શિયાળામાં હાથ-પગની આંગળીઓમાં આવે છે સોજો? ભૂલથી પણ ના કરતા આ કામ, વધી શકે છે તકલીફ
શિયાળાની કડકડતી ઠંડીમાં હાથ-પગની આંગળીઓમાં સોજો આવવો, લાલ થઈ જવી કે ખંજવાળ આવવી એ એક સામાન્ય પણ પીડાદાયક સમસ્યા છે. આ સમસ્યાને તબીબી ભાષામાં ચિલબ્લેન્સ (Chilblains) અથવા Pernio કહેવામાં આવે છે.
જો તમે પણ આ શિયાળામાં આંગળીઓ ગળવા કે સોજાની સમસ્યાથી પરેશાન છો, તો નીચે મુજબના ઉપાયો અને સાવચેતી તમને ચોક્કસ રાહત આપશે.
આંગળીઓમાં સોજો અને નિષ્ક્રિયતા આવવાના મુખ્ય કારણો
- રુધિરાભિસરણ (Blood Circulation): ઠંડીને કારણે નસો સંકોચાય છે, જેનાથી લોહીનું પરિભ્રમણ ધીમું પડી જાય છે.
- તાપમાનમાં અચાનક ફેરફાર: વધુ પડતી ઠંડીમાંથી તરત જ ગરમ વાતાવરણમાં (જેમ કે હીટર કે તાપણા પાસે) જવાથી નસો પર દબાણ આવે છે.
- પોષક તત્વોની ઉણપ: શરીરમાં વિટામિન B12, કેલ્શિયમ અથવા આયર્નની કમી.
- ભેજ: લાંબા સમય સુધી હાથ-પગ ભીના રહેવા અથવા પરસેવાવાળા મોજા પહેરી રાખવા.
તરત રાહત મેળવવા માટેના ઘરગથ્થુ ઉપાયો
1. નવશેકા પાણી અને મીઠાનો શેક
દિવસમાં બે વાર નવશેકા પાણીમાં થોડું સિંધવ મીઠું નાખીને હાથ-પગને 10-15 મિનિટ ડુબાડી રાખો. તે સોજો ઉતારવામાં અને દુખાવામાં રામબાણ ઈલાજ છે.
2. તેલની હળવી માલિશ
સુતા પહેલા સરસિયું (Mustard Oil) અથવા તલનું તેલ ગરમ કરી તેમાં લસણની કળીઓ નાખી ઉકાળો. આ તેલથી હળવા હાથે માલિશ કરવાથી લોહીનું ભ્રમણ વધશે અને આંગળીઓ સુન્ન પડતી અટકશે.
3. હળદર અને એલોવેરા
હળદરમાં એન્ટિ-સેપ્ટિક ગુણો હોય છે. હળદર અને મધની પેસ્ટ અથવા તાજું એલોવેરા જેલ લગાવવાથી ખંજવાળ અને લાલાશમાં તરત જ રાહત મળે છે.
બચાવ માટે આટલું ખાસ કરો
- ગરમ કપડાંનો ઉપયોગ: ઘરની બહાર નીકળતી વખતે ઊનના મોજા અને હાથમોજા (Gloves) અવશ્ય પહેરો. ધ્યાનમાં રાખો કે મોજા બહુ ટાઈટ ન હોવા જોઈએ.
- સીધો તાપ ટાળો: જો આંગળીઓ બહુ ઠંડી થઈ ગઈ હોય, તો તેને સીધી હીટર કે તાપણા પાસે ન ધરો. પહેલા હળવા હાથે ઘસીને શરીરનું તાપમાન સામાન્ય કરો.
- આહારમાં ફેરફાર: શિયાળામાં આદુ, લસણ, ગોળ અને ડ્રાય ફ્રૂટ્સ (ખાસ કરીને બદામ અને અખરોટ) નું સેવન વધારો. આ ખોરાક શરીરને અંદરથી ગરમ રાખે છે.
- શારીરિક પ્રવૃત્તિ: બેઠા રહેવાને બદલે થોડી કસરત કે ચાલવાનું રાખો, જેથી આખા શરીરમાં લોહીનું પરિભ્રમણ વ્યવસ્થિત જળવાઈ રહે.
ક્યારે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી?
જો આંગળીઓ પર છાલા પડી ગયા હોય, ચામડી કાળી પડી રહી હોય અથવા દુખાવો અસહ્ય હોય, તો ઘરગથ્થુ ઉપચાર કરવાને બદલે ત્વરિત ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. ઘણીવાર આ આંતરિક ઈન્ફેક્શનનો સંકેત પણ હોઈ શકે છે.
ટીપ: શિયાળામાં હાઇડ્રેટેડ રહેવું પણ એટલું જ જરૂરી છે, તેથી પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી પીવાનું રાખો.
