આ વર્ષે શારદીય નવરાત્રિ પર થશે વિશેષ સંયોગ, જાણી લો નવેય દિવસના દેવી દર્શન અને તેના મહત્ત્વ વિશે
શારદીય નવરાત્રિ (Shardiya Navratri 2026) નો પવિત્ર તહેવાર હિન્દુ ધર્મમાં સૌથી મોટા અને ઉત્સાહથી ભરેલા પર્વોમાંથી એક માનવામાં આવે છે. આ દરમિયાન સમગ્ર દેશ મા દુર્ગાની ભક્તિમાં લીન નજરે પડે છે. પંચાંગ અનુસાર, આ વર્ષે શારદીય નવરાત્રિની શરૂઆત 11 ઓક્ટોબર 2026, રવિવાર થી થવા જઈ રહી છે. આ નવ દિવસોમાં મા દુર્ગાના નવ અલગ-અલગ સ્વરૂપોની વિધિ-વિધાનથી પૂજા કરવામાં આવે છે.
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, નવરાત્રિના દરેક દિવસનું પોતાનું એક વિશેષ મહત્ત્વ હોય છે. દરરોજ માના એક વિશેષ રૂપની આરાધના કરવામાં આવે છે, અને તેમના સ્વરૂપ મુજબ ખાસ રંગના વસ્ત્રો પહેરવા તથા વિશેષ ભોગ ધરવાની પરંપરા છે. આવો વિગતવાર જાણીએ કે નવરાત્રિના આ નવ દિવસોમાં કયા દિવસે માના કયા રૂપની પૂજા થાય છે, કયો રંગ શુભ છે અને દેવીને શું ભોગ અર્પણ કરવામાં આવે છે.
પહેલો દિવસ: મા શૈલપુત્રીની પૂજા (11 ઓક્ટોબર 2026)
નવરાત્રિના પહેલા દિવસે એટલે કે ઘટસ્થાપના સાથે મા શૈલપુત્રીની આરાધના કરવામાં આવે છે. મા શૈલપુત્રીને પર્વતરાજ હિમાલયની પુત્રી માનવામાં આવ્યા છે. દેવીના આ સ્વરૂપને સ્થિરતા, દ્રઢતા અને શક્તિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
શુભ રંગ: આ દિવસે પીળા રંગના વસ્ત્રો ધારણ કરવા અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે ઉત્સાહ અને સકારાત્મકતાનો સંચાર કરે છે.
પ્રિય ભોગ: દેવી શૈલપુત્રીને શુદ્ધ ગાયનું ઘી અર્પણ કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે આમ કરવાથી સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓ દૂર થાય છે અને ભક્તોને ઉત્તમ સ્વાસ્થ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે.
બીજો દિવસ: મા બ્રહ્માચારિણીની પૂજા (12 ઓક્ટોબર 2026)
નવરાત્રિનો બીજો દિવસ મા બ્રહ્માચારિણીને સમર્પિત છે. દેવીનું આ રૂપ તપ, સંયમ, ત્યાગ અને સાધનાનું પ્રતીક છે. મા બ્રહ્માચારિણીની કઠોર તપસ્યાના કારણે જ તેમનું આ નામ પડ્યું.
શુભ રંગ: આ દિવસે લીલા રંગના વસ્ત્રો પહેરવાની પરંપરા છે, જે જીવનમાં હરિયાળી, શાંતિ અને પ્રગતિનું પ્રતીક છે.
પ્રિય ભોગ: માને સાકર અથવા સફેદ મિઠાઈનો ભોગ લગાવવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે તેનાથી ઘર-પરિવારમાં સૌભાગ્ય અને આયુષ્યમાં વૃદ્ધિ થાય છે.
