ઈરાનમાં થયું મોટું સત્તા પરિવર્તન, હવે અમેરિકા અને ઈરાન ખભેખભા મિલાવીને કામ કરશે

ટ્રમ્પનો બોલ્ડ દાવો: ઈરાનમાં ‘સત્તા પરિવર્તન’ સફળ; હવે અમેરિકા અને ઈરાન ભાગીદારીમાં કરશે કામ

મધ્ય પૂર્વના રણમેદાનમાંથી આજે શાંતિના જે સમાચાર આવ્યા છે તે ઐતિહાસિક છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કર્યા બાદ, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક સનસનાટીભર્યો દાવો કર્યો છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, ઈરાનમાં “સફળ શાસન પરિવર્તન” (Successful Regime Change) થયું છે અને હવે તેહરાન વોશિંગ્ટન સાથે મળીને કામ કરવા તૈયાર છે. આ જાહેરાત એવા સમયે આવી છે જ્યારે સમગ્ર વિશ્વ આ બંને દેશો વચ્ચેના યુદ્ધથી ચિંતિત હતું.

પરમાણુ શસ્ત્રોનો અંત અને સંયુક્ત કામગીરી

ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર કરેલી પોસ્ટમાં દાવો કર્યો છે કે નવી સમજૂતી હેઠળ હવે ઈરાન ક્યારેય યુરેનિયમ સંવર્ધન (Uranium Enrichment) કરશે નહીં.

• ભૂગર્ભ સામગ્રીનો નિકાલ: અમેરિકા હવે સીધી રીતે ઈરાનની સાથે મળીને તેમના ભૂગર્ભ પરમાણુ મથકોમાંથી જોખમી સામગ્રીને દૂર કરવા માટે કામ કરશે.

• અકબંધ મથકો: ટ્રમ્પના મતે, તાજેતરના અમેરિકી હુમલાઓ છતાં ઘણા મહત્વના સ્થળો અકબંધ છે, જેનો ઉપયોગ હવે રચનાત્મક કાર્યો માટે કરવામાં આવશે.

૧૫ મુદ્દાનો સમજૂતી કરાર

રાષ્ટ્રપતિએ સંકેત આપ્યો છે કે બંને દેશો વચ્ચે પ્રતિબંધોમાં રાહત અને ટેરિફ હટાવવા અંગે ગંભીર મંત્રણા ચાલી રહી છે. કુલ ૧૫ મુદ્દાઓનો એજન્ડા તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે, જેમાંથી મોટાભાગના મુદ્દાઓ પર બંને પક્ષો સહમત થઈ ચૂક્યા છે. જો આ કરાર અમલી બનશે, તો ઈરાન પરના વર્ષો જૂના આર્થિક પ્રતિબંધો હટી શકે છે, જે વૈશ્વિક તેલ બજાર અને અર્થવ્યવસ્થા માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.

“જો હું ન હોત તો તું જેલમાં હોત…” – ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇઝરાયેલી પીએમ નેતન્યાહૂને કેમ આપવી પડી આવી કડક ચેતવણી?

મધ્ય-પૂર્વમાં ફરી યુદ્ધના ભણકારા: બૈરૂત પર હુમલો થયો તો ઈરાન નહીં બેસે ચૂપ

સેટેલાઈટ દ્વારા દેખરેખ

ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભલે તેઓ સહયોગ કરી રહ્યા હોય, પરંતુ અમેરિકા કોઈ પણ જોખમ લેવા માંગતું નથી. સમગ્ર ઈરાની વિસ્તાર પર અત્યારે અમેરિકી ઉપગ્રહો (Satellites) દ્વારા ૨૪ કલાક દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. કોઈ પણ શંકાસ્પદ ગતિવિધિ જણાશે તો યુદ્ધવિરામ તુરંત રદ થઈ શકે છે તેવી ચેતવણી પણ અંતર્ગત રીતે આપવામાં આવી છે.

નિષ્ણાતોનો મત: શું આ શાંતિ સ્થાયી છે?

આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતોના નિષ્ણાતો ટ્રમ્પના આ દાવાને સાવચેતીપૂર્વક જોઈ રહ્યા છે. ‘સત્તા પરિવર્તન’ ના દાવા પાછળ ઈરાનની આંતરિક સ્થિતિ શું છે તે હજુ સ્પષ્ટ નથી. શું ઈરાની સેના અને નેતૃત્વ સંપૂર્ણપણે અમેરિકાની શરતો સ્વીકારવા તૈયાર છે? નિષ્ણાતો માને છે કે આવનારા ૧૪ દિવસનો યુદ્ધવિરામ એ નક્કી કરશે કે આ કરાર વિશ્વમાં કાયમી શાંતિ લાવશે કે પછી આ માત્ર તોફાન પહેલાની શાંતિ છે.

આ સમાચાર બાદ વૈશ્વિક શેરબજારોમાં ઉછાળો આવ્યો છે અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે, જે ભારત જેવા આયાતકાર દેશો માટે મોટી રાહત છે.