PPF, SCSS કે સુકન્યા: ૧.૫ લાખ રૂપિયાના વાર્ષિક રોકાણ પર તમને શ્રેષ્ઠ વળતર ક્યાંથી મળશે?
જ્યારે પોતાની કમાણીમાંથી પૈસા બચાવવાની અને તેને યોગ્ય જગ્યાએ રોકાણ કરવાની વાત આવે છે, ત્યારે દરેક વ્યક્તિ મુખ્યત્વે બે બાબતો પર સૌથી વધુ ધ્યાન આપે છે: નાણાંની સંપૂર્ણ સુરક્ષા અને ઉત્તમ વ્યાજ દર. આવી સ્થિતિમાં, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતી નાની બચત યોજનાઓ હંમેશાં મધ્યમ વર્ગ અને રોકાણકારો માટે પ્રથમ પસંદગી રહી છે.
હાલમાં પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF), સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ (SCSS) અને સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (SSY) એ સરકારી ગેરંટી ધરાવતા સૌથી લોકપ્રિય વિકલ્પો છે. આવકવેરાની કલમ 80C હેઠળ ત્રણેય યોજનાઓમાં વાર્ષિક રૂ. ૧.૫ લાખ સુધીના રોકાણ પર કરમુક્તિનો લાભ મળે છે, પરંતુ વ્યાજ દર, સમયગાળો અને નાણાં પાછા મેળવવાના નિયમોની દ્રષ્ટિએ આ ત્રણેય યોજનાઓ એકબીજાથી સાવ અલગ છે.
વ્યાજ દરોની સરખામણી: સુકન્યા અને SCSS આગળ
વર્તમાન દર અનુસાર, PPF પર વાર્ષિક ૭.૧% વ્યાજ આપવામાં આવે છે, જ્યારે SCSS અને સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના પર ૮.૨% જેટલું આકર્ષક વાર્ષિક વ્યાજ મળી રહ્યું છે. વ્યાજ દરની દ્રષ્ટિએ સીધી સરખામણી કરીએ તો SCSS અને સુકન્યા યોજના PPF કરતાં સ્પષ્ટપણે આગળ દેખાય છે.
જો વાર્ષિક રૂ. ૧.૫ લાખના રોકાણની ગણતરી કરીએ તો ૭.૧% ના દરે PPF માં વાર્ષિક વ્યાજ આશરે રૂ. ૧૦,૬૫૦ થાય છે, જ્યારે ૮.૨% ના દરે SCSS અને સુકન્યા યોજનામાં વાર્ષિક વ્યાજ રૂ. ૧૨,૩૦૦ જેટલું બને છે. પરંતુ માત્ર વ્યાજ દર જોઈને રોકાણનો આખરી નિર્ણય લેવો યોગ્ય નથી, કારણ કે આ યોજનાઓની વ્યાજ ચૂકવણી અને ચક્રવૃદ્ધિ લાભની પદ્ધતિ જુદી જુદી છે.

દીકરીના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના
જો તમારું મુખ્ય લક્ષ્ય દીકરીનું શિક્ષણ કે લગ્નનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત કરવાનું હોય, તો સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજનાથી ઉત્તમ બીજો કોઈ વિકલ્પ નથી. ૧૦ વર્ષથી ઓછી ઉંમરની દીકરીના નામે આ ખાતું ખોલી શકાય છે. આ યોજનામાં વાર્ષિક રૂ. ૨૫૦ થી લઈને મહત્તમ રૂ. ૧.૫ લાખ સુધીનું રોકાણ કરી શકાય છે. આ યોજનાનો કુલ પરિપક્વતા (મેચ્યોરિટી) સમયગાળો ૨૧ વર્ષનો છે, પરંતુ રોકાણ માત્ર શરૂઆતના ૧૫ વર્ષ સુધી જ કરવાનું હોય છે. દીકરી ૧૮ વર્ષની થાય ત્યારે તેના ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે ખાતામાંથી આંશિક ઉપાડની સુવિધા પણ મળે છે.
વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે આધારસ્તંભ: SCSS
૬૦ વર્ષ કે તેથી વધુ વયના વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ (SCSS) એક આદર્શ યોજના છે. તેમાં ૮.૨% ના ઊંચા વ્યાજ દર સાથે મહત્તમ રૂ. ૩૦ લાખ સુધીનું રોકાણ કરી શકાય છે. આ યોજનાનો સમયગાળો ૫ વર્ષનો છે, જેને બાદમાં વધુ ૩ વર્ષ માટે લંબાવી શકાય છે. આ યોજનાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તેમાં વ્યાજની ચૂકવણી દર ત્રણ મહિને (ત્રિમાસિક ધોરણે) સીધી રોકાણકારના ખાતામાં કરવામાં આવે છે, જે નિવૃત્ત વ્યક્તિઓ માટે નિયમિત આવકનો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત બને છે.

લાંબા ગાળાની સુરક્ષા અને વેલ્થ ક્રિએશન: PPF
સરકારી યોજનાઓમાં પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF) એ સૌથી વધુ ભરોસાપાત્ર અને ફ્લેક્સિબલ વિકલ્પ માનવામાં આવે છે. તેનો લોક-ઈન પિરિયડ ૧૫ વર્ષનો છે, પરંતુ ત્યારબાદ પણ તેને ૫-૫ વર્ષના બ્લોકમાં અનંતકાળ સુધી લંબાવી શકાય છે. PPF માં વાર્ષિક રૂ. ૫૦૦ થી રૂ. ૧.૫ લાખ સુધી જમા કરાવી શકાય છે. આ યોજનામાં કમ્પાઉન્ડિંગ એટલે કે વ્યાજ પર વ્યાજનો જબરદસ્ત લાભ મળે છે, જે લાંબા ગાળે મોટું ફંડ બનાવવામાં મદદ કરે છે. આ ઉપરાંત જરૂરિયાતના સમયે ધિરાણ (લોન) અને આંશિક ઉપાડની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે.
તમારા માટે કયો વિકલ્પ શ્રેષ્ઠ?
નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે, રોકાણની પસંદગી વ્યક્તિગત જરૂરિયાત પર આધારિત હોવી જોઈએ. દીકરીના ભવિષ્ય માટે ‘સુકન્યા’, નિવૃત્ત વયે રોકડ પ્રવાહ અને નિયમિત આવક માટે ‘SCSS’, અને લાંબા ગાળાના ટેક્સ-ફ્રી ફંડ તેમજ કટોકટીની સુરક્ષા માટે ‘PPF’ શ્રેષ્ઠ છે. કોઈપણ યોજનામાં નાણાં રોકતા પહેલાં પ્રવર્તમાન વ્યાજ દરો અને ક્ષમતા મુજબનું આયોજન કરવું હિતાવહ છે.