ત્રીજો દિવસ: મા ચંદ્રઘંટાની પૂજા (13 ઓક્ટોબર 2026)
નવરાત્રિના ત્રીજા દિવસે મા દુર્ગાના ત્રીજા સ્વરૂપ મા ચંદ્રઘંટાની પૂજા થાય છે. દેવીના મસ્તક પર ઘંટના આકારનો અર્ધચંદ્ર શોભાયમાન છે, એટલા માટે તેમને ચંદ્રઘંટા કહેવામાં આવે છે. માનું આ સ્વરૂપ અસીમ સાહસ અને વીરતાનું પ્રતીક છે.
શુભ રંગ: આ દિવસે ગ્રે (ધૂસર) રંગ પહેરવો ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે, જે મક્કમ નિર્ધાર દર્શાવે છે.
પ્રિય ભોગ: મા ચંદ્રઘંટાને દૂધ અથવા ખીરનો ભોગ ધરાવવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે તેમની પૂજા કરવાથી જીવનના તમામ દુઃખો, કષ્ટો અને મુશ્કેલીઓ દૂર થાય છે.
ચોથો દિવસ: મા કૂષ્માડાની પૂજા (14 ઓક્ટોબર 2026)
નવરાત્રિના ચોથા દિવસે મા કૂષ્માડાની પૂજા કરવામાં આવે છે. પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, જ્યારે સૃષ્ટિમાં ચારેય બાજુ અંધકાર હતો અને કંઈ પણ નહોતું, ત્યારે માએ પોતાની મંદ મુસ્કાનથી આ બ્રહ્માંડની રચના કરી હતી. એટલા માટે તેમને સૃષ્ટિની આદિશક્તિ અને સર્જનકર્તા માનવામાં આવે છે.
શુભ રંગ: આ દિવસે કેસરી રંગના વસ્ત્રો પહેરવા અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે; તે ઊર્જા, ઉત્સાહ અને જીવનશક્તિનું પ્રતીક છે.
પ્રિય ભોગ: મા કુષ્માંડાને ‘માલપુઆ’ પ્રિય છે. એવી માન્યતા છે કે તેમની પૂજા કરવાથી બુદ્ધિ, વિવેક અને જ્ઞાનનો વિકાસ થાય છે.
પાંચમો દિવસ: મા સ્કંદમાતાની પૂજા (15 ઓક્ટોબર 2026)
નવરાત્રિના પાંચમા દિવસે મા સ્કંદમાતાની આરાધના કરવામાં આવે છે. ભગવાન કાર્તિકેય (સ્કંદ કુમાર) ના માતા હોવાના કારણે દેવીના આ રૂપને સ્કંદમાતા કહેવામાં આવે છે. માની ગોદમાં તેમના બાળ સ્વરૂપમાં કાર્તિકેય બિરાજમાન રહે છે.
શુભ રંગ: આ દિવસે સફેદ રંગના વસ્ત્રો પહેરવાની પરંપરા છે, જે પવિત્રતા અને શાંતિનો સંદેશ આપે છે.
પ્રિય ભોગ: મા સ્કંદમાતાને કેળાનો ભોગ ખૂબ પસંદ છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, તેમની કૃપાથી ભક્તોને સંતાન સુખ અને પરિવારમાં અસીમ ખુશાલીનો આશીર્વાદ મળે છે.
છઠ્ઠો દિવસ: મા કાત્યાયનીની પૂજા (16 ઓક્ટોબર 2026)
નવરાત્રિના છઠ્ઠા દિવસે માતા કાત્યાયનીની પૂજા કરવામાં આવે છે; તેઓ મહર્ષિ કાત્યાયનની પુત્રી તરીકે અવતર્યા હતા, જેઓ તેમની કઠોર તપસ્યાથી પ્રસન્ન થયા હતા. તેમને શક્તિ, તેજ અને સાહસની દેવી તરીકે પૂજવામાં આવે છે. લગ્નમાં આવતા અવરોધોને દૂર કરવા માટે ખાસ કરીને તેમની પૂજા કરવાની વિધિ પ્રચલિત છે.
