ભવિષ્ય માટે સુરક્ષિત અને ડિમાન્ડિંગ કરિયર, જાણો X-Ray Technician બનવાની લાયકાત અને સેલેરી
આજના સમયમાં જેમ-જેમ બીમારીઓ અને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓ વધી રહી છે, તેમ-તેમ મેડિકલ અને હેલ્થકેર સેક્ટરમાં પ્રોફેશનલ્સની માંગ પણ ઝડપથી વધી રહી છે. જો તમે પણ મેડિકલ ફિલ્ડમાં પોતાની કારકિર્દી બનાવવા માંગો છો, પરંતુ તમારો NEET ક્લિયર થયો નથી, તો નિરાશ થવાની બિલકુલ જરૂર નથી. તમારા માટે એક્સ-રે ટેકનિશિયન (X-Ray Technician) બનવું એ એક ઉત્તમ અને ઝડપથી વિકસતો વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.
આ લેખમાં આપણે વિગતવાર જાણીશું કે એક્સ-રે ટેકનિશિયન કેવી રીતે બની શકાય, તેના માટે લાયકાત શું હોવી જોઈએ, કયા-કયા કોર્સ ઉપલબ્ધ છે અને પગાર કેટલો મળે છે.
X-Ray Technicianનું કામ શું હોય છે?
સૌથી પહેલાં એ સમજવું જરૂરી છે કે આ ક્ષેત્રે તમારે વાસ્તવમાં શું કામ કરવાનું રહેશે. એક એક્સ-રે ટેકનિશિયનનું મુખ્ય કામ દર્દીઓની એક્સ-રે તપાસ કરતી અદ્યતન મશીનોનું સુરક્ષિત રીતે સંચાલન કરવાનું હોય છે. આ ઉપરાંત, તેઓ રેડિયોલોજી સાથે જોડાયેલી પ્રક્રિયાઓમાં ડૉક્ટરોને મદદ કરે છે, દર્દીઓને સ્કેન માટે યોગ્ય સ્થિતિમાં ઊભા રહેવા કે સૂવામાં સહાય કરે છે અને ડૉક્ટરની સૂચના મુજબ ઇમેજિંગ પ્રક્રિયા પૂરી કરે છે.
આ કોર્સ માટે લાયકાત (Eligibility) શું છે?
એક્સ-રે ટેકનિશિયન બનવા માટે અલગ-અલગ સંસ્થાઓ અને કોર્સના આધારે લાયકાત નક્કી કરવામાં આવે છે:
-
૧૨મા પછી: મોટાભાગની સારી સંસ્થાઓમાં ફિઝિક્સ, કેમેસ્ટ્રી અને બાયોલોજી (PCB) વિષયો સાથે ૧૨મા ધોરણ પાસ હોવું અનિવાર્ય માનવામાં આવે છે. ઘણી કોલેજોમાં પ્રવેશ માટે ઓછામાં ઓછા ૪૫% થી ૫૦% ગુણની શરત પણ હોઈ શકે છે.
-
૧૦મા પછી: કેટલાક બેઝિક સર્ટિફિકેટ અથવા શરૂઆતી સ્તરના કોર્સ એવા પણ હોય છે જેમાં ૧૦મું પાસ વિદ્યાર્થીઓને પણ પ્રવેશ મળી જાય છે.
-
વય મર્યાદા: આ કોર્સમાં પ્રવેશ માટે વિદ્યાર્થીની ન્યૂનતમ ઉંમર સામાન્ય રીતે ૧૭ વર્ષ હોવી જોઈએ.
કયા-કયા કોર્સ ઉપલબ્ધ છે?
તમે તમારી જરૂરિયાત, સમય અને કારકિર્દીના લક્ષ્યો મુજબ આમાંથી કોઈપણ કોર્સ પસંદ કરી શકો છો:
| કોર્સનું નામ | કોર્સનો સમયગાળો |
| Certificate in X-Ray Technician | ૬ મહિનાથી ૧ વર્ષ |
| Diploma in X-Ray Technician | ૧ થી ૨ વર્ષ |
| Diploma in X-Ray & Imaging Technology | ૧ થી ૨ વર્ષ |
| BSc Medical Radiography/Radiology | ૩ થી ૪ વર્ષ |
જો તમે ઓછા સમયમાં સ્કીલ શીખીને ઝડપથી નોકરી શરૂ કરવા માંગતા હોવ, તો સર્ટિફિકેટ અથવા ડિપ્લોમા કોર્સ તમારા માટે સૌથી યોગ્ય રહેશે. વળી, જો તમે આ ક્ષેત્રે લાંબી છલાંગ લગાવવા માંગતા હોવ અને ઉચ્ચ હોદ્દા પર પહોંચવા માંગતા હોવ, તો ૩ થી ૪ વર્ષની બેચલર ડિગ્રી (BSc) કરવી વધુ ફાયદાકારક રહેશે.
