શિયાળામાં ઇમ્યુનિટી વધારો, ઘરે બનાવો ભેળસેળ રહિત ચ્યવનપ્રાશ

ભેળસેળ મુક્ત ચ્યવનપ્રાશ બનાવવાની સિક્રેટ રેસિપી

શિયાળાની ઋતુમાં ચ્યવનપ્રાશ (Chyawanprash) નું સેવન સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. તેને ખાવાથી શરીર ગરમ રહે છે, રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) વધે છે અને વાયરલ ઇન્ફેક્શનનો ખતરો ઓછો થાય છે. બજારમાં મળતા ચ્યવનપ્રાશમાં ભેળસેળની આશંકા હોઈ શકે છે, તેથી ઘરે જ તાજું અને શુદ્ધ ચ્યવનપ્રાશ બનાવવું શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. રસોડામાં હાજર કેટલીક વસ્તુઓ અને જડીબુટ્ટીઓથી તમે ફટાફટ તેને તૈયાર કરી શકો છો.

આવશ્યક સામગ્રી (Ingredients)

ઘરે ચ્યવનપ્રાશ બનાવવા માટેની સામગ્રીને ત્રણ ભાગોમાં વહેંચવામાં આવી છે: આમળાનો બેઝ, ચરબી (Fat) અને મીઠાશ (Sweetener), અને મસાલા/જડીબુટ્ટીનું મિશ્રણ.

૧. આમળાનો બેઝ અને મીઠાશ

૨. મસાલા/જડીબુટ્ટીનું મિશ્રણ (ચૂર્ણ)

આ તમામ જડીબુટ્ટીઓને પીસીને બારીક ચૂર્ણ બનાવવું.

બનાવવાની રીત (Step-by-Step Recipe)

તબક્કો ૧: આમળા ઉકાળો અને ગૂદો કાઢો

1. આમળા ધોવા: તાજા આમળાને સારી રીતે ધોઈ લો.

2. ઉકાળવા: આમળાને પ્રેશર કુકરમાં પાણી નાખીને ૨ થી ૩ સીટી વાગે ત્યાં સુધી ઉકાળો.

3. ગૂદો કાઢવો: આમળા ઠંડા થયા પછી તેના બીજ કાઢીને ગૂદો (પલ્પ) અલગ કરી લો.

4. પીસવું: આ ગૂદાને મિક્સરમાં નાખીને હળવું પીસી લો. ધ્યાન રાખો કે તેને બહુ ઝીણું (Fine Paste) પીસવાનું નથી, પણ હલકું અધકચરું રાખવું.

તબક્કો ૨: આમળાના ગૂદાને શેકવો (ભૂંજવો)

1. ચરબી ગરમ કરવી: એક મોટી અને ભારે તળિયાવાળી કડાઈમાં તલનું તેલ + દેશી ઘી ગરમ કરો.

2. ગૂદો શેકવો: તેલ અને ઘી ગરમ થયા પછી તેમાં આમળાનો પીસેલો ગૂદો નાખો.

3. ધીમા તાપે શેકવું: તેને ધીમા તાપે સતત હલાવતા રહીને લગભગ ૧૫ થી ૨૦ મિનિટ સુધી શેકો.

4. ઓળખ: જ્યારે મિશ્રણ થોડું જાડું થઈ જાય અને તેમાં ચમકદાર દેખાવ આવી જાય, તો ગેસ બંધ કરી દો.

તબક્કો ૩: ગોળની ચાસણી તૈયાર કરવી

1. ગોળ ઓગાળવો: એક અલગ વાસણમાં ગોળ અથવા ખાંડ લો અને તેમાં થોડું પાણી નાખીને ઓગાળો.

2. ચાસણી: ગોળને ત્યાં સુધી ઓગાળો જ્યાં સુધી એક તારની હળવી ચાસણી ન બની જાય.

3. ગાળીને ઉમેરવું: આ ચાસણીને ગાળીને, પહેલાથી તૈયાર કરેલા આમળાના શેકેલા મિશ્રણમાં નાખો અને સારી રીતે મિક્સ કરી લો.

તબક્કો ૪: મસાલાનું ચૂર્ણ મિક્સ કરવું અને પકાવવું

1. ચૂર્ણ તૈયાર કરવું: ઉપર જણાવેલ તમામ મસાલાઓ/જડીબુટ્ટીઓને (અશ્વગંધાથી કેસર સુધી) મિક્સ કરીને સારી રીતે પીસીને બારીક પાવડર (ચૂર્ણ) બનાવી લો.

2. મસાલો મિક્સ કરવો: આ મસાલા ચૂર્ણને આમળાના મિશ્રણમાં ધીમે ધીમે નાખતા જઈને સતત હલાવતા રહો જેથી ગાંઠો ન પડે.

3. પકાવવું: આ આખા મિશ્રણને ધીમા તાપે ૧૦ થી ૧૫ મિનિટ સુધી વધુ પકાવો, જ્યાં સુધી તે જામ જેવું જાડું ન થઈ જાય.

4. ઠંડુ કરવું: હવે ગેસ બંધ કરી દો અને મિશ્રણને સંપૂર્ણપણે ઠંડુ થવા દો.

તબક્કો ૫: મધ મિક્સ કરવું અને સ્ટોર કરવું

1. મધ મિક્સ કરવું: મિશ્રણ સંપૂર્ણપણે ઠંડુ થઈ ગયા પછી જ તેમાં મધ ઉમેરો. ગરમ મિશ્રણમાં મધ ઉમેરવાથી તેના ઔષધીય ગુણધર્મો (Medicinal Properties) નષ્ટ થઈ શકે છે.

2. સ્ટોર કરવું: તૈયાર ચ્યવનપ્રાશને સ્ટોર કરવા માટે સ્વચ્છ અને સૂકા કાચના જારમાં ભરો. તેને ફ્રીજમાં રાખવાની જરૂર નથી, તમે તેને રૂમ ટેમ્પરેચર પર જ રાખી શકો છો.

તમારું ઘેર બનાવેલું શુદ્ધ અને પૌષ્ટિક ચ્યવનપ્રાશ હવે તૈયાર છે. તેનું રોજ સેવન કરો અને શિયાળામાં સ્વસ્થ રહો!