NEET વિરુદ્ધ તામિલનાડુ સરકારનું મોટું કૂટનીતિક પગલું: વિપક્ષ DMK નો પણ મળ્યો સાથ, જાણો શું છે વિવાદ અને કાનૂની જોગવાઈઓ
દક્ષિણ ભારતના રાજકારણમાં અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે તામિલનાડુ હંમેશાં પોતાની સ્વાયત્તતા અને સામાજિક ન્યાયના મુદ્દાઓ પર અગ્રેસર રહ્યું છે. મંગળવારે તામિલનાડુ વિધાનસભામાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક પ્રસ્તાવ પસાર કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં રાષ્ટ્રીય પાત્રતા પ્રવેશ પરીક્ષા એટલે કે નીટ (NEET) ને રદ કરવાની અને ગ્રેજ્યુએટ મેડિકલ કોર્સિસ (MBBS/BDS) માં પ્રવેશ માટે ધોરણ 12 ના ગુણ (Board Marks) ને જ મુખ્ય આધાર બનાવવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
તામિલનાડુના આરોગ્ય મંત્રી કે.જી. અરુણરાજ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા આ પ્રસ્તાવને ગૃહમાં બહુમતીથી મંજૂરી મળી ગઈ છે. આ ચળવળની સૌથી ખાસ વાત એ રહી કે સત્તાપક્ષ અને વિપક્ષના તમામ મુખ્ય રાજકીય પક્ષો – ડીએમકે (DMK), એઆઈડીએમકે (AIADMK), પીએમકે (PMK) અને ડાબેરી પક્ષોએ એકસૂર થઈને આ પ્રસ્તાવનું સમર્થન કર્યું હતું. માત્ર ભાજપના એકમાત્ર વિધાયક ભોજરાજને આ પ્રસ્તાવનો વિરોધ કરીને સભાત્યાગ (Walkout) કર્યો હતો.
સામાજિક ન્યાય અને સમાનતા સામે પ્રશ્નાર્થ
તામિલનાડુ વિધાનસભામાં આરોગ્ય મંત્રી અરુણરાજે પ્રસ્તાવ મૂકતી વખતે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે રાજ્ય સરકાર પહેલેથી જ એ સ્પષ્ટ વલણ ધરાવે છે કે NEET પરીક્ષા સામાજિક ન્યાય (Social Justice) અને સમાન તકના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોની વિરુદ્ધ છે.
તેમણે ઉમેર્યું કે આ પરીક્ષાને કારણે ખાસ કરીને નીચે મુજબના વર્ગોને ભારે અસમાનતાનો સામનો કરવો પડે છે:
તમિલ માધ્યમના વિદ્યાર્થીઓ: પ્રાદેશિક ભાષામાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ માટે સેન્ટ્રલ બોર્ડ (CBSE) પેટર્ન આધારિત NEET પરીક્ષા પાસ કરવી મુશ્કેલ બને છે.
ગ્રામીણ અને ગરીબ પૃષ્ઠભૂમિના છાત્રો: ગ્રામીણ વિસ્તારો અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના વિદ્યાર્થીઓ મોંઘી કોચિંગ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ્સની ફી ચૂકવવા માટે સક્ષમ હોતા નથી.
રાજ્યોના અધિકારો પર ત્રાપ: શિક્ષણ એ સમવર્તી સૂચિ (Concurrent List) નો વિષય હોવા છતાં, કેન્દ્રિય પરીક્ષા પ્રણાલી રાજ્યોના પોતાના શૈક્ષણિક અધિકારો અને પ્રવેશ નીતિઓ પર દબાણ ઊભું કરે છે.
રાજ્ય સરકારનો દાવો છે કે NEET માત્ર એવા જ વિદ્યાર્થીઓને ફાયદો પહોંચાડે છે જેઓ લાખો રૂપિયા ખર્ચીને મોટા શહેરોમાં ખાનગી કોચિંગ મેળવી શકે છે.