પ્રવેશ પ્રક્રિયા અને ફી કેટલી હોય છે?
-
પ્રવેશ કેવી રીતે મળે છે? મોટાભાગની સંસ્થાઓમાં પ્રવેશ ૧૨મા ધોરણના ગુણના આધારે બનેલી મેરિટ લિસ્ટ અથવા કોલેજની પોતાની પ્રવેશ પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે. કેટલીક મોટી સંસ્થાઓ આ માટે પ્રવેશ પરીક્ષા (Entrance Exam) પણ યોજે છે. સૌથી સારી વાત એ છે કે આ કોર્સમાં પ્રવેશ માટે NEET સ્કોરની કોઈ જરૂર નથી હોતી. જો કે, ફોર્મ ભરતા પહેલા સંબંધિત કોલેજના નિયમો ચોક્કસ ચકાસી લો.
-
કોર્સની ફી: એક્સ-રે ટેકનિશિયન કોર્સની ફી સંપૂર્ણપણે સંસ્થા અને તેની સુવિધાઓ પર આધાર રાખે છે. સામાન્ય રીતે તેની ફી ૧૫,૦૦૦ રૂપિયાથી શરૂ થઈને ૧,૫૦,૦૦૦ રૂપિયા સુધી હોઈ શકે છે. સરકારી કોલેજોમાં આ ફી ઘણી ઓછી હોય છે, જ્યારે ખાનગી સંસ્થાઓમાં થોડી વધુ હોઈ શકે છે.
કોર્સ પછી નોકરી ક્યાં મળે છે?
આ કોર્સ પૂરો કર્યા પછી તમારા માટે રોજગારીના અનેક દરવાજા ખુલી જાય છે. તમે દેશની કોઈપણ મોટી કે નાની હોસ્પિટલ, પ્રાઇવેટ ક્લિનિક, ડાયગ્નોસ્ટિક સેન્ટર, નર્સિંગ હોમ અને હેલ્થકેર લેબોરેટરીમાં સરળતાથી નોકરી મેળવી શકો છો. ધીમે-ધીમે જેમ-જેમ તમારો અનુભવ વધશે, તેમ-જેમ મોટી મેડિકલ સંસ્થાઓમાં તમારા માટે તકો વધુ સારી થતી જશે.
શરૂઆતી પગાર (Salary) કેટલો મળે છે?
એક ફ્રેશર તરીકે એક્સ-રે ટેકનિશિયનનો શરૂઆતી પગાર સામાન્ય રીતે ૧૨,૦၀၀ રૂપિયાથી લઈને ૨૫,૦૦૦ રૂપિયા પ્રતિ મહિનાની આસપાસ હોઈ શકે છે. જો કે, તમારી લાયકાત, તમારી પાસે કયો કોર્સ છે, તમે કયા શહેરમાં કે હોસ્પિટલમાં કામ કરી રહ્યા છો અને તમારો અનુભવ કેટલો છે, આ બાબતોના આધારે પગારમાં ઘણો વધારો થાય છે. જો તમારી પસંદગી કોઈ મોટી સરકારી હોસ્પિટલમાં કાયમી પદ પર થાય છે, તો પગાર અને અન્ય સરકારી ભથ્થાં પણ ખૂબ જ શાનદાર મળે છે.
એક્સ-રે ટેકનિશિયનમાં જ કારકિર્દી કેમ પસંદ કરવી?
આજના સમયમાં જ્યારે દરેક યુવાન સુરક્ષિત અને ઝડપથી આગળ વધતી કારકિર્દી ઈચ્છે છે, ત્યારે પેરામેડિકલ સેક્ટર એક વરદાન સમાન છે. આ એક સંપૂર્ણપણે સ્કીલ-બેઝ્ડ (કૌશલ્ય આધારિત) કારકિર્દીનો વિકલ્પ છે. ઓછા સમયના ડિપ્લોમા કે સર્ટિફિકેટ કોર્સ દ્વારા તમે ખૂબ જ જલદી પોતાના પગ પર ઊભા રહી શકો છો અને હેલ્થકેર જેવા નોબલ પ્રોફેશનનો હિસ્સો બનીને લોકોની સેવા પણ કરી શકો છો.
