIRF રેન્કિંગવાળા સંસ્થાનો અને પ્રતિષ્ઠિત કૉલેજો) માં મેરિટના આધારે પ્રવેશ મેળવતા વિદ્યાર્થીઓને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવે છે. આ પોર્ટલના માધ્યમથી વિદ્યાર્થીઓ સરળતાથી એજ્યુકેશન લોન માટે અરજી કરી શકે છે અને પોતાના અભ્યાસનો ખર્ચ ઉઠાવી શકે છે.
ગેરંટી અને કોલેટરલ વગર મળે છે એજ્યુકેશન લોન
અવારનવાર એવું જોવા મળે છે કે બેંકો એજ્યુકેશન લોન આપવાના બદલામાં કોઈ ગેરંટર કે કિંમતી મિલકત (કોલેટરલ) ગીરો રાખવાની માંગ કરે છે, જેના કારણે ગરીબ પરિવારના વિદ્યાર્થીઓને ભારે મુશ્કેલી પડે છે. પરંતુ પ્રધાનમંત્રી વિદ્યાલક્ષ્મી યોજનાની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેના હેઠળ યોગ્ય વિદ્યાર્થીઓને કોઈપણ પ્રકારની ગેરંટી અથવા મિલકત ગીરો રાખ્યા વગર એજ્યુકેશન લોન મળી જાય છે.
સરકારની આ યોજના હેઠળ 7.5 લાખ રૂપિયા સુધીની લોન પર કેન્દ્ર સરકાર બેંકોને 75 ટકા સુધીની ક્રેડિટ ગેરંટી આપે છે. આનાથી બેંકોનું જોખમ ઘટે છે અને તેઓ કોઈપણ ઝંઝટ વગર પાત્ર વિદ્યાર્થીઓને સરળતાથી લોન ઉપલબ્ધ કરાવી દે છે.
એજ્યુકેશન લોનમાં કોને મળે છે વ્યાજમાંથી છૂટ? (વ્યાજ સબસિડીના નિયમો)
એજ્યુકેશન લોનમાં કોને મળે છે વ્યાજમાંથી છૂટ? (વ્યાજ સબસિડીના નિયમો)આ યોજનામાં વિદ્યાર્થીઓની પારિવારિક આવક (Family Income) ના આધારે વ્યાજમાં મોટી રાહત આપવામાં આવે છે:
સંપૂર્ણ વ્યાજ સબસિડી (Full Interest Subsidy): જે વિદ્યાર્થીઓના પરિવારની વાર્ષિક આવક 4.5 લાખ રૂપિયા સુધી છે, તેમને યોજનાના નિયમો હેઠળ એજ્યુકેશન લોનના વ્યાજ પર સંપૂર્ણ સબસિડીનો લાભ આપવામાં આવે છે. તેનો અર્થ એ છે કે આવા વિદ્યાર્થીઓએ અભ્યાસ દરમિયાન લોનના વ્યાજ પર કોઈ વધારાનો બોજ ઉઠાવવો પડતો નથી.
3 ટકાની વ્યાજ સબસિડી: જે પરિવારોની વાર્ષિક આવક 8 લાખ રૂપિયા સુધી છે, તેવા પાત્ર વિદ્યાર્થીઓને 10 લાખ રૂપિયા સુધીની એજ્યુકેશન લોન પર 3 ટકાની વ્યાજ સબસિડી આપવામાં આવે છે. આનાથી લોન ચૂકવવી વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના પરિવારો માટે ખૂબ જ સરળ બની જાય છે.
કયા વિદ્યાર્થીઓને મળી શકે છે આ યોજનાનો લાભ?
યોજના હેઠળ દેશના શીર્ષ ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાનોમાં મેરિટના આધારે પ્રવેશ મેળવતા વિદ્યાર્થીઓ અરજી કરી શકે છે.
તેમાં NIRF રેન્કિંગ હેઠળ આવતી ઉત્તમ કૉલેજો, 101 થી 200 રેન્કવાળા રાજ્ય સરકારના સંસ્થાનો અને કેન્દ્ર સરકારના સંસ્થાનો સામેલ છે.
શિક્ષણ લોન મેળવવા માટે પારિવારિક આવકની કોઈ કડક મહત્તમ મર્યાદા નથી; જો કે, વ્યાજ સબસિડીનો લાભ લેવા માટે, પારિવારિક આવક નિર્ધારિત મર્યાદા (જેમ કે ₹૪.૫ લાખ અથવા ₹૮ લાખ સુધી) ની અંદર હોવી આવશ્યક છે.
ઓનલાઈન અરજી કેવી રીતે કરવી?
પ્રધાનમંત્રી વિદ્યાલક્ષ્મી યોજના હેઠળ લોન માટે અરજી કરવી ખૂબ જ સરળ છે. વિદ્યાર્થીઓ નીચે આપેલા પગલાં અનુસરી શકે છે:
સૌથી પહેલા યોજનાના સત્તાવાર ઓનલાઈન પોર્ટલ પર જાઓ અને તમારું રજીસ્ટ્રેશન કરો.
પોર્ટલ પર Common Education Loan Application Form (CELAF) ભરો.
ફોર્મમાં તમારી શૈક્ષણિક લાયકાત, કૉલેજની ફી અને અન્ય જરૂરી માહિતી સાચી-સાચી દાખલ કરો.
ત્યારબાદ તમારી પસંદગીની બેંકની પસંદગી કરો અને અરજી ઓનલાઈન જમા કરી દો.
વિદ્યાર્થીઓ આ પોર્ટલ દ્વારા પોતાની એજ્યુકેશન લોન એપ્લિકેશનની સ્થિતિ (Status) ને પણ ઓનલાઈન ટ્રેક કરી શકે છે.
જો તમે અથવા તમારા પરિવારનો કોઈ હોશિયાર વિદ્યાર્થી ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે આર્થિક સહાયની શોધ કરી રહ્યો છે, તો પ્રધાનમંત્રી વિદ્યાલક્ષ્મી યોજના એક ઉત્તમ અને સુરક્ષિત વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.