12 વર્ષની મહેનત વિરુદ્ધ 1 દિવસની પરીક્ષા: રાજ્યનો તર્ક
તામિલનાડુ સરકાર અને NEET નો વિરોધ કરતા રાજકીય પક્ષોનો મુખ્ય તર્ક એ છે કે વિદ્યાર્થીઓની 12 વર્ષની શાળાકીય શિક્ષા અને ધોરણ 12 ની બોર્ડ પરીક્ષાના ગુણોને એક જ દિવસમાં યોજાતી 3 કલાકની પરીક્ષા સામે ગૌણ ન બનાવી શકાય.
સરકારે રજૂ કરેલી દલીલો મુજબ:
શાળાકીય શિક્ષણનું મહત્વ: ધોરણ 12 ની પરીક્ષા વિદ્યાર્થીના વર્ષોના સતત મૂલ્યાંકન પર આધારિત હોય છે, જ્યારે NEET માત્ર એક જ દિવસના પ્રદર્શન પર નિર્ભર રહે છે.
માનસિક તણાવ અને આત્મહત્યાઓ: NEET ના અતિશય દબાણને કારણે દર વર્ષે દક્ષિણ ભારતમાં અનેક તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓ માનસિક તણાવનો શિકાર બને છે અને દુર્ભાગ્યવશ આત્મહત્યા જેવા કટોકટીના પગલાં ભરે છે.
કોચિંગ કલ્ચરનો અતિરેક: NEET એ દેશમાં એક સમાંતર ‘કોચિંગ ઉદ્યોગ’ ઊભો કર્યો છે, જે ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારના બાળકોને મેડિકલ શિક્ષણથી વંચિત રાખે છે.
કૌભાંડો, પેપર લીક અને વિદ્યાર્થીઓના તૂટતા વિશ્વાસનો ઉલ્લેખ
વિધાનસભામાં પ્રસ્તાવ રજૂ કરતી વખતે આરોગ્ય મંત્રીએ તાજેતરના વર્ષોમાં NEET પરીક્ષાઓ દરમિયાન થયેલી ગેરરીતિઓ, પેપર લીકની ઘટનાઓ અને નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) ના સંચાલન પર ઊભેલા ગંભીર સવાલોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
મંત્રીશ્રીએ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો કે જે પરીક્ષામાં વારંવાર પેપર લીકના આરોપો લાગે છે અને વિદ્યાર્થીઓનો વિશ્વાસ તૂટી રહ્યો છે, તેવી પરીક્ષાના આધારે દેશના ભવિષ્યના ડોક્ટરોની પસંદગી કેવી રીતે થઈ શકે? 12 વર્ષ સુધી નિષ્ઠાપૂર્વક અભ્યાસ કરનાર વિદ્યાર્થીના ભવિષ્યનો ફેંસલો આવી વિવાદિત પ્રવેશ પરીક્ષા દ્વારા કરવો તે તદ્દન અયોગ્ય છે.
રાજકીય એકતા: ડીએમકે, એઆઈડીએમકે અને સાથી પક્ષો એક મંચ પર
તામિલનાડુના રાજકારણમાં સામાન્ય રીતે ડીએમકે (DMK) અને એઆઈડીએમકે (AIADMK) એકબીજાના કટ્ટર હરીફ ગણાય છે. પરંતુ જ્યારે પણ રાજ્યના અધિકારો અને NEET વિરોધનો મુદ્દો આવે છે, ત્યારે તમામ તમિલ રાજકીય પક્ષો એકજુટ થઈ જાય છે.
ડીએમકે અને સાથી પક્ષો: શાસક પક્ષે આ પ્રસ્તાવને તામિલનાડુના સામાજિક ન્યાયના મોડેલ માટે અનિવાર્ય ગણાવ્યો.
એઆઈડીએમકે અને પીએમકે: વિપક્ષી દળોએ પણ પક્ષીય રાજકારણથી ઉપર ઉઠીને રાજ્યના વિદ્યાર્થીઓના હિતમાં આ પ્રસ્તાવને સંપૂર્ણ ટેકો આપ્યો.