શુભ રંગ: આ દિવસે લાલ રંગના વસ્ત્રો પહેરવા ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે, જે શક્તિ, ઊર્જા અને પ્રેમનું પ્રતીક છે.
પ્રિય ભોગ: માતા કાત્યાયનીને મધનો ભોગ અર્પણ કરવામાં આવે છે. માનવામાં આવે છે કે આનાથી દાંપત્ય જીવનમાં શાંતિ અને સુખ વધે છે તથા સંબંધોમાં મધુરતા આવે છે.
સાતમો દિવસ: મા કાલરાત્રીની પૂજા (17 ઓક્ટોબર 2026)
નવરાત્રિના સાતમાં દિવસે મહાકાવ્ય અને તંત્ર સાધનાની દેવી મા કાલરાત્રીની પૂજા કરવામાં આવે છે. માનું આ સ્વરૂપ ખૂબ જ ભયંકર અને ઉગ્ર નજરે પડે છે, પરંતુ પોતાના ભક્તો માટે મા હંમેશાં કલ્યાણકારી અને શુભ ફળ આપનાર (શુભંકરી) હોય છે.
શુભ રંગ: આ દિવસે ‘રોયલ બ્લુ’ (ઘેરો વાદળી) રંગ ધારણ કરવો શુભ માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે અપાર શક્તિ અને સુરક્ષાની ભાવના જગાડે છે.
પ્રિય ભોગ: આ દિવસે માતાને મુખ્યત્વે ગોળનો ભોગ અર્પણ કરવામાં આવે છે; માનવામાં આવે છે કે તેનાથી જીવનમાં આવતી મુશ્કેલીઓ અને અવરોધોમાંથી રાહત મળે છે.
આઠમો દિવસ: મા મહાગૌરીની પૂજા (18 ઓક્ટોબર 2026)
નવરાત્રિના આઠમા દિવસે એટલે કે મહાઅષ્ટમીના પવિત્ર અવસર પર મા મહાગૌરીની પૂજા કરવામાં આવે છે. દેવીનો વર્ણ અત્યંત ગૌર (સફેદ) છે અને તેઓ શાંતિ, પવિત્રતા તથા સોમ્યતાની અધિષ્ઠાત્રી દેવી માનવામાં આવે છે. આ દિવસે ઘણા ઘરોમાં કન્યા પૂજન પણ કરવામાં આવે છે.
શુભ રંગ: આ દિવસે ગુલાબી રંગના વસ્ત્રો ધારણ કરવા અત્યંત શુભ અને આકર્ષક માનવામાં આવે છે.
પ્રિય ભોગ: માતા મહાગૌરીને નાળિયેરનો ભોગ વિશેષ પ્રિય છે. એવી ધાર્મિક માન્યતા છે કે તેમની કૃપાથી ઘરમાં અને પરિવારમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને સુખાકારીનો સંચાર થાય છે.
નવમો દિવસ: મા સિદ્ધિદાત્રીની પૂજા (19 ઓક્ટોબર 2026)
નવરાત્રિના નવમા અને અંતિમ દિવસે મા સિદ્ધિદાત્રીની આરાધના કરવામાં આવે છે. દેવીનું આ રૂપ તમામ પ્રકારની અણિમા, મહિમા, ગરિમા જેવી આઠ સિદ્ધિઓને પ્રદાન કરનારું માનવામાં આવે છે. આ દિવસે નવરાત્રિનું સમાપન થાય છે અને હવન તથા કન્યા પૂજન કરવામાં આવે છે.
શુભ રંગ: આ દિવસે બેંગની (Purple) અથવા જાંબલી રંગ પહેરવો ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે, જે ભવ્યતા અને આધ્યાત્મિકતા દર્શાવે છે.
પ્રિય ભોગ: મા સિદ્ધિદાત્રીને હલવા-પૂરી અને ચણાનો ભોગ લગાવવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા છે कि માની સાચા મનથી આરાધના કરનારા ભક્તોની દરેક મનોકામના અવશ્ય પૂરી થાય છે.