ભાજપનો વિરોધ: ભાજપના વિધાયક ભોજરાજને પ્રસ્તાવનો વિરોધ કરતા કહ્યું કે NEET થી દેશભરમાં મેડિકલ શિક્ષણની ગુણવત્તા જળવાઈ રહે છે અને ગુણવત્તા સાથે સમજોતો થઈ શકે નહીં. જોકે, તેમના વિરોધ વચ્ચે પણ પ્રસ્તાવ બહુમતીથી પસાર થયો હતો.
બંધારણીય જોગવાઈઓ અને કાનૂની પરિપ્રેક્ષ્ય
હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે શું તામિલનાડુ વિધાનસભામાં પ્રસ્તાવ પસાર થવાથી NEET નાબૂદ થઈ જશે? આ સમજવા માટે ભારતીય બંધારણ અને કાનૂની જોગવાઈઓને જાણવી જરૂરી છે:
સમવર્તી સૂચિ (Concurrent List – Entry 25): શિક્ષણ એ બંધારણની સમવર્તી સૂચિમાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે કેન્દ્ર અને રાજ્ય બંને આ વિષય પર કાયદો બનાવી શકે છે.
કેન્દ્રીય કાયદો વિરુદ્ધ રાજ્યનો કાયદો (Article 254): જો કેન્દ્ર સરકારના કાયદા (જેમ કે નેશનલ મેડિકલ કમિશન એક્ટ – NMC Act) અને રાજ્યના કાયદા વચ્ચે વિરોધાભાસ ઊભો થાય, તો સામાન્ય રીતે કેન્દ્રીય કાયદો જ માન્ય રહે છે.
રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી (Presidential Assent – Article 254(2)): જો રાજ્ય સરકાર પોતાના રાજ્ય માટે કેન્દ્રીય કાયદામાંથી મુક્તિ (Exemption) ઇચ્છતી હોય, તો તેણે પસાર કરેલા બિલને ભારતના રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી મળવી અનિવાર્ય છે. જો રાષ્ટ્રપતિ તે બિલ પર હસ્તાક્ષર કરે, તો જ તે રાજ્યમાં કેન્દ્રીય NEET કાયદાને બદલે ધોરણ 12 ના માર્ક્સ પર આધારિત પ્રવેશ પ્રક્રિયા લાગુ થઈ શકે.
અગાઉ પણ તામિલનાડુ સરકારે આવા બિલો પસાર કરીને રાજ્યપાલ મારફતે રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ મોકલ્યા છે, પરંતુ કેન્દ્ર સરકાર અને રાષ્ટ્રપતિ ભવન સ્તરેથી તેને મંજૂરી મળવામાં કાનૂની અડચણો આવતી રહી છે.
આગળનો માર્ગ અને સંભવિત અસરો
તામિલનાડુ વિધાનસભાનો આ નવો પ્રસ્તાવ ફરી એકવાર કેન્દ્ર-રાજ્ય સંબંધો (Center-State Relations) માં ચર્ચાનો વિષય બનશે.
જો કેન્દ્ર સરકાર તામિલનાડુની આ માગણી સ્વીકારે છે, તો:
દેશના અન્ય રાજ્યો (જેમ કે પશ્ચિમ બંગાળ, મહારાષ્ટ્ર અને કેરળ) પણ પોતપોતાના રાજ્યોમાં NEET માંથી મુક્તિની માગણી દોહરાવી શકે છે.
રાજ્ય બોર્ડના આધારે મેડિકલ એડમિશન થવાથી ગ્રામીણ અને તમિલ માધ્યમના વિદ્યાર્થીઓ માટે MBBS ના દરવાજા સરળતાથી ખુલશે.
બીજી તરફ, રાષ્ટ્રીય સ્તરે મેડિકલ શિક્ષણના સમાન ધોરણો (Uniform Standards) જાળવવા સામે કેન્દ્ર સરકાર માટે મોટો પડકાર ઊભો થશે.
